Disiplin Sorunları Tutum Ölçeği

Özet

Tutum Ölçeği türünde bir geliştirme çalışması olan Disiplin Sorunları Tutum Ölçeği, H. Özden-Özcan tarafından 2008 yılında tamamlanan bir Yüksek lisans tezi kapsamında oluşturulmuştur. Ölçeğin temel amacı, İlköğretim okulu yöneticilerinin okuldaki Disiplin Sorunları karşısındaki yaklaşımlarını, tutumlarını ve bu sorunlara yönelik benimsedikleri stratejileri belirlemektir. Ölçek, yöneticilerin disiplin olaylarına karşı sergiledikleri eğilimleri ölçerek, okullardaki disiplin yönetim politikalarının anlaşılmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Disiplin Sorunları, Tutum Ölçeği, Okul Yönetimi, İlköğretim, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Özden- Özcan, H.

[quads id=5]

Amaç

Disiplin Sorunları Tutum Ölçeği’nin temel amacı, ilköğretim kademesindeki okullarda görev yapan yöneticilerin, öğrenci davranışları ve okul kurallarına uyum bağlamında ortaya çıkan disiplin sorunlarına yönelik sahip oldukları tutumları sistematik olarak ölçmektir. Bu ölçek, yöneticilerin disiplin olaylarına karşı gösterdikleri tepkilerin ve benimsedikleri çözüm yollarının niteliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Ölçek, yöneticilerin daha çok cezalandırıcı (punitif) yaklaşımları mı yoksa önleyici ve rehabilite edici yaklaşımları mı tercih ettiklerini anlamlandırmak için kritik bir araçtır. Elde edilen veriler, eğitim sisteminde disiplin yönetimi konusunda farkındalık yaratmaya ve yönetici eğitim programlarının geliştirilmesine zemin hazırlamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki tutum kavramı üzerine kurulmuştur. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya olaya karşı sergilediği bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerin bütünüdür. Bu ölçek özelinde yapı, ilköğretim okulu yöneticilerinin disiplin sorunlarına yönelik bilişsel değerlendirmelerini (disiplin sorununun nedenleri hakkındaki inançlar) ve duygusal tepkilerini (disiplin sorununa karşı hissedilen öfke, kaygı veya empati) kapsamaktadır.

Disiplin Sorunları Tutum Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, yöneticilerin disiplin yönetiminde sergiledikleri felsefi duruşu yansıtır. Bu duruş genellikle iki ana boyutta incelenir: Geleneksel Disiplin Anlayışı (otoriteye ve cezaya dayalı) ve Modern/Pozitif Disiplin Anlayışı (rehberlik, iletişim ve önlemeye dayalı). Ölçek, yöneticinin bu iki kutup arasındaki konumunu belirlemeyi hedefler.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel bilgi (“-“) belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ölçüp ölçmediğini kanıtlamak için zorunludur.

Ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezinde, genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile maddelerin konuyu ne kadar temsil ettiği) ve yapı geçerliği (Faktör Analizi gibi istatistiksel yöntemlerle ölçeğin teorik yapıyı destekleyip desteklemediği) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu tür bir tutum ölçeğinin geçerliği, maddelerin yönetim yaklaşımlarını ne derece doğru yansıttığına bağlıdır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik analiz sonuçları (“-“) açıkça listelenmemiştir. Bir psikometrik aracın güvenilir olması, ölçüm sonuçlarının zaman içinde veya farklı koşullar altında tutarlı olmasını gerektirir.

Geliştirme aşamasında, Disiplin Sorunları Tutum Ölçeği’nin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı gibi yöntemlerin kullanıldığı beklenmektedir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği de yöneticilerin tutumlarının zaman içinde ne kadar stabil kaldığını göstermek için uygulanmış olabilir.

Faktör Analizi

Disiplin Sorunları Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak ve ölçeğin alt boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizine tabi tutulduğu tahmin edilmektedir. Bu analiz, yöneticilerin disiplin tutumlarının tek bir genel faktörden mi yoksa birden fazla alt faktörden mi oluştuğunu belirler.

Tipik olarak bu tür bir ölçek, disiplin yönetimindeki farklı eğilimleri temsil eden alt faktörlere ayrılır. Örneğin, faktörler arasında Önleyici Yaklaşım Faktörü, Cezalandırıcı Yaklaşım Faktörü veya Rehberlik Odaklı Yaklaşım Faktörü bulunabilir. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin nihai formunun ve puanlama yapısının temelini oluşturur.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiş olsa da, tutum ölçekleri genellikle Likert tipi veya benzeri derecelendirme formatlarını kullanır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim Yöneticileri

Age Group: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Population Details: İlköğretim okulu yöneticileri (Müdür ve Müdür Yardımcıları)

Test Methodology: Öz Bildirimli Psikometrik Ölçek

Anahtar Kelimeler

Eğitim Yönetimi, Okul Disiplini, Tutum, Yönetici Eğitimi, Lisansüstü Araştırma, Özden-Özcan.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Ölçeğin geliştirildiği dönemde Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik kullanımı genellikle tez yazarı ve danışmanının iznine tabidir. Ticari bir ücret bilgisi bulunmamaktadır.

Test Yılı: 2008 (Tezin tamamlanma yılı).

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• disiplin-sorunlari-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Ölçeğin temel kaynağı ve referansı aşağıda listelenmiştir. Bu çalışma, ölçeğin geliştirilme sürecini, örneklemini ve sonuçlarını detaylı olarak içermektedir.

1. Özden- Özcan, H. (2008). İlköğretim okulu yöneticilerinin okuldaki disiplin yaklaşımları (Yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
2. Tez Kaynağı Linki: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Disiplin Sorunları Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, Özden-Özcan (2008) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezinin ekler bölümünde yer almaktadır.