Dersleri Genel Değerlendirme Ölçeği

Özet

Dersleri Genel Değerlendirme Ölçeği, 1998 yılında Ç. Semerci tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle Mesleki ve Teknik Eğitim Fakültesi programlarının sistematik bir şekilde değerlendirilmesi sürecinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin veya ilgili paydaşların belirli derslere yönelik genel algılarını, memnuniyet düzeylerini ve programın etkililiğini ölçmektir. Geliştirme tipi bir araç olup, bir eğitim programı değerlendirme modelinin parçası olarak işlev görmüştür.

Anahtar Kelimeler

Ders değerlendirme, program değerlendirme, eğitim ölçme aracı, mesleki eğitim, öğrenci algısı, teknik eğitim.

Yazarlar

Ç. Semerci

Amaç

Dersleri Genel Değerlendirme Ölçeği’nin temel amacı, yükseköğretim düzeyindeki mesleki ve teknik eğitim programlarında yer alan derslerin niteliğini ve işleyişini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu araç, programın güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek eğitim programlarının geliştirilmesine yönelik geribildirim sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle bir doktora tezi çalışmasında tanımlanan program değerlendirme modelinin ihtiyaç duyduğu nicel verileri toplamak için bir bileşen olarak geliştirilmiştir.

Ölçeğin geliştirilme süreci, Semerci’nin doktora tezinde detaylıca açıklanmış olup, programın hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını belirlemeye yardımcı olmayı hedeflemiştir. Bu tür bir değerlendirme, eğitim kalitesini artırmak ve müfredatın güncel ihtiyaçlara uygunluğunu kontrol etmek açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

Dersleri Genel Değerlendirme Ölçeği, öğrencilerin ders içeriği, öğretim yöntemleri, öğretim elemanının yeterliliği, ders materyalleri ve genel öğrenme ortamına ilişkin algılarını kapsayan bir dizi madde içermektedir. Ölçeğin ölçmeyi hedeflediği psikolojik veya eğitimsel yapı (konstrükt), öğrencilerin ders deneyimlerinden elde ettikleri genel memnuniyet ve dersin hedeflere ulaşmadaki etkililiğidir. Bu yapı, genellikle eğitim programı değerlendirmesi kapsamında algılanan kalite ve fayda boyutlarını içerir.

Bir program değerlendirme aracı olarak, ölçek, dersin genel başarısının yanı sıra, dersin mesleki yeterliliklere katkısı gibi daha spesifik alanlarda da veri toplamış olabilir. Yapının detaylı alt boyutları, ne yazık ki, kaynak özetinde belirtilmemiştir, ancak tipik bir ders değerlendirme ölçeği yapısını takip ettiği varsayılmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirildiği kaynak özetinde geçerlik bilgisine dair spesifik bir sayısal veri veya yöntem belirtilmemiştir (“-“). Ancak, orijinal doktora tezi çalışması (Semerci, 1998) kapsamında, ölçeğin amaca uygunluğunu ve ölçmek istediği yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla çeşitli psikometrik geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Bu çalışmalar tipik olarak kapsam geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliğini (faktör analizi) içerebilir.

Eğitim alanında geliştirilen araçlar için geçerlik, maddelerin ders değerlendirmesi konstrüktünü yeterince temsil etmesi ve elde edilen sonuçların teorik beklentilerle uyumlu olması açısından önemlidir. Detaylı geçerlik sonuçları için kaynağın (doktora tezi) incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak özetinde güvenirlik bilgisine dair de spesifik bir veri yer almamaktadır (“-“). Geliştirme aşamasında olan bir ölçek için iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapıldığı tahmin edilmektedir. Bu analizler, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermektedir.

Ölçeğin güvenilirliğinin yüksek olması, elde edilen değerlendirme sonuçlarının rastlantısal hatalardan arınmış olduğu anlamına gelir ve bu da program değerlendirme kararlarının sağlam temellere dayanmasını sağlar. Ölçeğin psikometrik kalitesinin tam olarak anlaşılması için orijinal tez çalışmasının metodoloji bölümüne başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmalarının zorunlu bir adımı olmasına rağmen, Dersleri Genel Değerlendirme Ölçeği’nin faktör analizi sonuçları kaynak özetinde belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin birden fazla boyutu ölçtüğü varsayılırsa, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizinin uygulandığı düşünülmektedir. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt faktörler altında toplandığını ve bu faktörlerin teorik yapı ile uyumunu ortaya koyar.

Araç Bilgileri

Test Type:

Geliştirme (Özgün bir doktora tezi çalışması için geliştirilmiş ölçme aracıdır.)

Format:

Kaynakta belirtilmemiştir, ancak ders değerlendirme ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır.

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Mesleki ve Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencileri ve/veya Öğretim Elemanları.

Age Group:

Yetişkin (Üniversite seviyesi)

Population Details:

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülen doktora tezi kapsamında belirlenen örneklem grubu.

Test Methodology:

Öz bildirim veya anket yöntemiyle veri toplama.

Anahtar Kelimeler

Eğitim programı, ders memnuniyeti, Fırat Üniversitesi, doktora tezi, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses:

Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address:

Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

1998 (Doktora tezi tamamlanma yılı)

İzinler ve Ücret:

Ölçek bir akademik tez çalışmasının ürünü olduğu için, bilimsel araştırmalarda kullanımı genellikle yazara atıf yapmak şartıyla ücretsizdir. Ticari kullanım için yazarın izni gereklidir.

Tez Erişimi:

Ölçeğin geliştirildiği doktora tezi, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir durumdadır. İlgili teze aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr.

Kaynaklar

• Semerci, Ç. (1998). Mesleki ve teknik eğitim fakültesi programlarının değerlendirilmesi (program değerlendirme modeli ve ölçme araçlarının geliştirilmesi) (Doktora tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.

Dersleri Genel Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğe ait maddeler, kaynak özetinde yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Ç. Semerci (1998) tarafından hazırlanan doktora tezinin ekler bölümüne başvurulması gerekmektedir.