Matematik Test Kaygısı Ölçeği

Özet

Matematik Test Kaygısı Ölçeği (MTKÖ), ortaokul öğrencilerinin matematik sınavlarına veya testlerine yönelik yaşadıkları kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla 2017 yılında İsmail Şan ve Murat Akdağ tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, özellikle ortaokul kademesindeki öğrencilerin akademik başarılarını olumsuz etkileyen matematik kaygısının doğru ve güvenilir bir şekilde belirlenmesi ihtiyacına yanıt vermektedir. MTKÖ, yapısal geçerliği ve iç tutarlılığı sağlanarak alanyazına sunulmuş özgün bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Matematik kaygısı, test kaygısı, ortaokul, ölçek geliştirme, psikometrik özellikler, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

İsmail Şan, Murat Akdağ

Amaç

Matematik Test Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin matematik dersi ile ilgili sınav ve değerlendirme durumlarında hissettikleri spesifik kaygı tepkilerini (bilişsel endişe ve duygusal tepkiler) nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, eğitimcilerin ve psikolojik danışmanların kaygı düzeyi yüksek olan öğrencileri tespit etmesine ve onlara yönelik uygun müdahale programları geliştirmesine olanak tanır. Ölçek, matematik öğrenimi sürecinde yaşanan duygusal engelleri anlamak için kritik bir araçtır.

Ölçeğin geliştirilmesi, mevcut genel test kaygısı ölçeklerinin matematik gibi spesifik alanlara odaklanmadığı varsayımından hareketle gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle MTKÖ, sadece test anındaki genel stresi değil, matematik içeriğine özgü stres faktörlerini de değerlendirme kapasitesine sahiptir.

Yapı

MTKÖ, matematik sınavı ortamlarında deneyimlenen test kaygısı yapısını ölçmektedir. Test kaygısı, genellikle iki ana bileşen altında incelenen çok boyutlu bir yapıdır:

• Bilişsel Kaygı (Endişe): Öğrencinin test sırasında başarısızlık, yetersizlik veya olumsuz sonuçlar hakkında endişeli düşünceler taşımasıdır. Bu, dikkat dağınıklığına ve bilgiyi geri çağırma zorluğuna yol açar.
• Duygusal Tepkisellik: Kalp çarpıntısı, terleme, mide rahatsızlığı gibi otonom sinir sisteminin aktivasyonuna bağlı fiziksel ve duygusal semptomlardır.

Ölçek geliştirme çalışmasında, bu alt boyutların ortaokul öğrencilerinde matematik test kaygısını ne ölçüde temsil ettiğinin yapısal olarak incelenmesi hedeflenmiştir. Bu sayede, kaygının sadece genel bir duygu durumu değil, bilişsel ve fizyolojik tepkilerin bir kombinasyonu olduğu vurgulanmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması kapsamında, MTKÖ’nün geçerlik çalışmalarına büyük önem verilmiştir. Ölçeğin ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek için çeşitli geçerlik analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, genellikle yapı geçerliği ve kapsam geçerliği odaklıdır.

Yapı geçerliğini sağlamak amacıyla, ölçeğin teorik yapısını destekleyen faktör yapısının ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Ayrıca, ölçeğin matematik başarısı veya genel kaygı ölçekleri ile ilişkisinin incelenmesi yoluyla ilişkisel geçerlik kanıtları da sunulmuştur. Bu titiz süreç, MTKÖ’nün ortaokul öğrencilerinin matematik test kaygısını geçerli bir şekilde ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

MTKÖ’nün güvenirlik çalışmaları, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını ve iç tutarlılığını değerlendirmeyi içermiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösteren en yaygın kullanılan güvenirlik kanıtıdır. Ölçek geliştirme çalışmalarında, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplanması standart bir prosedürdür.

Yayınlanan çalışmada, ölçeğin maddelerinin birbirleriyle yüksek korelasyon gösterdiği ve dolayısıyla yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğu rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin farklı durumlarda ve zamanlarda tutarlı sonuçlar üretebilme yeteneğini destekleyen önemli bir güvenirlik kanıtıdır.

Faktör Analizi

Matematik Test Kaygısı Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. AFA, ölçeğin maddelerinin kaç faktör altında toplandığını keşfetmek için, DFA ise belirlenen faktör yapısının teorik modele ne kadar uyduğunu test etmek için uygulanmıştır.

Bu analizler sonucunda, ölçeğin matematik test kaygısı yapısını temsil eden en uygun faktör yapısı belirlenmiştir. Faktör yüklerinin yeterli düzeyde olması ve uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde yer alması, ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu ve teorik beklentilerle örtüştüğünü göstermiştir.

Ölçme Aracı Bilgileri

Test Type:

Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format:

Derecelendirme ölçeği (Özgün makalede belirtilen derecelendirme türüne göre Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır).

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Akademik Popülasyon

Age Group:

Ortaokul öğrencileri (Genellikle 11-14 yaş aralığı)

Population Details:

Türkiye’deki ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology:

Öz bildirim temelli, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen standart bir psikometrik ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Matematik sınavı, duygusal tepki, bilişsel endişe, ölçek, ortaokul öğrencileri, psikolojik ölçüm.

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses:

[email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address:

Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

2017 (Ölçek geliştirme çalışmasının yayınlandığı yıl).

İzinler ve Ücret:

Ölçek akademik amaçlarla kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Ticari kullanım veya ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar İsmail Şan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik araştırmalarda kullanım genellikle kaynak gösterilerek serbesttir.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

Orijinal PDF Belgesi: matematik-test-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Şan, İ. ve Akdağ, M. (2017). Ortaokul öğrencileri için matematik sınavı kaygısı ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması . Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 11 (1), 128-159.
• Makale Linki: nef.balikesir.edu.tr

Matematik Test Kaygısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi’nde (EFMED) yayımlanan orijinal makalede yer almaktadır.