Ebeveynler İçin Cinsel İstismar Farkındalık Ölçeği

Özet

Ebeveynler İçin Cinsel İstismar Farkındalık Ölçeği (EİCİFÖ), ebeveynlerin çocuklarına yönelik cinsel istismar riskleri ve bu risklere karşı alınabilecek önlemler hakkındaki bilgi ve tutum düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek geliştirme çalışması, Bengü Berkmen ve Gül Seçim tarafından 2019 yılında yürütülmüş olup, ebeveynlerin cinsel istismar farkındalığını bilimsel olarak değerlendirme ihtiyacına cevap vermektedir. Ölçek, yüksek düzeyde geçerlik (0.911) ve güvenirlik (Cronbach Alpha 0.90) değerleri sergilemektedir. Beşli Likert tipi derecelendirme formatını kullanan EİCİFÖ, uygulamalı psikoloji ve sosyal hizmet alanlarında koruyucu ve önleyici çalışmalar için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Cinsel İstismar Farkındalığı, Ebeveyn Eğitimi, Çocuk Koruma, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Güvenirlik, Geçerlik, Likert Tipi Ölçek.

Yazarlar

Bengü Berkmen, Gül Seçim.

Amaç

Ebeveynler İçin Cinsel İstismar Farkındalık Ölçeği’nin temel amacı, ebeveynlerin çocuk cinsel istismarı konusundaki mevcut bilgi seviyelerini, risk algılarını ve bu risklere karşı çocuklarını koruma stratejilerine yönelik tutumlarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, özellikle önleyici müdahalelerin ve eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek için kritik bir başlangıç noktası sunar. Elde edilen veriler, ebeveynlerin hangi alanlarda daha fazla eğitime ihtiyaç duyduğunu belirlemeye yardımcı olur.

Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki bilimsel boşluğu doldurmayı hedeflemiştir; zira cinsel istismarın önlenmesinde ebeveyn farkındalığının rolü hayati önem taşımaktadır. Bu kapsamda, ölçek hem akademik araştırmalarda hem de klinik veya sosyal hizmet uygulamalarında ebeveynlerin bilgi ve tutum düzeylerini karşılaştırmak ve izlemek amacıyla kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, temel olarak Ebeveynlerin Çocuk Cinsel İstismarı Farkındalığı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel ve tutumsal bileşenleri içerir. Bilişsel bileşen, ebeveynin cinsel istismarın tanımı, belirtileri, yaygınlığı ve yasal sonuçları hakkındaki bilgi düzeyini kapsar. Tutumsal bileşen ise, ebeveynin bu konuya yaklaşımını, çocukla açık iletişime yatkınlığını ve koruyucu önlemleri uygulama istekliliğini içerir.

Ölçek, bu farkındalık düzeyini tek bir genel puan üzerinden değerlendirerek, ebeveynlerin potansiyel riskleri ne kadar doğru algıladığını ve çocuklarına güvenli davranışları öğretme kapasitelerini ortaya koymayı amaçlar. Ölçek, ebeveynlerin cinsel istismar farkındalığı seviyesini nicel olarak belirlemek için tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, psikometrik açıdan sağlam bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Yapılan geçerlik analizleri sonucunda, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü gösteren geçerlik katsayısı değeri 0.911 olarak rapor edilmiştir. Bu yüksek katsayı, EİCİFÖ’nün güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğuna işaret eder.

Bu başarı, ölçek geliştirme sürecinde kapsam geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının titizlikle yürütüldüğünü göstermektedir. Elde edilen yüksek katsayı, ölçeğin amaca uygun kullanımını meşrulaştıran ve bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini destekleyen önemli bir bulgudur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçüp ölçmediğini gösterir. Bu kapsamda hesaplanan Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı değeri 0.90 olarak belirlenmiştir.

Psikometrik standartlara göre 0.90’lık bir Cronbach Alpha değeri, ölçeğin mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik düzeyi, EİCİFÖ’nün ölçüm sonuçlarının kararlı ve güvenilir olduğunu, dolayısıyla farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar elde edilebileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, Ebeveynler İçin Cinsel İstismar Farkındalık Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin hangi temel psikolojik boyutlar etrafında gruplandığını ortaya koyar ve ölçeğin teorik yapısını destekler. Orijinal çalışmada (Berkmen & Seçim, 2019) detaylı faktör yapısı sunulmuştur.

Yapılan faktör analizleri, ölçeğin ebeveynlerin cinsel istismar farkındalığı yapısını başarılı bir şekilde temsil eden, temiz bir faktör yapısına sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal bütünlüğünü güçlendirmiş ve geçerlik katsayısı 0.911 ile uyumlu bir bilimsel temel oluşturmuştur.

Enstrüman

Test Type:

Geliştirme Tipi Ölçek (Scale Development Study).

Format:

Beşli Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği.

• 5: Kesinlikle Katılıyorum
• 4: Katılıyorum
• 3: Kararsızım
• 2: Katılmıyorum
• 1: Kesinlikle Katılmıyorum

Language Available:

Türkçe.

Population Group:

Ebeveynler (Parents).

Age Group:

Yetişkin ebeveyn popülasyonu.

Population Details:

Çocuk sahibi olan, cinsel istismar farkındalığı düzeyleri araştırılan yetişkin bireylerden oluşan örneklem.

Test Methodology:

Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt-kalem veya dijital anket formatı.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Çocuk Cinsel İstismarı, Farkındalık Düzeyi, İç Tutarlılık, Cronbach Alpha, Ölçek Geliştirme, Bengü Berkmen, Ebeveynlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Yayın kaynağında ORCID bilgisi belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses:

Sorumlu Yazar Bengü Berkmen: [email protected]

Correspondence Address:

Yayın kaynağında detaylı yazışma adresi bilgisi belirtilmemiştir. İletişim için sorumlu yazarın e-posta adresi kullanılmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, Bengü Berkmen ve Gül Seçim tarafından 2019 yılında yayımlanan “Scale for Measuring Child Sexual Abuse Awareness for Parents: A scale development study” başlıklı makale ile bilim dünyasına sunulmuştur. Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazar izni gerekmektedir. Kullanım izinleri ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Bengü Berkmen ile iletişime geçilmesi önemlidir.

Ölçeğin orijinal PDF dökümanları aşağıda listelenmiştir:

• Orijinal PDF belgesi için: ebeveynler-icin-cinsel-istismar-farkindalik-olcegi-toad.pdf
• Alternatif PDF belgesi için: ebeveynler-icin-cinsel-istismar-farkindalik-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Berkmen, B., & Seçim, G. (2019). Scale for Measuring Child Sexual Abuse Awareness for Parents: A scale development study. Current Psychology. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00512-6

Ebeveynler İçin Cinsel İstismar Farkındalık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde sağlanmamıştır. Ölçek maddelerine erişim ve uygulama detayları için sorumlu yazar Bengü Berkmen ile iletişime geçilmesi veya orijinal akademik makalenin incelenmesi gerekmektedir.