Derslerde Teknolojinin Kullanılmasına Yönelik Farkındalık Ölçeği

Özet

Derslerde Teknolojinin Kullanılmasına Yönelik Farkındalık Ölçeği (DTKFÖ), ortaokul öğrencilerinin eğitim sürecinde teknolojinin entegrasyonuna dair algılarını ve bilinç düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, 2016 yılında Necat Dağtekin tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme çalışması, öğrencilerin teknoloji kullanımının öğrenmeye katkısı, derse olan ilgiyi artırması ve kalıcı öğrenmeyi sağlaması gibi konulardaki farkındalıklarını belirlemeyi hedeflemiştir. Ölçeğin yapı geçerliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiş ve nihai formunda 22 maddeye ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teknoloji farkındalığı, eğitim teknolojisi, ortaokul öğrencileri, öğrenme motivasyonu, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek geliştirme.

Yazarlar

Necat Dağtekin

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin derslerde teknoloji kullanımına yönelik sahip oldukları farkındalık düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir ölçme aracı geliştirmektir. Ölçek, teknolojik araçların öğrenme üzerindeki potansiyel faydaları, derse katkıları ve öğrenci motivasyonu üzerindeki etkileri hakkındaki öğrenci algılarını saptamayı amaçlamaktadır.

Yapı

Derslerde Teknolojinin Kullanılmasına Yönelik Farkındalık Ölçeği, öğrencilerin eğitim teknolojilerinin faydalarına ve etkililiğine dair bilişsel ve duyuşsal algılarını ölçen bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, teknolojinin öğrenme sürecine katkıları (örneğin, anlamayı kolaylaştırma, kalıcı öğrenmeyi sağlama, duyu organlarına hitap etme) ve pedagojik verimlilik (örneğin, zaman kazandırma, dersi verimli hale getirme) gibi boyutları içermektedir. Bu farkındalık düzeyi, öğrencilerin teknoloji destekli derslere olan ilgisini ve katılımını doğrudan etkileyen önemli bir psikolojik değişkendir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla gerçekleştirilen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile incelenmiştir. Analiz sonucunda, faktör yük değeri .40’ın altında kalan maddeler ölçekten çıkarılmıştır. Başlangıçta 23 maddeden oluşan taslak ölçek, örneklem üzerinde uygulandıktan sonra madde istatistikleri incelenmiştir. Bu inceleme neticesinde, “Teknolojinin derse katkısı, öğretmenin teknolojiyi kullanma becerisine bağlıdır” şeklindeki 17. madde, ideal sınırlarda olmaması nedeniyle ölçek formundan çıkarılmıştır. Böylece nihai ölçek formu 22 maddeden oluşmuştur.

Güvenirlik

Sağlanan kaynak metinde, ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (örneğin, Cronbach’s Alpha değeri) veya test-tekrar test güvenirlik bilgisi sunulmamıştır. Bu nedenle, ölçeğin güvenirlik düzeyine ilişkin nicel verilere bu kaynakta ulaşılamamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını tespit etmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Faktör analizine başlanmadan önce veri setinin faktör analizi için uygunluğu test edilmiştir. Bu testlerin sonuçları şöyledir:

• Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Örneklem Uyum Ölçüsü: .87 (Bu değer, veri setinin mükemmel düzeyde faktör analizi için uygun olduğunu göstermektedir).

• Barlett Küresellik Testi Sonuçları:

  • X²: 4269.620

  • Sd (Serbestlik Derecesi): 231

  • Sig. (Anlamlılık Düzeyi): 0.000

Bartlett testi sonuçlarının anlamlı çıkması (p < .001), değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matris olmadığını ve faktör analizinin yapılabilir olduğunu desteklemektedir. Analiz sürecinde, faktör yük değeri .40’ın altında olan maddeler ölçekten çıkarılarak nihai 22 maddelik yapıya ulaşılmıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: Likert Tipi (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak geliştirme ölçeklerinin yaygın formatıdır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Ortaokul öğrencileri (Genellikle 5. sınıftan 8. sınıfa kadar olan yaş aralığına denk gelmektedir.)

Popülasyon Detayları: Ortaokul öğrencileri. Ölçek, bu öğrencilerin derslerde teknoloji kullanımına dair farkındalıklarını ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak psikometrik özellikler açısından incelenmiş ve geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitimde teknoloji, öğrenci algısı, kalıcı öğrenme, öğretmen yeterliliği, faktör yükü, Yüksek Lisans tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van (Yüksek Lisans tezi bağlamında)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016 (Yüksek lisans tezinin tamamlanma yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir (Necat Dağtekin). Ölçek bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiği için ticari bir ücretlendirme bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

1. Dağtekin, N. (2016). Ortaokul öğrencilerinin Derslerde Teknolojinin Kullanılmasına Yönelik Farkındalık Ölçeği’nin geliştirilmesi (Yüksek Lisans tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.

2. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi Yayıncılık.

Derslerde Teknolojinin Kullanılmasına Yönelik Farkındalık Ölçeği Maddeleri

Bu ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: derslerde-teknolojinin-kullanilmasina-yonelik-farkindalik-olcegi-toad.pdf

Aşağıda ölçeğin ilk maddeleri sunulmuştur:

• 1 Teknolojinin kullanıldığı dersler hem işitme hem de görme duysuna hitap eder.

• 2 Teknolojinin derslerde kullanılması anlamayı kolaylaştırır.

• 3 Teknolojinin derslerde kullanılması kalıcı öğrenmeyi sağlar.

• 4 Teknolojinin etkili kullanıldığı dersler daha eğlenceli hale gelir.

• 5 Teknolojinin derste kullanılması derse olan ilgiyi artırmada faydalıdır.

• 6 Teknolojinin etkili kullanıldığı derslerde öğrenci başarısı daha da yükselir.

• 7 Teknolojinin kullanıldığı dersler daha kolay öğrenilir.

• 8 Derslerde teknoloji kullanıldığında öğrenci motivasyonu daha çok artabilir.

• 9 Teknolojinin derslerde etkili kullanılması dersleri daha verimli hale getirebilir.

• 10 Teknolojinin derslerde etkili kullanılması zaman kazandırır