Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği

Özet

Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği (DÖPÇBE-AEDAÖ), Yasin Yiğit tarafından 2018 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, din eğitimi ve öğretimi süreçlerinde öğrencilerin problem çözme becerilerini ne düzeyde kazandıklarını ve bu becerilere erişim amaçlarının gerçekleşme seviyesini belirlemektir. Ölçek geliştirme çalışması, geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermekte olup, din öğretimi alanındaki pedagojik yeterliliğin değerlendirilmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Ölçek, öğrencilerin sadece teorik bilgiyi değil, aynı zamanda günlük yaşamdaki dini ve ahlaki sorunlara karşı çözüm üretme yeteneklerini de ölçmeyi hedeflemektedir. Bu yönüyle, din eğitiminin bilişsel ve duyuşsal hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını ortaya koyan kritik bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Din öğretimi, problem çözme becerisi, erişim düzeyi, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme, dini eğitim.

Yazarlar

Yasin Yiğit

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, din öğretimi müfredatında yer alan ve öğrencilerin kazanması beklenen problem çözme becerilerine ne derecede ulaştıklarını sistematik ve standartlaştırılmış bir şekilde ölçmektir. Bu beceriler genellikle, dini bilgiler ışığında etik ikilemleri çözme, sosyal sorunlara dini perspektiften yaklaşma ve kişisel inançla ilgili zorluklarla başa çıkma gibi yetenekleri kapsamaktadır.

Geliştirme çalışması, uygulamacılara ve araştırmacılara, din öğretim programlarının etkililiğini değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç sunmayı amaçlamıştır. Elde edilen veriler, eğitim stratejilerinin gözden geçirilmesine ve öğrencilerin ihtiyaç duyduğu alanlarda desteklenmesine olanak tanır.

Yapı

Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği, öğrencilerin din eğitimi bağlamında problem çözme yetkinliklerine yönelik algılarını ve kazanım düzeylerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı hedeflemektedir. Bu yapı, öğrencinin dini bilgileri sadece ezberlemek yerine, bunları pratik hayattaki sorunlara adapte etme ve çözüm yolları geliştirme kapasitesini temsil eder.

Ölçek, öğrencilerin problem çözme sürecindeki adımlara (problemi anlama, çözüm yolları geliştirme, değerlendirme) dini değerler ve öğretiler çerçevesinde ne kadar erişebildiğini değerlendirir. Bu psikolojik yapı, pedagojik hedeflere ulaşım düzeyini gösteren bir başarı göstergesi olarak işlev görür.

Geçerlik

Ölçek, Yasin Yiğit tarafından 2018 yılında yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışması kapsamında değerlendirilmiştir. Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı, yani din öğretiminde problem çözme becerisi kazanma amacına erişim düzeyini ölçüp ölçmediğini kanıtlamayı amaçlamıştır.

Yapı geçerliği için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyla tutarlı alt boyutlar oluşturup oluşturmadığını belirlemeye yardımcı olmuştur. Ölçeğin ilgili literatürdeki diğer yapılarla ilişkisi de incelenerek kapsam ve ölçüt geçerliği desteklenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ve ölçüm sonuçlarının zaman içindeki istikrarını göstermek üzere tasarlanmıştır. Geliştirme çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı olarak yaygınlıkla kullanılan Cronbach Alfa katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar vererek, ölçüm hatasını minimize etme yeteneğini doğrulamıştır. Bu, ölçeğin din eğitimi araştırmalarında ve uygulamalarında güvenle kullanılabileceği anlamına gelmektedir. Kaynak referansında belirtilen çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerinin sağlam olduğunu kanıtlamıştır.

Faktör Analizi

Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Geliştirme aşamasında, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu ve bu boyutların hangi maddeleri içerdiği belirlenmiştir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen alt boyutlarını destekleyen, kabul edilebilir düzeyde faktör yüklerine sahip maddelerden oluştuğunu göstermiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise, elde edilen faktör yapısının veri setiyle uyumunu test ederek, ölçeğin yapısal geçerliğini kesinleştirmiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiş olsa da, bu tür ölçekler genellikle Likert tipi bir format kullanır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Din eğitimi alan öğrenciler veya öğretmen adayları (Yayınlandığı yer olan İlahiyat Fakültesi dergisi dikkate alındığında, hedef kitlenin bu alandaki akademik veya öğrenci grubu olduğu varsayılmaktadır.)

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri veya yetişkinler (Çalışmanın doğası gereği lise veya üniversite seviyesindeki eğitim bağlamında kullanıldığı düşünülmektedir.)

Popülasyon Detayları: Din eğitimi ve öğretimi süreçlerine dahil olan bireyler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, çok maddeli bir Likert tipi ölçek. Maddeler, katılımcının problem çözme becerisi kazanma amacına ne ölçüde eriştiğini sorgular.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, dini pedagoji, ölçme ve değerlendirme, güvenirlik, geçerlik, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yasin Yiğit (Ayrıntılı kurum adresi kaynakta belirtilmemiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Yasin Yiğit tarafından 2018 yılında geliştirilmiş ve yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Yasin Yiğit ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected]

Testin kullanım ücreti hakkında bilgi kaynakta sağlanmamıştır, ancak akademik yayınlarda yer alan ölçekler genellikle araştırmacılar için ücretsiz olarak erişilebilir durumdadır.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik bilgileri aşağıdaki linkte mevcuttur: dergipark.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: din-ogretiminde-problem-cozme-becerisi-kazanma-amacina-erisim-duzeyi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Yiğit, Y . (2018). Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği: Geçerlik güvenirlik çalışması. Dokuz Eylül Ünivesitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 47: 347-371. DOI: 10.21054/deuifd.450962

[quads id=5]

Din Öğretiminde Problem Çözme Becerisi Kazanma Amacına Erişim Düzeyi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmadığı için, yalnızca bu not tutulmuştur.)

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak materyalde açıkça listelenmemiştir. Maddelere erişim için yazarın makalesine (Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 47) başvurulması gerekmektedir.