Table of Contents
Özet
Bu akademik giriş, 2000 yılında K. F. Demir tarafından bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilen ve yabancı dil öğrenimi bağlamında uygulanan Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutumu ölçmeyi amaçlayan bir ölçeği tanıtmaktadır. Ölçek, özellikle Gaziantep Üniversitesi Hazırlık Okulu gibi yoğun yabancı dil programlarında kullanılan pedagojik yapılandırmanın öğrenci ve öğretim elemanları üzerindeki algısal ve duyuşsal etkilerini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu sistemler genellikle öğrencileri seviyelerine veya hızlarına göre farklı kur gruplarına ayırmayı içerir. Ölçek, bu sistemin öğrenme motivasyonu, başarı ve genel eğitim kalitesi üzerindeki algılanan faydalarını nicel olarak belirlemeye odaklanmaktadır. Bu araç, dil eğitimi politikalarının ve program tasarımının değerlendirilmesi için önemli bir duyuşsal ölçüm sağlamaktadır.
Ölçek, yabancı dil eğitimi alanındaki reform çabalarının ve pedagojik yaklaşımların etkinliğinin ölçülmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Çok kurlu sistem, kaynakların tahsisi, ders içeriğinin özelleştirilmesi ve öğrenci heterojenliğinin yönetilmesi açısından önemli sonuçlar doğurduğundan, bu sisteme yönelik tutumların ölçülmesi, programın başarısı için kritik öneme sahiptir. Ölçek geliştirme çalışması, Gaziantep Üniversitesi hazırlık sınıfı öğrencileri ve/veya eğitmenleri üzerinde yürütülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, Yabancı Dil Eğitimi, Çok Kurlu Sistem, Öğrenme Etkililiği, Pedagojik Yapı, Gaziantep Üniversitesi, Ölçek Geliştirme.
Yazarlar
Demir, K. F.
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, yabancı dil sınıflarında uygulanan Çok Kurlu Sistem (multi-track/multi-level system) adı verilen öğretim metodolojisinin algılanan etkililiğini sistematik olarak ölçmektir. Bu sistem, öğrencilerin dil yeterlilik seviyelerine göre ayrıldığı ve farklı hızlarda ilerlediği bir yapıya işaret eder. Ölçek, bu yapısal kararın öğrenenler ve uygulayıcılar (eğitmenler) tarafından ne ölçüde desteklendiğini, faydalı bulunduğunu ve motive edici olarak algılandığını belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, hazırlık okullarının idari ve akademik yönetimlerinin, mevcut sistemin devamlılığı veya revizyonu hakkında bilinçli kararlar almasına yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.
Ölçek, özellikle dil öğrenme ortamlarında uygulanan pedagojik yeniliklere karşı geliştirilen duyuşsal tepkileri incelemek için geliştirilmiştir. Tutum, bireyin bir nesneye, duruma veya fikre karşı sergilediği olumlu veya olumsuz değerlendirmeyi yansıttığı için, bu ölçek, öğrencilerin sisteme olan bağlılık düzeylerini ve sistemin hedeflenen öğrenme çıktılarına ulaşmadaki başarısına olan inançlarını ortaya koymaktadır. Bu sayede, uygulanan eğitim modelinin yalnızca akademik başarıya değil, aynı zamanda öğrenci memnuniyetine ve motivasyonuna olan etkileri de değerlendirilmektedir.
Yapı
Ölçek, psikolojik bir yapı olarak Tutumu ölçmektedir. Bu bağlamda, tutum, yabancı dil eğitiminde kullanılan çok kurlu sistemin genel yapısına, uygulanış biçimine ve beklenen sonuçlarına yönelik bilişsel (inançlar), duyuşsal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimleri) bileşenleri içermektedir. Ölçek maddeleri, muhtemelen sistemin adil olup olmadığı, öğrenme hızını uygun şekilde düzenleyip düzenlemediği ve genel olarak dil yeterliliğini artırmada ne kadar başarılı olduğu gibi alt alanlara odaklanmıştır.
Çok kurlu sistemin etkililiğine yönelik tutumun ölçülmesi, genellikle ölçeğin birkaç alt boyuttan oluştuğunu düşündürmektedir. Bu alt boyutlar şunları içerebilir: 1) Sistemin Öğrenme Motivasyonu üzerine etkisi, 2) Sistemin Eşitlik ve Adalet algısı, 3) Sistemin Akademik Başarıya katkısı ve 4) Sistemin genel Memnuniyet düzeyi. Bu bileşenlerin ayrıştırılması, araştırmacının, uygulanan sistemin hangi yönlerinin paydaşlar tarafından daha çok veya daha az kabul gördüğünü anlamasına olanak tanır.
Geçerlik
Kaynak referansında (Demir, 2000), ölçeğin geçerlik (validity) çalışmalarına dair spesifik istatistiksel özet bilgileri mevcut değildir. Ancak, bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilen bir ölçek olduğu göz önüne alındığında, tez çalışmasının metninde muhtemelen kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile), yapı geçerliği (faktör analizi ile) veya görünüş geçerliği çalışmalarının detayları yer almaktadır. Ölçek geliştirme sürecinin gereklilikleri uyarınca, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı gerçekten temsil edip etmediği, uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiş olmalıdır.
Yapı geçerliğinin incelenmesi, ölçeğin gerçekten de öğrencilerin veya eğitmenlerin çok kurlu sisteme yönelik tutumlarını ölçtüğünü kanıtlamak için hayati önem taşır. Bu tür bir ölçekte, yüksek tutum puanlarının, sistemin etkililiğine dair güçlü inançlarla ilişkili olması beklenir. Geçerlik bilgilerinin tam olarak elde edilmesi için, Demir’in (2000) orijinal tezine başvurulması gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik (reliability) bilgisi, sunulan kaynak özetinde yer almamaktadır. Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Tipik olarak, bu tür tutum ölçeklerinde iç tutarlılık katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) rapor edilir. Bir ölçeğin akademik çalışmalarda kabul görmesi için, bu katsayının genellikle 0.70 veya üzerinde olması beklenir.
Demir (2000) tarafından yürütülen geliştirme çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığının yanı sıra, muhtemelen test-tekrar test güvenirliği veya yarımlama güvenirliği gibi diğer güvenirlik analizleri de yapılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Güvenirlik verilerinin eksikliği, ölçeğin mevcut bağlamda kullanımından önce orijinal tezden teyit edilmesini gerektirmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme aşamasında, ölçülen yapının boyutlarını belirlemek ve maddelerin hangi alt faktörlere yüklendiğini görmek amacıyla genellikle Faktör Analizi uygulanır. Kaynak özetinde faktör analizine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, ölçeğin “Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum” gibi çok boyutlu bir yapıyı ölçtüğü varsayılırsa, Keşfedici Faktör Analizi (KFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olması muhtemeldir.
Faktör analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak varsayılan tutum bileşenlerini (motivasyon, adalet algısı, başarı inancı vb.) istatistiksel olarak destekleyip desteklemediğini ortaya koyar. Eğer ölçek tek bir genel tutum faktöründen oluşuyorsa, bu durum Faktör Analizi sonuçlarıyla doğrulanmış olmalıdır. Eğer birden fazla faktör ortaya çıktıysa, bu faktörlerin açıklanan varyansa katkısı ve faktör yükleri, ölçeğin yapısal netliğini gösteren kritik verilerdir.
Enstrüman
Test Türü: Tutum Ölçeği (Geliştirme Amaçlı)
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi belirtilmemiş olsa da, tutum ölçekleri genellikle Likert Tipi derecelendirme formatını kullanır (örneğin, 5’li veya 7’li Likert). Bu format, katılımcıların maddelere ne ölçüde katılıp katılmadığını belirtmelerine olanak tanır.
Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal çalışma dili)
Popülasyon Grubu: Üniversite Düzeyi Yabancı Dil Öğrencileri ve/veya Öğretim Elemanları
Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş aralığındaki üniversite hazırlık öğrencileri)
Popülasyon Detayları: Çalışma, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yürütülen bir tez kapsamında, Gaziantep Üniversitesi Hazırlık Okulu’nda yabancı dil öğrenimi gören öğrenciler veya bu sistemi uygulayan eğitmenler üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Test Metodolojisi: Ölçek geliştirme sürecinde, ilgili literatür taraması yapılmış, madde havuzu oluşturulmuş ve uzman görüşleri alınmıştır. Pilot uygulamalar sonrasında, ölçeğin son formu oluşturulmuş ve büyük örneklem üzerinde uygulanarak psikometrik özellikleri incelenmiştir. Bu metodoloji, Psikometri alanındaki standartları takip etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Tutum, Yabancı Dil Öğrenimi, Hazırlık Okulu, Eğitim Psikolojisi, Gaziantep, Çok Kurlu Öğretim, Tutum.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi: Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez dönemi itibarıyla).
İzinler & Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2000
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarın (K. F. Demir) iznine ihtiyaç duyulması olasıdır. Ölçeğin tam metni ve kullanım şartları için Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne başvurulması önerilir. Genellikle tezler kapsamında geliştirilen araçlar, akademik amaçlı kullanımlarda ücretsizdir.
PDF Durumu: Kaynakta PDF bağlantısı mevcut değildir. Orijinal tez metnine YÖK Tez Merkezi veya Gaziantep Üniversitesi kütüphane arşivleri üzerinden erişim sağlanabilir.
Referanslar
Demir, K. F. (2000). Yabancı dil sınıflarında uygulanan çok kurlu sistemin etkinliğine yönelik bir inceleme (Gaziantep Üniversitesi hazırlık okulunda yürütülen bir çalışma) (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
Items of the Dil Öğrenmede Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tam listesi için, Demir (2000) tarafından hazırlanan “Yabancı dil sınıflarında uygulanan çok kurlu sistemin etkinliğine yönelik bir inceleme” başlıklı Yüksek Lisans Tezi’nin Ekler bölümüne başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Dil Öğrenmede Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-ogrenmede-cok-kurlu-sistemin-etkililigine-yonelik-tutum/
memjavad. "Dil Öğrenmede Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum." Turkish Psychological Scales, 16 Jun. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-ogrenmede-cok-kurlu-sistemin-etkililigine-yonelik-tutum/.
memjavad. "Dil Öğrenmede Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-ogrenmede-cok-kurlu-sistemin-etkililigine-yonelik-tutum/.
memjavad (2026) 'Dil Öğrenmede Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/dil-ogrenmede-cok-kurlu-sistemin-etkililigine-yonelik-tutum/.
[1] memjavad, "Dil Öğrenmede Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, June, 2026.
memjavad. Dil Öğrenmede Çok Kurlu Sistemin Etkililiğine Yönelik Tutum. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.