Ebeveyn Sınav Kaygısı Ölçeği

Özet

Ebeveyn Sınav Kaygısı Ölçeği (ESKÖ), 2018 yılında Kemal Baytemir ve Turan İlhan tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle çocuklarının akademik başarısı ve girecekleri sınavlar bağlamında ebeveynlerin yaşadığı kaygı düzeyini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, ebeveynlerin sınav sürecine duygusal katılımının ve bunun çocuk üzerindeki potansiyel etkilerinin anlaşılmasına yönelik önemli bir katkı sağlamaktadır. Çalışma, ölçeğin yapısal geçerliğini ve güvenirliğini sağlamak için titiz bir psikometrik süreç izlemiştir.

ESKÖ, eğitim psikolojisi alanında, öğrenci başarısının yalnızca öğrencinin kendi performansına değil, aynı zamanda aile ortamının ve ebeveynin duygusal durumunun da bir sonucu olduğunu vurgulayan araştırmalar için değerli bir ölçüm aracı sunar. Ölçek, ebeveynlerin sınav stresini nasıl deneyimlediğini ve bu stresin hangi boyutlarda yoğunlaştığını belirlemeye yardımcı olur.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn Sınav Kaygısı, Akademik Stres, Ölçek Geliştirme, Kaygı, Eğitim Psikolojisi, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Kemal Baytemir, Turan İlhan.

Amaç

Ebeveyn Sınav Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, çocuklarının eğitim hayatındaki kritik dönemlerde (özellikle merkezi sınavlar öncesinde) ebeveynlerin hissettiği spesifik kaygı düzeyini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Geliştiriciler, bu ölçek aracılığıyla, ebeveyn kaygısının yapısını ortaya koymayı ve bu kaygının öğrenci başarısı, motivasyonu ve genel refahı üzerindeki ilişkisini incelemeyi hedeflemiştir.

Ölçek, aynı zamanda, ebeveynlere yönelik rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin planlanmasında ve uygulanmasında temel veri sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ebeveynlerin sınav sürecine yönelik yaşadıkları duygusal tepkilerin derinlemesine anlaşılması, etkili müdahale programlarının geliştirilmesi için kritik öneme sahiptir.

Yapı

ESKÖ, ebeveyn sınav kaygısını çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Bu yapı, genellikle ebeveynlerin kendi beklentileri, çocuğun performansı hakkındaki endişeleri, sosyal baskı algısı ve sınavın gelecekteki yaşam üzerindeki etkisi gibi çeşitli faktörleri içerir. Ölçek, bu kaygının bilişsel, duygusal ve fizyolojik bileşenlerini yansıtacak şekilde maddeler içermektedir.

Ölçeğin yapısal bütünlüğü, geliştirme çalışmasında uygulanan istatistiksel analizlerle desteklenmiştir. Bu analizler, ebeveyn sınav kaygısının tek bir genel faktörden ziyade, farklı alt boyutlara ayrılan karmaşık bir psikolojik yapı olduğunu göstermiştir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, öncelikle yapı geçerliğine odaklanmıştır. Baytemir ve İlhan (2018) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin kuramsal yapısının ampirik verilerle ne ölçüde uyumlu olduğunu belirlemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin belirlenen faktör yapısının iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir. Ayrıca, ayırt edici geçerlik ve yakınsak geçerlik analizleri de gerçekleştirilmiş; ölçeğin, teorik olarak ilişkili olması beklenen diğer yapılarla (örneğin, genel kaygı veya ebeveyn stresi) anlamlı ilişkiler gösterirken, onlardan yeterince ayrıştığını kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ebeveyn Sınav Kaygısı Ölçeği’nin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin iç tutarlılığını ve zamana karşı kararlılığını değerlendirmiştir. İç tutarlılık güvenilirliği, maddeler arasındaki homojenliği ölçen Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır.

Geliştirme çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa değerlerinin, hem genel ölçek hem de alt boyutlar için kabul edilebilir düzeylerin (genellikle 0.70 ve üzeri) üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Bu durum, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği analizleri de ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek üzere kapsamlı faktör analizi uygulanmıştır. İlk olarak, veri yapısının faktör analizine uygunluğunu değerlendirmek için KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) ve Bartlett Sphericity testleri yapılmış ve sonuçlar analizin uygun olduğunu göstermiştir.

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda, ölçeğin birden fazla alt boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. Bu alt boyutlar, ebeveynlerin sınav kaygısını farklı yönleriyle (örneğin, sonuç odaklı kaygı, sosyal karşılaştırma kaygısı vb.) yansıtmaktadır. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise bu çok boyutlu yapının teorik modelle uyumunu güçlü bir şekilde desteklemiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental) ve Öz Bildirim Ölçeği

Format: Likert Ölçeği (Genellikle 5’li veya 6’lı derecelendirme yapısı kullanılmıştır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ebeveynler

Age Group: Çocukları okul çağında olan yetişkinler (Genellikle ortaokul ve lise öğrencilerinin ebeveynleri.)

Population Details: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki çeşitli sosyo-ekonomik ve kültürel düzeylerden ebeveynler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen, bireysel veya grup halinde tamamlanabilen öz bildirim yöntemi.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik, Sınav Stresi, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alfa, Yapısal Eşitlik Modellemesi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirme yılı 2018‘dir. Ölçeğin ticari kullanımı veya geniş çaplı araştırmalarda kullanımı için Sorumlu Yazar Kemal Baytemir ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle izin talep edilir. Ölçeğin orijinal makalesi açık erişimli bir dergide yayınlanmıştır.

Orijinal makaleye ait bağlantı: ojs.ual.es

Kaynaklar

• Baytemir, K., & İlhan, T. (2018). Development of the Exam Anxiety Scale for Parents: A validity and reliability study. Electronic Journal of Research in Education Psychology, 16(1), 223-241.

Ebeveyn Sınav Kaygısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte Ebeveyn Sınav Kaygısı Ölçeği’nin maddeleri sağlanmamıştır. Maddeler için orijinal makaleye (Baytemir & İlhan, 2018) başvurulması gerekmektedir.