Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği

Özet

Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği, 2017 yılında Yavuz Bolat tarafından geliştirilmiştir ve bireylerin eğitim programlarını anlama, değerlendirme ve uygulama yeterliliklerini ölçmeyi amaçlayan öz bildirim temelli bir araçtır. Bu ölçek, özellikle öğretmenler ve eğitim yöneticileri gibi eğitim paydaşlarının program bileşenlerine yönelik bilgi ve beceri düzeylerini nicel olarak belirlemek üzere tasarlanmıştır.

Toplam 29 maddeden oluşan bu araç, Likert Ölçeği formatında (5’li derecelendirme) yanıtlanmaktadır. Yapısal olarak iki temel alt boyuta sahiptir ve bu alt boyutlar, programın hedeflerini analiz etme, içerik uygunluğunu denetleme ve pedagojik uygulamaları programla ilişkilendirme gibi kritik yeterlilikleri ölçmektedir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Programı Okuryazarlığı, Eğitim Bilimleri, Ölçek Geliştirme, Program Değerlendirme, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Yavuz Bolat

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin, eğitim yöneticilerinin veya ilgili diğer paydaşların sahip oldukları eğitim programı okuryazarlık düzeylerini güvenilir ve geçerli bir biçimde belirlemektir. Bu okuryazarlık düzeyi, sadece program dokümanlarını okuyup anlamayı değil, aynı zamanda programın felsefesini, hedeflerini, içeriğini ve değerlendirme mekanizmalarını pratik uygulamalara dönüştürebilme yeteneğini de kapsamaktadır.

Ölçek, eğitimcilerin programın temel bileşenleri hakkında ne kadar derinlemesine bilgi sahibi olduklarını ve bu bilgiyi sınıf içi uygulamalarda ne ölçüde kullanabildiklerini ortaya koyarak, alandaki profesyonel gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesine katkıda bulunmayı hedefler. Bu sayede, eğitim programı geliştirme süreçlerine ve hizmet içi eğitimlere girdi sağlamaktadır.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, Eğitim Programı Okuryazarlığıdır. Bu yapı, bireyin bir eğitim programının dört temel unsurunu (hedef, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve ölçme-değerlendirme) etkin bir şekilde okuma, yorumlama, analiz etme ve eleştirel bir bakış açısıyla kullanabilme becerisini ifade eder. Ölçek, bu yapının teorik temellerine dayanarak geliştirilmiştir.

Eğitim Programı Okuryazarlığı yapısı, toplam 29 madde aracılığıyla iki ana alt boyutta incelenmektedir. Bu alt boyutlar, programın teorik bileşenlerine yönelik bilişsel yeterlilikler ile bu bilgilerin uygulanmasına yönelik pratik yeterlilikleri temsil etmektedir. Maddeler, bireyin verilen hedef davranışın boyutunu ayırt etme veya içeriğin öğrenci seviyesine uygunluğunu denetleme gibi spesifik yeterlilikleri sorgulamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair detaylı istatistiksel bulgular orijinal kaynak özetinde sunulmamıştır. Ancak, geliştirme çalışmalarının akademik bir makale kapsamında yayımlanmış olması, ölçeğin kavramsal ve içerik geçerliğinin uzmanlar tarafından titizlikle incelendiğini düşündürmektedir.

Ölçek maddeleri, alanyazın taraması ve uzman görüşleri temel alınarak oluşturulmuştur. Bu metodolojik yaklaşım, ölçeğin Eğitim Programı Okuryazarlığı yapısını temsil etme yeteneği açısından güçlü bir içerik geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir. Detaylı yapı geçerliği sonuçlarına (örneğin, faktör yükleri) ulaşmak için makalenin tamamının incelenmesi gereklidir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair spesifik istatistiksel sonuçlar (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) kaynak içerikte belirtilmemiştir. Psikometrik özellikler açısından, geliştirme türü ölçeklerde genellikle iç tutarlılık analizleri ve/veya test-tekrar test güvenirlik yöntemleri kullanılmaktadır.

Ölçeğin akademik bir dergide yayımlanmış olması, geliştiricinin ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını sağlamak için gerekli çalışmaları yaptığını varsaymamızı sağlar. Güvenirlik katsayıları ve ilgili istatistikler, makalenin tam metninde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği’nin iki alt boyuta sahip olduğu bilgisi, geliştirme sürecinde kapsamlı bir Faktör Analizi çalışmasının yapıldığını işaret etmektedir. Bu analizler, toplam 29 maddenin, program okuryazarlığı yapısının teorik olarak belirlenen iki gizil faktör altında toplandığını göstermiştir.

Bu faktörler, muhtemelen programın kuramsal bilgisine hakimiyet ve bu bilgiyi uygulama becerisi gibi farklı yeterlilik alanlarını temsil etmektedir. Faktör analizinin sonuçları (faktör yapısı, faktör yükleri, varyans açıklama oranları), ölçeğin yapı geçerliğine önemli katkılar sağlamaktadır ve bu detaylar makalenin tam metninde sunulmuştur.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: 5’li Likert Ölçeği (Tamamen Katılıyorum’dan Tamamen Katılmıyorum’a uzanan 5 dereceli yanıt formatı)

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim alanında çalışan profesyoneller (Öğretmenler, Eğitim Yöneticileri, Akademisyenler)

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Eğitim programları hakkında bilgi sahibi olması ve bu programları uygulaması beklenen bireyler.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Eğitim Programı, Öğretmen Yeterliliği, Ölçek Geliştirme, 5’li Likert, Yavuz Bolat.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Yok

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Makalede belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında en güncel ve doğru bilgiye ulaşmak için sorumlu yazar olan Yavuz Bolat ile e-posta yoluyla doğrudan iletişime geçilmesi önerilir. Akademik araştırmalarda ve tez çalışmalarında, genellikle uygun atıf yapılmak suretiyle kullanım izni sağlanmaktadır.

Referanslar

Bolat, Y. (2017). Eğitim Programı Okuryazarlığı Kavramı ve Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği. Turkish Studies. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. 12(18), 121-138.

DOI Numarası: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12103.

ISSN: 1308-2140.

Ölçeğin orijinal makale bağlantısı turkishstudies.net adresinde mevcuttur.

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı buradan indirilebilir: egitim-programi-okuryazarligi-olcegi-toad.pdf.

[quads id=5]

Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği Maddeleri

Ölçek, yukarıdaki biçimde 29 madde bulunmakta olup iki alt boyuta sahiptir. Örnek maddeler aşağıdadır:

1. Verilen hedef davranışın hangi hedef boyutuna ilişkin olduğunu ayırt edebilirim.
2. İçeriğin öğrenci seviyesine uygunluğunu denetleyebilirim.
3. Hedefe uygun içerik seçebilirim.