Eğitim Teknolojisi Standartlarına İlişkin Yeterlik Ölçeği

Özet

Eğitim Teknolojisi Standartlarına İlişkin Yeterlik Ölçeği (ETS-YÖ), ortaokul öğrencilerinin eğitim teknolojisi standartlarına yönelik yeterlik düzeylerini ölçmek amacıyla 2015 yılında Zeynel Abidin Mısırlı tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin modern dijital çağda başarılı olmaları için gerekli olan temel teknolojik becerileri ve anlayışları değerlendirmeyi amaçlamaktadır. 21 maddeden oluşan bu ölçek, öğrencilerin teknoloji okuryazarlığı, yaratıcılık, dijital vatandaşlık ve yenilikçilik gibi kritik alanlardaki yeterliklerini dört farklı faktör altında toplamaktadır. Bu araç, eğitimcilerin ve politika yapıcıların öğrencilerin teknoloji entegrasyonu konusundaki mevcut durumlarını belirlemelerine yardımcı olmak için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojisi, yeterlik, teknoloji okuryazarlığı, dijital vatandaşlık, ölçek geliştirme, ortaokul, yenilikçilik.

Yazarlar

Zeynel Abidin Mısırlı

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaokul öğrencilerinin Uluslararası Eğitim Teknolojisi Standartları (ISTE Standartları gibi) çerçevesinde tanımlanan yeterlik düzeylerini bilimsel olarak incelemek ve ölçmektir. Bu yeterlikler, öğrencilerin teknolojiyi sadece tüketmek yerine, onu etkin ve etik bir şekilde kullanarak öğrenme, problem çözme ve bilgi üretme süreçlerine entegre etme becerilerini kapsamaktadır.

Ölçek, öğrencilerin teknoloji kullanımına yönelik tutumlarını, becerilerini ve etik yaklaşımlarını değerlendirerek, eğitim ortamlarında teknoloji entegrasyonunun etkinliğini artırmaya yönelik iyileştirme alanlarının belirlenmesine katkı sağlamak üzere geliştirilmiştir.

Yapı (Construct)

Eğitim Teknolojisi Standartlarına İlişkin Yeterlik Ölçeği, öğrencilerin teknolojik yeterliklerini dört temel psikolojik ve pedagojik yapı üzerinden ölçmektedir:

• Teknoloji Okuryazarlığı: Temel teknolojik araçları ve kavramları anlama, kullanma ve yönetme becerisi. Bu faktör, öğrencilerin sosyal medya ve temel yazılımları kullanma yeteneklerini içerir.
• Yaratıcılık: Teknolojiyi kullanarak yeni fikirler üretme, sunumlar hazırlama ve özgün içerikler oluşturma becerisi.
• Dijital Vatandaşlık ve Katılım: Teknolojiyi sorumlu, etik ve yasalara uygun bir şekilde kullanma, çevrimiçi topluluklara katılma ve dijital platformlar aracılığıyla idari veya sosyal görevleri yerine getirme becerisi.
• Yenilikçilik: Öğrenilen yeni teknolojileri keşfetme, uygulama ve bu bilgileri çevrelerindeki kişilerle paylaşarak teknolojik gelişime katkıda bulunma isteği ve becerisi.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. Analiz ve döndürme işlemleri sonucunda, 21 maddeden oluşan nihai ölçeğin teorik olarak beklenen dört faktörlü yapıya uygun olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, ölçek maddelerinin, amaçlanan dört temel teknolojik yeterlik boyutunu yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermektedir.

Faktör analizi sonuçları, geliştirilen ölçeğin Eğitim Teknolojisi Standartları bağlamındaki yeterlik yapısını başarıyla ölçtüğünü ve bu yapının Türkiye’deki ortaokul öğrencileri örnekleminde geçerli olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak değerlendirilmiştir. Genel ölçek ve alt faktörler için elde edilen katsayılar aşağıda sunulmuştur:

• Ölçeğin Tümü İçin Güvenirlik: Yüksek düzeyde iç tutarlılık gösterilmiştir (α = .886).
• Teknoloji Okuryazarlığı (10 madde): Yüksek iç tutarlılık (α = .874).
• Yaratıcılık (4 madde): Kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılık (α = .729).
• Yenilikçilik (3 madde): Sınırda kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılık (α = .620).
• Dijital Vatandaşlık ve Katılım (4 madde): Düşük, ancak geliştirme aşamasındaki bir ölçek için değerlendirilebilecek düzeyde iç tutarlılık (α = .574).

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçek maddelerinin altında yatan yapıları belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA) kullanılmıştır. Analiz, ölçeğin toplam 21 maddesinin, öğrencilerin teknolojik yeterliklerini temsil eden dört ayrı ve anlamlı faktöre ayrıştığını ortaya koymuştur.

Dört faktörlü yapı, toplam varyansın önemli bir kısmını açıklamaktadır ve faktör yükleri, maddelerin ait oldukları faktörlerle güçlü ilişkiler kurduğunu göstermiştir. Bu faktörler, teknoloji okuryazarlığı, yaratıcılık, dijital vatandaşlık ve yenilikçilik olarak adlandırılmıştır. Bu faktör yapısı, ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen temel kanıtı oluşturmaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Öz Bildirimli Derecelendirme Ölçeği (Self-Report Rating Scale). Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak Likert tipi bir format kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Ortaokul öğrencileri (Genellikle 10-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Çalışma, ortaokul düzeyindeki öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilerin eğitim teknolojisi standartlarına ilişkin yeterliklerini ölçmek üzere hazırlanmış 21 maddeden oluşmaktadır. Puanlama, maddelere verilen yanıtların faktörlere göre toplanmasıyla yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, eğitim, eğitim teknolojisi, yeterlik, güvenirlik, geçerlik, dijital vatandaşlık, açımlayıcı faktör analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

İletişim Adresi: [email protected]

İzinler ve Ücretler ile Test Yılı

Ölçek, 2015 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımına ilişkin izinler için sorumlu yazar Zeynel Abidin Mısırlı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücretine dair bilgi kaynakta belirtilmemiştir.

Ölçek makalesinin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: egitim-teknolojisi-standartlarina-iliskin-yeterlik-olcegi-toad.pdf.

Referanslar

Mısırlı, Z. A. (2015). Ortaokul öğrencilerinin eğitim teknolojisi standartlarına ilişkin yeterliklerinin incelenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2015(5), 311-337.

Eğitim Teknolojisi Standartlarına İlişkin Yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 21 madde ve dört faktörden oluşmaktadır.

• Teknoloji Okuryazarlığı (10m): Sosyal paylaşım sitelerini (Facebook, Youtube…) rahatlıkla kullanabilirim.
• Yaratıcılık (4m): Amacına uygun bir sunum hazırlayabilirim.
• Dijital Vatandaşlık ve Katılım (4m): Bazı evrak işlemlerini (fatura ödeme, sınav başvuruları…) teknolojiyi kullanarak hallederim.
• Yenilikçilik (3m): Öğrendiğim yeni teknolojileri arkadaşlarımla paylaşırım.