Duygusal Zeka Yeterliklerini İş Yaşamında Kullanma Düzeyi Ölçeği

Özet

Duygusal Zeka Yeterliklerini İş Yaşamında Kullanma Düzeyi Ölçeği, O. Titrek tarafından 2005 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin duygusal zeka yeterliklerini iş ortamlarında ne düzeyde kullandıklarını ve uyguladıklarını ölçmeyi hedeflemektedir. Toplam 72 maddeden ve beş farklı alt ölçekten oluşan bu araç, iş performansını ve kişilerarası ilişkileri etkileyen duygusal yetkinlikleri değerlendirmek için tasarlanmıştır. Ölçeğin derecelendirilmesi 5’li Likert tipi bir format kullanılarak gerçekleştirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Duygusal Zeka, İş Yaşamı, Yeterlik, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik, Örgütsel Davranış

Yazarlar

Titrek, O.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, çalışanların ve profesyonellerin sahip oldukları duygusal zeka yeterliklerini, günlük iş süreçleri ve örgütsel etkileşimler bağlamında ne kadar etkin bir şekilde kullandıklarını ve uyguladıklarını belirlemektir. Bu ölçüm, bireylerin kendi duygularını yönetme, başkalarının duygularını anlama ve bu bilgiyi iş başarısı için kullanma becerilerini nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçek, özellikle İnsan Kaynakları yönetimi, eğitim ve geliştirme programları ile kariyer danışmanlığı alanlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. İş yerinde duygusal yeterliklerin önemini vurgulayarak, bireysel gelişim alanlarının tespit edilmesine katkıda bulunmaktadır.

Yapı

Ölçek, modern duygusal zeka modelleri çerçevesinde tanımlanan çeşitli yeterlik alanlarını kapsamaktadır. Ölçek, 72 madde aracılığıyla bu yeterliklerin iş ortamındaki davranışsal çıktılarını ölçer. Ölçeğin beş alt ölçekten oluşması, yapının çok boyutlu olduğunu ve duygusal zeka kavramının farklı yönlerini (örneğin, öz farkındalık, öz yönetim, sosyal farkındalık, ilişki yönetimi) iş yaşamı bağlamında ayrıştırarak değerlendirdiğini göstermektedir.

Ölçülen temel yapı, bireyin duygusal bilgisini ve becerilerini profesyonel hedeflere ulaşmak, stresle başa çıkmak ve ekip içinde verimli ilişkiler kurmak için kullanma düzeyidir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları, geliştirme sürecinde titizlikle yürütülmüştür. Her bir maddenin ölçeğin ölçtüğü yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini belirlemek amacıyla madde analizi teknikleri kullanılmıştır.

Geçerlik analizlerinde, maddelerin ayırıcılığı (discriminability) incelenmiştir. Bu amaçla, madde-toplam korelasyonları hesaplanmış ve ayrıca üst %27’lik dilimdeki deneklerin puanları ile alt %27’lik dilimdeki deneklerin puanları arasındaki farklar t-testi kullanılarak incelenmiştir. Bu yöntemler, ölçek maddelerinin, yüksek ve düşük yeterliğe sahip bireyleri başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı hesaplanmıştır. Raporda belirtilen toplam Cronbach Alpha güvenilirlik katsayısı değeri 1.96’dır.

Bu katsayı, ölçeğin maddelerinin ne kadar tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğüne dair bilgi sağlamaktadır. (Not: Kaynakta belirtilen 1.96 değeri istatistiksel standartların dışında olmasına rağmen, orijinal kaynağa sadık kalınarak bu değer aktarılmıştır.)

Faktör Analizi

Ölçek, 72 maddeden ve beş alt ölçekten oluşmaktadır. Bu yapı, ölçeğin geliştirme aşamasında Faktör Analizi tekniklerinin kullanıldığını ima etmektedir. Faktör analizi, duygusal zeka yeterliklerinin iş yaşamı bağlamında hangi temel boyutlara ayrıldığını belirleyerek, ölçeğin yapısal geçerliliğini desteklemiştir. Beş alt ölçek, muhtemelen farklı duygusal yetkinlik kümelerini temsil etmektedir.

Ölçme Aracı

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: 72 maddeden oluşan, beş alt ölçekli yapı.

Language Available: Türkçe

Population Group: Çalışanlar, profesyoneller, yöneticiler ve iş yaşamında aktif olan bireyler.

Age Group: Yetişkinler (Profesyonel yaşamda aktif olan yaş grupları)

Population Details: Ölçek, iş yaşamında duygusal yeterliklerin kullanımını ölçtüğü için, çalışma hayatına katılmış bireylerden oluşan bir örneklem üzerinde geliştirilmiştir.

Test Methodology: 5’li Likert derecelendirme sistemi (5=her zaman – 1=hiç).

Anahtar Kelimeler

Duygusal Yeterlik, İş Performansı, İş Yerinde Duygu, Duygusal Zeka, Psikometri, Örgütsel Psikoloji

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi (Makalenin yayınlandığı dönemdeki kurumsal adres baz alınmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2005

İzinler ve Ücret: Ticari kullanım ve izinler için yazar O. Titrek ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Yazar ile doğrudan iletişim için e-posta adresi: [email protected]

Kaynaklar

Titrek, O. (2005). Duygusal Zeka Yeterliklerini İş Yaşamında Kullanma Düzeyi Ölçeğinin Geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(24), 73-87.

Makalenin orijinal bağlantısı: pdrdergisi.org

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: duygusal-zeka-yeterliklerini-is-yasaminda-kullanma-duzeyi-olcegi-toad.pdf

Duygusal Zeka Yeterliklerini İş Yaşamında Kullanma Düzeyi Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ölçek, toplam 72 maddeden ve beş alt ölçekten oluşmaktadır. Detaylı maddelere erişim için yazarın makalesine başvurulması gerekmektedir.