Ebelik Meslek Algısı Ölçeği

Özet

Ebelik Meslek Algısı Ölçeği (EMAÖ), Zümrüt Bilgin ve Doğan Merih Y. tarafından 2021 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin ebelik mesleğine yönelik algılarını, tutumlarını ve mesleki kimliklerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, toplamda 16 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır. Yapılan psikometrik analizler sonucunda ölçeğin güvenilir ve geçerli bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçek, ebelik eğitimi alan öğrenciler ve mesleği icra eden profesyonellerin mesleğe bakış açılarını değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ebelik, Meslek Algısı, Psikometrik Ölçek, Ebelik Eğitimi, Mesleki Gelişim, Zümrüt Bilgin, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Zümrüt Bilgin, Doğan Merih Y.

Amaç

Ebelik Meslek Algısı Ölçeği’nin temel amacı, ebelik alanında çalışan veya eğitim gören bireylerin mesleklerine dair sahip oldukları algıları, tutumları ve değer yargılarını bilimsel ve sistematik bir biçimde ölçmektir. Bu ölçek, mesleki bağlılık, mesleğin toplumsal değeri ve bireyin mesleki rolüne ilişkin netliğini değerlendirerek, ebelik eğitim programlarının geliştirilmesine ve mesleki tatmin düzeylerinin artırılmasına yönelik stratejiler oluşturulmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki profesyonel algı farklılıklarını ortaya koyarak, özellikle öğrencilerin kariyer seçimlerinde ve mesleğe adaptasyon süreçlerinde karşılaştıkları zorlukları anlamak için kritik bir araç sunar.

Yapı

Ebelik Meslek Algısı Ölçeği, bireyin ebelik mesleğine atfettiği değeri, mesleğin toplumsal statüsünü ve kişisel motivasyonunu kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, mesleki kimliğin ve rolün netliğini değerlendirirken, ebelik mesleğinin geleceği hakkındaki iyimserlik veya karamsarlık gibi duygusal bileşenleri de ele almaktadır.

Ölçek, faktör analizi sonucunda üç temel boyutta toplanmıştır. Bu boyutlar, ebelik mesleği algısının farklı yönlerini temsil etmekte ve bireylerin mesleğe dair karmaşık düşünce yapılarını çözümlemeye olanak tanımaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında, yapı geçerliğini saptamak amacıyla istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçlarına göre, özdeğeri birden büyük olan üç faktörün toplam varyansın önemli bir kısmını açıkladığı tespit edilmiştir. Bu durum, ölçeğin yapısal geçerliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ebelik Meslek Algısı Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirlik düzeyi yüksek olarak rapor edilmiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısı ( Cronbach’s Alpha) 0,86 olarak hesaplanmıştır.

Bu yüksek Cronbach’s Alpha değeri, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Bu, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar verebileceğinin güçlü bir göstergesidir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme ve doğrulama çalışmasında gerçekleştirilen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemektedir. Analizler sonucunda, özdeğeri (eigenvalue) birden büyük olan üç farklı faktör belirlenmiştir.

Bu üç faktör, toplam varyansın yüzde 53.085’ini açıklamaktadır. Bu oran, sosyal bilimler alanında kabul edilebilir bir varyans açıklama düzeyi olup, ölçeğin faktör yapısının sağlamlığını ve ölçülen yapının netliğini teyit etmektedir. Faktörlerin isimlendirilmesi ve içeriklerinin detayları orijinal makalede yer almaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report)

Dil Mevcut: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ebelik öğrencileri ve/veya ebelik profesyonelleri.

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle üniversite öğrencileri ve çalışan profesyoneller).

Popülasyon Detayları: Ölçek, ebelik mesleğini icra eden veya bu mesleğe hazırlanan bireylerin algılarını ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek 16 maddeden oluşmaktadır ve 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır:

• (1) Hiç katılmıyorum
• (2) Katılmıyorum
• (3) Kararsızım
• (4) Katılıyorum
• (5) Kesinlikle katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Ebelik, Meslek Algısı, Psikometri, Cronbach’s Alpha, Likert Ölçeği, Faktör Yükü, Ebelik Öğrencileri, Mesleki Tutum.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Zümrüt Bilgin

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal makalede belirtilen akademik kurum adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Sorumlu yazar Zümrüt Bilgin ile iletişim kurulabilir.

Ölçeğin orijinal makalesine erişim linki aşağıdadır: jmrh.mums.ir

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ebelik-meslek-algisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Bilgin, Z., Doğan Merih Y. ( 2021). Development and validation of Midwifery Vocational Perception Scale. J Midwifery Reprod Health. 2021; 9(4):1-9.

Ebelik Meslek Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Ölçek maddeleri kaynak içerikte verilmemiştir, bu nedenle bu kısım boş bırakılacaktır.)

Ölçek toplam 16 madden oluşmaktadır. Maddelerin tam listesi için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.