Eğitim Yazılımı Geliştirme Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği

Özet

Eğitim Yazılımı Geliştirme Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği (EYGÖYAÖ), bireylerin eğitim yazılımları geliştirme süreçlerine yönelik kendi yeterliklerine dair algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle eğitim teknolojileri alanında çalışan veya bu alanda eğitim alan bireylerin, bir yazılım projesini planlama, tasarlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarında kendilerini ne kadar yetkin gördüklerini belirlemeyi hedefler. Bu araç, Öz-Yeterlik teorisine dayanarak, bireylerin gelecekteki performanslarını etkileyen temel inançlarını nicel olarak saptar.

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojileri, Öz-Yeterlik, eğitim yazılımı, ölçek geliştirme, psikometri, algı, yazılım tasarımı, güvenirlik.

Yazarlar

Petek Aşkar, Oya Dönmez

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim yazılımı geliştirme faaliyetlerinde bulunacak olan bireylerin, bu süreci başarıyla yönetme ve tamamlama kapasitelerine ne ölçüde güvendiklerini belirlemektir. Bu, özellikle öğretmen yetiştirme programlarında, bilişim teknolojileri bölümlerinde veya eğitim bilimleri alanlarında öğrencilerin ve profesyonellerin yazılım geliştirme becerilerine yönelik algısal engellerini veya güçlü yönlerini tespit etmede kritik öneme sahiptir.

Araştırmacılar, geliştirme sürecine dair öz-yeterlik algısının, bireylerin karmaşık görevleri üstlenme istekliliğini, gösterdikleri çabayı ve zorluklar karşısındaki azimlerini doğrudan etkilediği varsayımından hareketle, bu ölçeği tasarlamışlardır. Ölçek, eğitim yazılımı geliştirmenin farklı aşamalarını (içerik düzenleme, senaryo hazırlama, teknik tasarım, değerlendirme) kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır.

Yapı

Eğitim Yazılımı Geliştirme Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği, Albert Bandura’nın Sosyal Bilişsel Teorisinin merkezi bir kavramı olan Öz-Yeterlik üzerine kurulmuştur. Bu yapı, bireyin belirli bir alanda başarılı olmak için gereken eylemleri organize etme ve yürütme yeteneğine olan inancını ifade eder. Ölçek, bu inancı eğitim yazılımı geliştirme bağlamına uyarlar.

Ölçek, tek boyutlu bir yapıya sahip olabilir veya yazılım geliştirme sürecinin temel bileşenlerini (Tasarım Yeterliği, İçerik Düzenleme Yeterliği, Teknik Uygulama Yeterliği gibi) temsil eden alt faktörlerden oluşabilir. Ölçekte yer alan maddeler (toplam 22 madde), bireyin bilgi, beceri ve tutumları öğretebilen nitelikte bir yazılım tasarlama ve proje senaryolarını etkin bir şekilde yönetme konusundaki algısal yeterliğini sorgular.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, ölçüm aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünü gösteren temel bir psikometrik özelliktir. Kaynak içerikte spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olsa da, bu tür geliştirme çalışmalarında genellikle İçerik Geçerliği ve Yapı Geçerliği incelenir.

Yapı Geçerliği, genellikle Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilir. Bu analizler, 22 maddenin teorik olarak öngörülen boyutları ne kadar desteklediğini ortaya koyar. İçerik Geçerliği ise uzman görüşleri alınarak ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen eğitim yazılımı geliştirme kapsamını ne ölçüde temsil ettiğinin değerlendirilmesiyle sağlanır.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eden Güvenirlik katsayısı oldukça yüksektir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin iç tutarlılık katsayısı .92 olarak bulunmuştur.

Bu yüksek Cronbach Alfa değeri (.92), ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı (eğitim yazılımı geliştirmeye dair öz-yeterlik algısı) ölçmede yüksek derecede içsel uyuma sahip olduğunu göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin akademik ve pratik araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla Faktör Analizi (muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır. Bu analiz, 22 maddenin altında yatan temel boyutları veya faktörleri ortaya çıkarmayı amaçlamıştır.

Faktör yapısının belirlenmesi, eğitim yazılımı geliştirme öz-yeterliğinin tek bir genel yeterlikten mi, yoksa senaryo yazımı, içerik entegrasyonu, teknik uygulama gibi birden fazla spesifik yeterlik alanından mı oluştuğunu anlamak için kritik öneme sahiptir. Bu analizler, ölçek sonuçlarının teorik anlamlılığını güçlendirir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Davranışsal Öz-Yeterlik Algısı)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Sürekli Puanlama)

Maddeler: 22 madde

Derecelendirme: 100’lük sistem (0 = hiç güvenmem – 100 = çok güvenirim). Yanıtlayıcılar 0 ile 100 arasında bir değer seçerek kendi algılarını belirtirler.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim teknolojileri, bilgisayar eğitimi veya ilgili alanlarda öğrenim gören öğrenciler ve profesyoneller.

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri ve yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Eğitim yazılımı geliştirme becerileri üzerine teorik veya pratik bilgiye sahip olan bireyler.

Test Metodolojisi: Bireysel öz-bildirim yöntemi kullanılarak, katılımcıların yazılım geliştirme görevlerini yerine getirme kapasitelerine duydukları güven düzeyini belirlemek.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik özellikler, eğitim yazılımı, öğrenme teknolojileri, öz-güven, mesleki yeterlik, güvenirlik, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Petek Aşkar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi, makalenin yayınlandığı döneme ait olup, güncel iletişim bilgisi için referans makaleye başvurulmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2004 yılında Aşkar ve Dönmez tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı, yeniden üretimi veya adaptasyonu için yazar veya yayıncıdan (Eğitim Bilimleri ve Uygulama dergisi) izin alınması tavsiye edilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle kaynak gösterilerek serbesttir, ancak resmi izinler için sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir. Kullanıcılar, ölçeğin orijinal makalesine aşağıdaki bağlantıdan erişebilir: academia.edu

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: egitim-yazilimi-gelistirme-oz-yeterlik-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Aşkar, P. ve Dönmez, O. (2004). Eğitim Yazılımı Geliştirme Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 3(6), 259-274.

Eğitim Yazılımı Geliştirme Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek toplam 22 maddeden oluşmaktadır. Örnek maddeler aşağıdadır:

• Gerekli bilgi, beceri veya tutumları öğretebilir bir biçimde tasarlayabilirim.
• Bir eğitim yazılımı projesinde senaryo şablonunu oluşturup; hazırlanan içeriği bu şablona göre düzenleyebilirim.