Bilgi Teknolojisi Sınıflarının Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Ölçek, öğretmenlerin bilgi teknolojisi sınıflarını kullanmaya yönelik sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla 2008 yılında geliştirilmiştir. Songül Topaloğlu tarafından yürütülen yüksek lisans tez çalışması kapsamında oluşturulan bu araç, özellikle eğitim teknolojilerinin okullara entegrasyonuna dair öğretmen algılarını değerlendirmektedir. Çalışma, Sakarya/Adapazarı örneğinde öğretmenlerin BT sınıflarına yönelik olumlu veya olumsuz yaklaşımlarını sistematik olarak belirlemeyi hedeflemiştir. Ölçek, geliştirme aşamasında kapsam ve yapı geçerliliği çalışmalarından geçirilmiştir.

Ölçeğin derecelendirmesi 5’li Likert Tipi formatında olup, katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldığını belirlemeye yöneliktir (1=Tamamen Katılmıyorum, 5=Tamamen Katılıyorum). Bu çalışma, eğitim yönetiminde teknolojiye yönelik hizmet içi eğitimlerin ve altyapı yatırımlarının planlanması için önemli veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Tutumları, Bilgi Teknolojisi, Eğitim Teknolojisi, Ölçek Geliştirme, Adapazarı, Tutum Ölçeği, BT Sınıfları.

Yazarlar

Songül TOPALOĞLU

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim kurumlarında bulunan bilgi teknolojisi (BT) sınıflarının eğitim-öğretim sürecindeki kullanımına yönelik öğretmenlerin genel eğilimlerini ve duygusal yaklaşımlarını sistematik bir şekilde tespit etmektir. Bu tespit, öğretmenlerin teknoloji kullanımına karşı gösterdiği potansiyel direnci, istekliliği ve algılanan faydayı nicel olarak ölçmektedir.

Elde edilen veriler, eğitim politikalarının ve teknoloji entegrasyonu stratejilerinin geliştirilmesine veri sağlamayı amaçlamıştır. Ölçek, özellikle öğretmenlerin BT sınıflarını ders içeriklerine ne kadar etkin ve gönüllü bir şekilde dahil ettiklerini belirlemeye odaklanmıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğretmenlerin bilgi teknolojisi sınıflarının eğitim-öğretim sürecindeki rolüne ilişkin bilişsel (inançlar), duygusal (duygular) ve davranışsal (niyetler) bileşenlerini kapsamaktadır. Ölçeğin yapısal olarak, teknoloji kabul modellerinde sıklıkla görülen algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan fayda gibi alt boyutları içermesi beklenmektedir.

Ölçeğin yapı geçerliliği, bu alt boyutların ampirik olarak desteklenip desteklenmediğini incelemek üzere faktör analizi yöntemiyle test edilmiştir. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde başarıyla ölçtüğünü istatistiksel olarak doğrulamıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları iki ana başlıkta toplanmıştır. İlk olarak, hazırlanan anketin kapsam geçerliliği, alanında yetkin uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır. Uzmanlar, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı, yani BT sınıflarının kullanımına yönelik tutumu, ne derece temsil ettiğini değerlendirmiştir.

İkinci olarak, ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla SPSS 13 paket programı kullanılarak faktör analizi yapılmıştır. Bu analiz, ölçekteki maddelerin teorik beklentilere uygun faktör grupları altında toplanıp toplanmadığını kontrol etmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını ve dolayısıyla güvenirlik düzeyini belirlemek için standart bir güvenirlik testi uygulanmıştır. Bu test, SPSS 13 istatistik paket programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.

Güvenirlik testleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa), ölçeğin farklı durumlarda benzer sonuçlar verecek kadar kararlı olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini destekleyen temel istatistiksel yöntem faktör analizidir. Analiz, SPSS 13 paket programı kullanılarak yürütülmüştür.

Bu analiz, ölçekteki maddelerin kaç temel boyutta toplandığını ve bu boyutların öğretmenlerin BT sınıflarını kullanmaya yönelik tutum yapısını ne kadar iyi açıkladığını incelemeyi sağlamıştır. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin nihai yapısının belirlenmesinde ve alt boyutlarının tanımlanmasında kritik bir rol oynamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir anket/ölçek).

Format: 5’li Likert Tipi (1=Tamamen Katılmıyorum – 5=Tamamen Katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmenler.

Yaş Grubu: Yetişkin Eğitimciler.

Popülasyon Detayları: Sakarya ili, Adapazarı ilçesinde görev yapan, bilgi teknolojisi sınıflarını kullanma potansiyeli olan öğretmenlerdir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan anket formatındadır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Eğitimde Teknoloji, Öğretmen Algıları, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, SPSS.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Mevcut Değil.

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez dönemi referans alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2008

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yazar Songül Topaloğlu’nun veya ilgili tez danışmanının iznine tabidir. Telif hakları Sakarya Üniversitesi ve yazara aittir. Kullanım için yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: bilgi-teknolojisi-siniflarinin-kullanimina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

• Topaloğlu, S. (2008). Bilgi teknolojisi sınıflarının kullanımına yönelik öğretmen tutumları: Adapazarı örneği (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
• Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Bilgi Teknolojisi Sınıflarının Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Orijinal kaynakta ölçek maddeleri listelenmemiştir. Ölçek maddelerine ulaşım için yazarın “Bilgi teknolojisi sınıflarının kullanımına yönelik öğretmen tutumları: Adapazarı örneği” başlıklı yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.