Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği

Özet

Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği (ÖPÖAÖ), öğretmenlerin Öğretim Programı Okuryazarlığı düzeylerine yönelik algılarını ölçmek amacıyla 2021 yılında Ahmet Keskin ve Hünkar Korkmaz tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, eğitim bilimleri alanındaki önemli bir ihtiyacı karşılamak üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, öğretmenlerin öğretim programlarını anlama, yorumlama, uygulama ve değerlendirme becerilerine ilişkin öz yeterlilik algılarını kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, ölçeğin sağlam psikometrik özellikler sergilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretim programı, okuryazarlık, öğretmen algısı, ölçek geliştirme, eğitimde değerlendirme, psikometri, öz yeterlilik.

Yazarlar

Ahmet Keskin, Hünkar Korkmaz

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev yapmakta olan öğretmenlerin öğretim programlarına yönelik algılanan okuryazarlık düzeylerini belirlemek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı oluşturmaktır. Bu amaç doğrultusunda, Keskin ve Korkmaz (2021), öğretmenlerin program bileşenlerine (amaçlar, içerik, öğrenme-öğretme süreçleri ve değerlendirme) ne kadar hakim olduklarını ve bu hakimiyete dair kişisel algılarını nicel olarak saptamayı hedeflemiştir. Elde edilen veriler, öğretmen eğitim programlarının ve mesleki gelişim faaliyetlerinin planlanmasında kritik öneme sahiptir.

Yapı

Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği, öğretmenlerin öğretim programlarını sadece teknik bir belge olarak görmeyip, aynı zamanda felsefi, pedagojik ve sosyal boyutlarıyla birlikte yorumlama yeteneğini kapsayan karmaşık bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğretmenlerin programın hedeflerini içselleştirmesi, içeriği öğrencilerin ihtiyaçlarına göre uyarlaması ve programın çıktılarını etkili bir şekilde değerlendirmesi gibi temel bileşenleri içerir. Ölçek, bu çok boyutlu yapı etrafında şekillendirilmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinin bir parçası olarak titizlikle yürütülmüştür. Kaynak makalede detayları sunulan geçerlik analizleri, ölçeğin gerçekten Öğretim Programı Okuryazarlığı algısını ölçtüğünü doğrulamayı amaçlamıştır. Bu kapsamda, büyük olasılıkla kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve yapı geçerliği için de Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Ölçeğin yapısal geçerliği, elde edilen faktör yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını test etmiştir. Geliştirme çalışmasında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda homojen olduğunu ve ölçme hatasının düşük olduğunu işaret etmektedir. Spesifik güvenirlik katsayıları, kaynak makalede ayrıntılı olarak sunulmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Çalışmada, büyük ihtimalle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde havuzunun indirgenmesi ve temel boyutların belirlenmesi, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen yapının uygunluğunun test edilmesi süreçleri izlenmiştir. Bu analizler, Öğretim Programı Okuryazarlığı Algısı yapısının alt boyutlarını netleştirmiş ve ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği formatında (Örneğin; Tamamen Katılıyorum’dan Hiç Katılmıyorum’a uzanan 5’li veya 6’lı dereceleme).

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Nüfus Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Öğretmenler)

Nüfus Detayları: Türkiye’de çeşitli okul kademelerinde (ilkokul, ortaokul, lise) görev yapan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, kendilerine sunulan maddelere ilişkin algılarını derecelendirme formatında belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, mesleki gelişim, öğretim programı okuryazarlığı, algı ölçeği, psikometrik analiz, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Ahmet Keskin ile ilgili kurumsal adres (Makalede belirtilen üniversite veya kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ilk geliştirme yılı 2021’dir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle sorumlu yazar (Ahmet Keskin) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için izin ve olası ücretlendirme koşulları yazar tarafından belirlenir.

Kaynaklar

• Keskin, A. & Korkmaz, H. (2021). Öğretmenlerin Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği’nin geliştirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi,19(2), 857-884. https://doi.org/10.37217/tebd.917130

• Makalenin Dergipark üzerindeki bağlantısı: dergipark.org.tr

• Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ogretim-programi-okuryazarligi-algi-olcegi-toad.pdf

Öğretim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, geliştirme makalesinin (Keskin & Korkmaz, 2021) eklerinde veya doğrudan makale metninde bulunmaktadır. Detaylı madde içeriğine erişim için yukarıda belirtilen DOI ve PDF bağlantıları kullanılmalıdır. Maddeler, öğretmenlerin öğretim programının amaçları, içeriği, uygulama stratejileri ve değerlendirme süreçleri hakkındaki algılarını ölçen ifadelerden oluşmaktadır.