Bilgi ve İletişim Teknolojisi Dersinin Öğrenci Merkezli Eğitim Yaklaşımıyla İşlenmesinde Karşılaşılan Sorunları Belirleme Anketi

Özet

Bu ölçek, Bilgi ve İletişim Teknolojisi (BİT) derslerinin öğrenci merkezli eğitim yaklaşımıyla yürütülmesi sırasında eğitimcilerin karşılaştığı zorlukları, engelleri ve altyapısal sorunları sistematik olarak belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir anket formudur. Ölçek, 2006 yılında U. Ş. Taşkıran tarafından kaleme alınan bir yüksek lisans tezi kapsamında hazırlanmıştır. Temel olarak öğretmenlerin ve eğitim ortamının öğrenci merkezli metodolojileri uygulamada karşılaştığı pedagojik, teknolojik ve çevresel kısıtlamalara odaklanmaktadır. Ölçek, uygulayıcılara, BİT eğitimindeki öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımlarının etkinliğini kısıtlayan faktörleri analiz etme imkanı sunarak, eğitim kalitesini artırmaya yönelik müdahaleler için veri sağlamayı amaçlar.

Anahtar Kelimeler

Bilgi ve İletişim Teknolojisi, Öğrenci Merkezli Eğitim, Öğretim Teknolojileri, Eğitimde Sorunlar, Likert Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Eğitim Araştırması.

Yazarlar

U. Ş. Taşkıran

[quads id=5]

Amaç

Anketin temel amacı, Bilgi ve İletişim Teknolojisi derslerinin işlenişinde öğrenci merkezli eğitim yaklaşımlarının uygulanması esnasında ortaya çıkan spesifik sorunları ve engelleri öğretmen görüşleri aracılığıyla tespit etmektir. Bu çalışma, özellikle Eskişehir ili örneği üzerinden yüksek lisans tezi bağlamında, mevcut eğitim sistemindeki aksaklıkları ve iyileştirme gerektiren alanları belirlemeyi hedeflemiştir. Ölçek, eğitim politikaları geliştiricilerine ve öğretmenlere, BİT derslerinin daha verimli, uygulamalı ve öğrenci odaklı hale getirilmesi için gerekli olan müdahale alanlarını göstermeyi hedefler.

Ölçek, karşılaşılan sorunları iki ana kategori altında değerlendirmeyi amaçlar: birincisi, öğrencilerin öğrenme sorumluluğu ve motivasyonundaki yetersizlikler; ikincisi ise, çevresel ve donanımsal kısıtlamalar (örneğin teknolojik altyapı eksiklikleri). Bu çok boyutlu yaklaşım, BİT eğitimi alanındaki zorlukların kapsamlı bir analizini sunar.

Yapı

Ölçek, öğrenci merkezli eğitim (ÖME) yaklaşımının BİT derslerinde başarıyla uygulanmasının önündeki engelleri ölçen bir yapıyı temel alır. ÖME, öğrencinin aktif katılımını, problem çözme becerisini geliştirmesini ve öğrenme sorumluluğunu üstlenmesini gerektirir. Ölçek maddeleri, bu gerekliliklerin karşılanıp karşılanmadığına ve öğretmenlerin bu durumu nasıl algıladığına dair görüşleri toplamayı amaçlamaktadır.

Ölçek maddeleri, 5’li Likert ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Bu yapı, katılımcıların sunulan sorun ifadelerine ne ölçüde katıldıklarını (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) kantitatif olarak belirlemeyi sağlar. Ölçeğin alt boyutları, büyük olasılıkla Öğrenci Motivasyonu, Altyapısal Kaynaklar ve Öğretimsel Zorluklar gibi temaları kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, öncelikle kapsam geçerliliğine (Content Validity) odaklanmıştır. Geliştirilen anket formu, kapsam geçerliliğini sağlamak amacıyla Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) alanında görev yapmakta olan 6 öğretim elemanının uzman görüşüne sunulmuştur. Öğretim elemanlarından alınan görüşler ve eleştiriler dikkatle incelenerek anket maddelerinde gerekli düzeltmeler ve değişiklikler yapılmıştır.

Kapsam geçerliliği sürecini takiben, anketin pilot uygulaması gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama için bilgi ve iletişim teknolojisi dersine girmeyen 5 bilgisayar öğretmeni belirlenmiştir. Bu pilot çalışmanın sonuçları, anket formlarının son kez gözden geçirilmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması için kullanılmış, böylece aracın hem içerik hem de dil açısından uygulamaya hazır ve geçerli bir araç haline gelmesi sağlanmıştır. Bu metodoloji, ölçme aracının ilgili yapıyı doğru ve kapsamlı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizinde, iç tutarlılığı en iyi şekilde ölçtüğü kabul edilen ve sosyal bilimler araştırmalarında standart olarak kullanılan Cronbach’s Alpha katsayısı yöntemi kullanılmıştır. Yapılan güvenilirlik çalışması sonucunda son derece yüksek bir iç tutarlılık katsayısı elde edilmiştir (Alpha = 0.897).

Elde edilen bu değer, Pallant (2001) gibi uzmanlar tarafından ideal kabul edilen 0.70 güvenilirlik eşiğinin çok üzerindedir. Bu yüksek Alpha katsayısı, ölçeği oluşturan maddelerin birbiriyle tutarlı olduğunu, aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla aracın ölçümlerde yüksek düzeyde güvenilirlik sağladığını teyit etmektedir. Bu durum, anket formunun bilimsel ve akademik standartlara uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini destekleyen detaylı bir faktör analizi çalışması (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kaynak materyalde açıkça belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme sürecinin kapsam geçerliliğine odaklanması ve elde edilen yüksek iç tutarlılık (Alpha = 0.897) değeri, ölçeğin tutarlı bir yapıya sahip olduğunu ve muhtemelen birden fazla faktör altında gruplanmış sorun alanlarını ölçtüğünü düşündürmektedir. Tipik olarak bu tür anketler, teknolojik altyapı, pedagojik yeterlilikler ve öğrenci sorumluluğu gibi ayrı ancak ilişkili boyutları ölçmek üzere faktörleştirilmiştir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir anket).

Format: 5’li Likert ölçeği formatında yazılı anket formu.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Özellikle Bilgi ve İletişim Teknolojisi dersini veren veya bu alana yakın çalışan bilgisayar öğretmenleri).

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Öğretmenler).

Popülasyon Detayları: Yüksek lisans tezi kapsamında Eskişehir ilinde görev yapan öğretmenler örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Katılımcıların her bir maddeye yönelik katılım düzeylerini (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) işaretlemesi esasına dayanan derecelendirme metodolojisi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Görüşleri, Bilişim Teknolojileri Eğitimi, Öğrenci Sorumluluğu, Eğitimde Altyapı Sorunları, Yüksek Lisans Tezi, Ölçek Güvenirliği.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir (Tez Kaynağı).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, U. Ş. Taşkıran’ın 2006 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için yazarın veya ilgili kurumun (Anadolu Üniversitesi) izinlerinin alınması gerekmektedir. Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: bilgi-ve-iletisim-teknolojisi-dersinin-ogrenci-merkezli-egitim-yaklasimiyla-islenmesinde.pdf

Referanslar

• Taşkıran, U. Ş. (2006). Bilgi ve iletişim teknolojisi dersinin öğrenci merkezli eğitim yaklaşımıyla işlenmesinde karşılaşılan sorunlar: Eskişehir ili örneği (Yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.

• Pallant, J. (2001). SPSS Survival Manual: A step by step guide to data analysis using SPSS. Open University Press. (Güvenilirlik hesaplamasına referans olarak kullanılmıştır).

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Bilgi ve İletişim Teknolojisi Dersinin Öğrenci Merkezli Eğitim Yaklaşımıyla İşlenmesinde Karşılaşılan Sorunları Belirleme Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Bu maddeler, kaynakta sınırlı olarak belirtilen örnek maddelerdir.

1. Öğrencilerin öğrenme sorumluluğunu almada yetersiz kalması

2. Öğrencilerin çoğunun evinde bilgisayar olmaması