Ebelik Empati Ölçeği

Özet

Ebelik Empati Ölçeği (EEÖ), ebelik öğrencileri ve profesyonel ebelerin empati düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçeğin Türkiye’de geçerlik ve güvenirlik çalışması Aslıhan Sevinç tarafından 2019 yılında yapılmıştır. Bu uyarlama çalışması, ebelerin hasta bakımı sürecinde kritik öneme sahip olan empati becerilerini değerlendirmek ve bu becerilerin geliştirilmesine yönelik eğitim programlarına katkı sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, ebelik mesleğinin gerektirdiği duygusal anlayış ve destekleme yeteneğini spesifik olarak hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Ebelik, Empati, Psikometrik Ölçek, Güvenirlik, Geçerlik, Uyarlama, Sağlık Çalışanları, Kocaeli Üniversitesi.

Yazarlar

Aslıhan SEVİNÇ

Amaç

Ebelik Empati Ölçeği (EEÖ)’nin temel amacı, ebelik alanında çalışan veya bu alanda eğitim gören bireylerin, hasta (özellikle anne adayları ve lohusalar) ile kurdukları ilişkilerde sergiledikleri duygusal katılım ve anlama düzeylerini belirlemektir. Ölçek, klinik uygulamalarda empati becerisinin önemini vurgulayarak, bu becerinin ölçülmesini ve geliştirilmesini sağlamayı hedefler. Bu sayede, doğum ve gebelik sürecinde kadınlara sunulan bakımın kalitesinin artırılmasına yönelik bilimsel veriler elde edilmesi amaçlanmıştır.

Yapı

EEÖ, temel olarak Empati yapısını ebelik mesleği bağlamında ölçmektedir. Empati, bir bireyin kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini doğru bir şekilde anlaması, hissetmesi ve bu durumu ona iletmesi sürecidir. Ebelikte bu yapı, özellikle doğumun zorlu ve duygusal yoğunluğunun yüksek olduğu anlarda, ebelerin hastalarının kaygılarını, korkularını ve sevinçlerini anlayıp uygun destek sağlamasını içerir. Ölçeğin alt boyutları (eğer varsa), muhtemelen bilişsel empati (anlama) ve duygusal empati (hissetme) bileşenlerini ebelik senaryolarına özgü olarak kapsamaktadır.

Geçerlik

Ebelik Empati Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlama çalışması kapsamında yapısal geçerliğin incelendiği varsayılmaktadır. Ancak, kaynak metinde spesifik geçerlik analizlerine (örneğin, faktör yükleri, DFA/AFA sonuçları veya ölçüt bağımlı geçerlik) dair detaylı bir bilgi sunulmamıştır. Geçerlik çalışması, ölçeğin gerçekten ebelik empatisini ölçüp ölçmediğini kanıtlamak için gerçekleştirilmiş olup, orijinal çalışmanın (Sevinç, 2019) tam metninde bu detaylara ulaşılabilir. Ölçeğin geçerliği, Türk ebelik popülasyonunda kullanıma uygunluğunu sağlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve zamana bağlı kararlılık açısından güçlü sonuçlar vermiştir. Elde edilen veriler şunlardır:

• İç Tutarlılık (Cronbach Alfa Değeri): EEÖ’nin Cronbach Alfa değeri 0.736 olarak değerlendirilmiştir. Bu değer, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve tek bir yapıyı (empati) ölçtüğünü göstermekte olup, sosyal bilimler için kabul edilebilir bir düzeydedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Test ve tekrar test ölçümleri arasında ölçekten alınan toplam puanlar arasındaki korelasyon düzeyinin 0.929 olduğu saptanmıştır. Bu yüksek korelasyon, ölçeğin zaman içinde kararlı olduğunu ve ölçülen özelliğin kalıcılığını (güvenirliğini) mükemmel düzeyde yansıttığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Ebelik Empati Ölçeği bir uyarlama çalışması olduğu için, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde doğrulanması amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı düşünülmektedir. Tipik olarak, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kültürel bağlama uygun olarak orijinal faktör yapısını sürdürüp sürdürmediğini veya yeni bir yapı oluşturup oluşturmadığını belirlemeye yardımcı olur. Bu analizin detayları yüksek lisans tezinin tam metninde yer almaktadır.

Enstrüman

Test Tipi: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Kaynak metinde derecelendirme bilgisi eksik olsa da, tipik olarak Likert tipi bir derecelendirme sistemi (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ebeler ve Ebelik Öğrencileri

Yaş Grubu: Yetişkin (Ebelik eğitimi alan veya mesleği icra eden bireyler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de ebelik alanında görev yapan veya eğitim gören bireylerden oluşan örneklem.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Midwifery Empathy, Psikometri, Test-Tekrar Test, Korelasyon, Kocaeli Üniversitesi, Ebelik, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Uyarlama çalışmasının tamamlanma yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya akademik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Aslıhan Sevinç ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-postası yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: ebelik-empati-olcegi-toad.pdf

Referanslar

1. Sevinç, A. (2019). Ebelik Empati Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.

Tez Merkezi Linki: tez.yok.gov.tr

Ebelik Empati Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Detaylar için Sorumlu Yazarın yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.