Dijital Eğitsel Oyunları Kullanma Ölçeği

Özet

Dijital Eğitsel Oyunları Kullanma Ölçeği (DEOKÖ), bireylerin dijital eğitim oyunlarını kullanma eğilimlerini, yeterlilik algılarını ve bu oyunlara yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Sarıgöz, Bolat ve Alkan (2018) tarafından yapılan uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe kültürüne uygunluğunu, geçerliğini ve güvenilirliğini incelemiştir. Yapılan analizler, DEOKÖ’nün dört boyutlu bir faktör yapısına sahip olduğunu göstermekte olup, ölçek toplam 21 maddeden oluşmaktadır. Bu ölçek, dijital öğrenme ortamlarındaki bireysel farklılıkları ve oyun kullanım motivasyonunu değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital Eğitsel Oyunlar, Oyun Kullanımı, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlik, Eğitsel Oyunlar.

Yazarlar

Oktay Sarıgöz, Yavuz Bolat, Sibel Alkan

Amaç

Dijital Eğitsel Oyunları Kullanma Ölçeği (DEOKÖ), bireylerin eğitim ve öğrenme süreçlerinde dijital oyunları ne sıklıkta ve hangi amaçlarla kullandıklarını, bu kullanıma yönelik tutumlarını ve yeterlilik algılarını belirlemek amacıyla geliştirilmiş ve Türkçeye uyarlanmıştır.

Ölçeğin Türkçeye uyarlanma çalışmasının temel amacı, özgün ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü bağlamında doğrulamak ve Türkiye’deki eğitim araştırmacılarına dijital oyunların eğitsel potansiyelini ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu araç, öğrencilerin dijital oyunları öğrenme aracı olarak nasıl algıladıklarını sistematik olarak incelemeye olanak tanır.

Yapı

DEOKÖ, dijital eğitsel oyunların pedagojik bağlamda kullanımına ilişkin psikolojik yapıları ölçen çok boyutlu bir araçtır. Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda ölçeğin dört boyutlu bir yapı sergilediği belirlenmiştir.

Bu boyutlar genellikle; dijital oyun kullanmaya yönelik öz-yeterlik algısı, kullanımda hissedilen kaygı veya korku, oyunların öğrenmeye olan motivasyonel etkisi ve oyun tabanlı öğrenmeye ilişkin genel tutum gibi alt alanları kapsamaktadır. Ölçek, kullanıcının dijital oyun ortamlarında gezinme becerisine duyduğu güven ile bu oyunların öğrenme sürecine katkıda bulunduğuna dair inancını değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında, yapısal geçerliği doğrulamak üzere açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, dört faktörlü yapının Türkçe örneklemde de uygun olduğunu göstermiştir.

Ek olarak, ölçeğin dış geçerliğini test etmek amacıyla ölçüt-bağıntılı geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan korelasyon analizleri, DEOKÖ puanları ile teorik olarak ilişkili olması beklenen dış ölçütler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunduğunu saptamıştır. Bu bulgular, ölçeğin amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

Güvenirlik

Dijital Eğitsel Oyunları Kullanma Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve zamansal kararlılık sergilediğini ortaya koymuştur.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla hesaplanan Cronbach Alpha katsayısı .78 olarak bulunmuştur. Bu değer, sosyal bilimler araştırmaları için kabul edilebilir düzeyde iyi bir iç tutarlılığa işaret etmektedir.
• Zamansal Kararlılık: Zaman içinde ölçüm sonuçlarının kararlılığını değerlendirmek için uygulanan test-tekrar test korelasyonu ise .88 gibi yüksek bir katsayı ile sonuçlanmıştır. Bu bulgu, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar ürettiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Analizler sonucunda DEOKÖ’nün dört boyutlu bir yapı gösterdiği kesinleşmiştir.

Madde analizleri sonucunda, ölçeğin bütün maddeleri için hesaplanan madde toplam korelasyonu değerlerinin .40’ın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Madde faktör yükleri ise .51 ile .68 arasında değişmektedir. Bu yüksek yük değerleri ve madde toplam korelasyonları, ölçek maddelerinin belirlenen dört faktörü güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve yapısal geçerliğe katkı sağladığını kanıtlamaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (0=Hiç Katılmıyorum, 4=Tamamen Katılıyorum)

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim Alanındaki Bireyler (Öğrenciler)

Age Group: Belirtilmemiştir (Genellikle ortaöğretim ve üniversite öğrencileri üzerinde uygulanmaya uygundur).

Population Details: Dijital eğitsel oyunları eğitim amacıyla kullanan veya kullanma potansiyeline sahip olan bireylerden oluşan örneklem üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-report Scale)

Anahtar Kelimeler

DEOKÖ, Dijital Eğitim, Oyun Tabanlı Öğrenme, Faktör Yükü, Cronbach Alpha, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir

Affiliation Email addresses: Yavuz Bolat (Sorumlu Yazar): [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiştir

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri, telif hakları ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Yavuz Bolat ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Sarıgöz, O., Bolat, Y. & Alkan, S. (2018) Digital Educational Game Usage Scale: Adapting to Turkish, validity and reliability study. World Journal of Education, 8(5), 130-139. DOI: 10.5430/wje.v8n5p130

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: dijital-egitsel-oyunlari-kullanma-olcegi-toad.pdf

Dijital Eğitsel Oyunları Kullanma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Yukarıda verilen madde örneklerinden oluşan toplam 21 madde.

Derecelendirme Sistemi:

1. Hiç Katılmıyorum
2. Katılmıyorum
3. Kararsızım
4. Katılıyorum
5. Tamamen Katılıyorum

Örnek Maddeler:

• Popüler bir dijital oyunu oynama fırsatı verildiğinde oyun içerisinde gezinirken sorun yaşayacağımdan korkarım.
• Eğitsel dijital oyunlar beni rahatlattığı için daha iyi çalışıyorum.
• Dijital bir oyun hakkında bilmem gereken birçok bilgiyi kendi kendime öğrenebilirim.