Eğitim Bilişim Ağı Tutum Ölçeği

Özet

Eğitim Bilişim Ağı Tutum Ölçeği (EBA Tutum Ölçeği), Uğurlu ve Gürsoy (2018) tarafından, Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen çevrimiçi eğitim platformu olan Eğitim Bilişim Ağı (EBA) kullanıcılarının platforma yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle öğretmenler, öğrenciler ve diğer eğitim paydaşlarının EBA kullanımına ve platformun eğitime katkısına dair duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları tamamlanarak kullanıma sunulmuştur.

Çalışma, eğitim teknolojilerine yönelik tutumların ölçülmesi alanındaki literatüre katkıda bulunmakta ve EBA platformunun etkililiğini değerlendirmede nicel veriler sağlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, bilimsel yöntemlere uygun olarak yürütülmüş olup, sonuçlar ilgili akademik dergide yayımlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

EBA, Tutum, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojisi, Eğitim Bilişim Ağı, Psikometri, Öğretmen Tutumları, Uzaktan Eğitim.

Yazarlar

Burcu Uğurlu, G. Gürsoy.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, kullanıcıların Eğitim Bilişim Ağı platformuna yönelik mevcut tutum düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Bu tutumların ölçülmesi, platformun kabul edilebilirliğini, kullanım sıklığını ve eğitim süreçlerine entegrasyon başarısını anlamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, araştırmacılara ve eğitim yöneticilerine, EBA kullanımını teşvik eden veya engelleyen psikolojik faktörleri tespit etme imkanı sunarak, platformun iyileştirilmesi ve daha etkin kullanılması yönünde stratejiler geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamıştır.

Yapı

Eğitim Bilişim Ağı Tutum Ölçeği, bireylerin EBA platformuna karşı geliştirdiği genel tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle tutumun üç temel bileşenini içerir: bilişsel (EBA hakkındaki inançlar ve düşünceler), duyuşsal (EBA’ya karşı hissedilen duygular) ve davranışsal (EBA’yı kullanma veya kullanmama eğilimi).

Ölçek geliştirme sürecinde, tutum yapısının boyutları ve faktörleri, madde havuzu oluşturulduktan sonra istatistiksel analizlerle belirlenmiş ve kuramsal temellere dayandırılmıştır. Bu çok boyutlu yapı, kullanıcının EBA’ya dair karmaşık algısını kapsamlı bir şekilde yansıtmayı hedefler.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışması, Uğurlu ve Gürsoy (2018) tarafından yayımlanan makalede detaylandırılmıştır. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini gösterir. Bu çalışmada genellikle iki ana geçerlik türü incelenmiştir:

• Kapsam Geçerliği: Maddelerin oluşturulan kuramsal yapıyı ne derece temsil ettiğini belirlemek için uzman görüşüne başvurulmuştur.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin faktör yapısını ortaya koymak amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğu tespit edilmiştir (Detaylar için Kaynaklar bölümündeki makaleye bakınız).

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, tutarlılık ve kararlılık göstergeleri üzerinden değerlendirilmiştir. Güvenirlik, ölçeğin ölçümlerde ne kadar tutarlı sonuçlar verdiğini ifade eder.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçeğin maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek için Cronbach Alfa (α) katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek katsayılar, ölçeğin iç tutarlılığının güçlü olduğunu göstermektedir.
• Kararlılık Güvenirliği (Test-Tekrar Test): Ölçek, farklı zamanlarda aynı örneklem grubuna uygulanarak ölçümler arasındaki korelasyon incelenmiş olabilir (Detaylar için orijinal çalışmaya başvurulmalıdır).

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin temel aşamalarından biri olan Faktör Analizi, ölçeğin faktör yapısının belirlenmesi ve yapı geçerliğinin sağlanması için kullanılmıştır.

Uğurlu ve Gürsoy (2018) tarafından yürütülen çalışmada, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu ve maddelerin bu boyutlara dağılımı incelenmiştir. Ardından, belirlenen faktör yapısının farklı bir örneklem grubu üzerinde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin kuramsal yapıyı destekleyen sağlam bir faktör yapısına sahip olduğunu göstermiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Likert Tipi (Genellikle 5’li veya 7’li Likert skalası kullanılmıştır, ancak orijinal kaynakta belirtilmediği için standart tutum ölçeği formatı varsayılmıştır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Bilişim Ağı (EBA) kullanıcıları (Öğretmenler, öğrenciler veya her ikisi)

Yaş Grubu: Çalışmanın yapıldığı örneklem grubuna bağlı olarak, genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri ile öğretmenler.

Popülasyon Detayları: Detaylı örneklem bilgileri (örneklem büyüklüğü, demografik dağılım) orijinal makalede yer almaktadır.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Kullanıcılardan, EBA’ya yönelik tutumlarını yansıtan ifadelere ne derece katıldıklarını derecelendirmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, Öğrenci Tutumu, Öğretmen Tutumu, Geçerlik, Güvenirlik, Uzaktan Öğrenme, Dijital Eğitim.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Burcu Uğurlu’ya ait iletişim adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Burcu Uğurlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım izni genellikle akademik çalışmalarda yazarlara atıf yapılması şartıyla sağlanır.

Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlarda genellikle ücret talep edilmez, ancak bu durum yazarın politikasına bağlıdır.

Test Yılı: 2018 (Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayımlandığı yıl).

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: egitim-bilisim-agi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Uğurlu, B. ve Gürsoy, G. (2018). Eğitim Bilişim Ağı Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8, 35-66.

Eğitim Bilişim Ağı Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin maddeleri (soru listesi) yer almamaktadır. Maddeler, ilgili makalenin (Uğurlu & Gürsoy, 2018) tam metninde bulunabilir.

(Maddeler, orijinal kaynakta sağlanmadığı için buraya eklenememiştir.)