Dijital Hikayeler için Dereceli Değerlendirme Ölçeği

Özet

Dijital Hikayeler için Dereceli Değerlendirme Ölçeği, 2016 yılında S. Özcan, V. Kukul ve S. Karataş tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle eğitim ve medya alanlarında öğrencilerin veya kullanıcıların oluşturduğu dijital hikayelerin kalitesini ve bileşenlerini sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, 10. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu’nda (ICITS) bir bildiri olarak sunulmuştur.

Ölçek, dijital hikaye anlatımının hem teknik hem de anlatımsal yönlerini kapsayan kriterlere dayanmaktadır. Bu dereceli değerlendirme ölçeği (rubric) formatında olup, değerlendiricilere nesnel puanlama imkanı sunmayı hedeflemektedir. Psikometrik özelliklere dair detaylı bilgiler (geçerlik ve güvenirlik) genellikle tam metin bildiri içinde yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital hikaye anlatımı, dijital hikayeler, dereceli değerlendirme, eğitim teknolojileri, medya okuryazarlığı, ölçme ve değerlendirme.

Yazarlar

Seher Özcan, Veli Kukul, Serhat Karataş

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, eğitim ortamlarında veya diğer bağlamlarda üretilen dijital hikaye ürünlerinin tutarlı, yapılandırılmış ve standardize edilmiş bir yaklaşımla değerlendirilmesini sağlamaktır. Dijital hikaye üretimi, öğrencilerin yaratıcılıklarını, teknik becerilerini ve anlatı kurma yeteneklerini birleştiren karmaşık bir süreçtir. Bu nedenle, değerlendirme sürecinin şeffaf ve kapsamlı olması kritik öneme sahiptir.

Ölçek, öğretmenlerin ve araştırmacıların, öğrencilerin çalışmalarındaki başarı düzeylerini belirlemelerine, geri bildirim sağlamalarına ve öğretim stratejilerini geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, dijital hikayelerin temel bileşenlerinin (ses, görsel, anlatı yapısı vb.) ayrı ayrı ele alınmasına olanak tanıyarak değerlendirme sürecine derinlik katmaktadır.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bir bireyin veya grubun ürettiği dijital hikayenin çok boyutlu kalitesidir. Bu yapı genellikle üç ana alana ayrılabilir:

• Anlatımsal Kalite: Hikayenin akıcılığı, konunun netliği, duygusal etki ve amaçlanan mesajın iletilme başarısı.
• Teknik Kalite: Ses, görüntü, video düzenleme ve genel prodüksiyon standartlarının profesyonelliği ve etkin kullanımı.
• Pedagojik/Yapısal Uygunluk: Hikayenin verilen görev veya öğrenme hedefleriyle ne kadar uyumlu olduğu ve dijital hikaye anlatımının temel prensiplerine ne ölçüde bağlı kaldığı.

Geçerlik

Ölçek, bir geliştirme çalışması olarak sunulduğu için, geliştirme sürecinde kapsam ve yapısal geçerliğin incelenmiş olması beklenir. Ancak, bu özet kaynakta spesifik geçerlik katsayıları veya yöntemleri (örneğin, kapsam geçerliği için uzman görüşleri, yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi) belirtilmemiştir.

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, muhtemelen ölçek maddelerinin dijital hikaye anlatımının kritik bileşenlerini ne ölçüde temsil ettiğini ve beklenen teorik yapıyı doğrulayıp doğrulamadığını göstermektedir. Detaylı geçerlik bilgileri için 2016 yılında sunulan tam bilimsel bildiriye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Bu ölçeğin geliştirme raporunda güvenirlik analizlerinin yapılmış olması muhtemeldir, ancak bu özet kaynakta herhangi bir güvenirlik katsayısı (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı veya puanlayıcılar arası güvenirlik) sunulmamıştır.

Dereceli değerlendirme ölçeklerinde, özellikle birden fazla puanlayıcı kullanıldığında, puanlayıcılar arası güvenirlik (inter-rater reliability) büyük önem taşır. Bu, farklı değerlendiricilerin aynı dijital hikayeye benzer puanlar vermesini sağlayarak ölçümün tutarlılığını garanti eder. Detaylı güvenirlik sonuçları tam metin bildiride yer almaktadır.

Faktör Analizi

Dijital hikayelerin çok boyutlu yapısı göz önüne alındığında, ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla faktör analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılmış olması yüksek ihtimaldir. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar (faktörler) altında toplandığını ve bu faktörlerin teorik olarak beklenen Yapı (Anlatı, Teknik, Pedagojik) ile uyumunu ortaya koyar.

Tipik bir faktör analizi sonucu, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu, her bir alt boyutun toplam varyansa katkısını ve maddelerin faktör yüklerini gösterir. Bu bilgiler, ölçeğin kullanım kılavuzunda veya tam bilimsel yayında detaylı olarak incelenmelidir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme Çalışması (Dereceli Değerlendirme Ölçeği)

Format: Dereceli Ölçek (Rubric). Puanlama sistemi bu özet kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert benzeri bir derecelendirme yapısı kullanılır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim alanında dijital hikaye üreten öğrenciler, eğitimciler ve araştırmacılar.

Yaş Grubu: Eğitim düzeyine bağlı olarak değişmekle birlikte, dijital hikaye anlatımı projelerine katılan ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri için uygundur.

Popülasyon Detayları: Ölçeğin orijinal geliştirme çalışmasının örneklemi, muhtemelen 2016 yılındaki sempozyumun yapıldığı Türkiye’deki eğitim kurumlarındaki öğrencilerden oluşmaktadır.

Test Metodolojisi: Gözleme dayalı derecelendirme. Değerlendiriciler, tamamlanmış dijital hikaye ürününü izlerken, ölçek maddelerindeki kriterlere göre puanlama yaparlar. Ölçeğin uygulanması için özel bir yazılım veya süre kısıtlaması belirtilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Dijital hikaye değerlendirme, öğretim teknolojileri, rubrik, geçerlik, güvenirlik, Özcan Kukul Karataş Ölçeği, ICITS 2016.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Seher Özcan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016 (Sunum ve Geliştirme Yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir bildiri olarak sunulmuştur. Genellikle akademik amaçlı kullanımlar için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarların izni gereklidir. İletişim e-posta adresi mevcuttur.

Ek Bilgi: Ölçek materyallerine ait PDF dosyasına ve Google Drive bağlantısına aşağıdaki kaynaklar bölümünden ulaşılabilir.

Kaynaklar

Özcan, S., Kukul V., ve Karataş, S. (2016, May 16-18). Dijital Hikayeler için Dereceli Değerlendirme Ölçeği [Paper presantation]. 10th International Computer and Instructional Technologies Symposium (ICITS), Rize, Turkey.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: dijital-hikayeler-icin-dereceli-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

Ek materyal bağlantısı: drive.google.com

Dijital Hikayeler için Dereceli Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu kaynak özeti, ölçeğin maddelerini içermemektedir. Ölçek maddeleri, tam metin bildiri (kaynaklar bölümünde bağlantısı verilmiştir) veya yazarlar ile iletişim yoluyla edinilebilir. Genellikle bu tür dereceli değerlendirme ölçekleri; Anlatı Akışı, Ses Kalitesi, Görsel Uygunluk, Mesajın İletimi gibi alt başlıklar altında birden fazla değerlendirme kriteri içerir.