Denetim Stilleri Ölçeği

Özet

Denetim Stilleri Ölçeği, Suphi Balcı tarafından 2012 yılında tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, öğretmenlerin, görevli eğitim müfettişlerinin uyguladığı denetim stillerine yönelik algılarını sistematik olarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Temel amacı, algılanan denetim stilleri ile öğretmenlerin müfettişlere ve denetim sürecine duydukları güven düzeyleri arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektir. Ölçek, özellikle eğitim yönetimi ve denetimi alanındaki araştırmacılar için önemli bir araç olup, denetim uygulamalarının öğretmen motivasyonu ve mesleki gelişim üzerindeki etkilerini anlamlandırmaya yardımcı olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Denetim Stilleri, Eğitim Müfettişi, Öğretmen Algıları, Güven Düzeyi, Denetim, Örgütsel Psikoloji, Suphi Balcı, Balcı (2012).

Yazarlar

Suphi BALCI

Amaç

Denetim Stilleri Ölçeği’nin temel amacı, eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin, kendilerini denetleyen eğitim müfettişlerinin sergilediği farklı denetim stillerini ne şekilde algıladıklarını belirlemektir. Bu algıların, öğretmenlerin müfettişlere ve denetim sürecine yönelik geliştirdikleri güven düzeyleri ile korelasyonunu tespit etmek, ölçeğin geliştirilme sürecindeki ana motivasyonu oluşturmuştur.

Ölçek, öğretmenlerin müfettişlerin rehberlik edici, eleştirel, destekleyici veya otoriter yaklaşımlarını nasıl yorumladığını ortaya koyarak, eğitim denetiminin kalitesini ve etkililiğini artırmaya yönelik politika önerileri geliştirmeye zemin hazırlamaktadır. Ölçek, Balcı’nın (2012) çalışmasında belirtildiği üzere, denetim mekanizmalarının algısal boyutunu incelemede kritik bir rol üstlenmektedir.

Yapı

Ölçek, eğitim denetimi literatüründe yaygın olarak kabul gören farklı denetim stillerini temel alan psikometrik bir yapıyı ölçmektedir. Bu stiller genellikle klinik denetim, gelişimsel denetim, farklılaştırılmış denetim veya yönlendirici/işbirlikçi denetim gibi boyutları içerebilir. Ölçeğin alt boyutları, öğretmenlerin müfettişlerin eylemlerini hangi yönetimsel veya pedagojik yaklaşımla ilişkilendirdiğini ortaya koyar.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, bir öğretmenin müfettişin davranışlarını nasıl yorumladığıdır. Bu algısal yapı, öğretmenlerin mesleki özerklik, iş tatmini ve kurumsal bağlılık gibi diğer önemli psikolojik değişkenlerle ilişkisini incelemek için elverişli bir zemin sunmaktadır. Ölçeğin faktör yapısı, genellikle denetim sürecinin farklı aşamalarına ve müfettişin rolüne (değerlendirici, rehber, destekçi) odaklanan maddelerden oluşur.

Geçerlik

Denetim Stilleri Ölçeği, bir geliştirme çalışması ürünü olmasına rağmen, bu kaynakta ölçeğin geçerliğine dair spesifik istatistiksel veriler (örneğin, yapı geçerliği için doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi sonuçları, ölçüt bağımlı geçerlik korelasyonları) sunulmamıştır.

Ancak, ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezinde (Balcı, 2012), ölçeğin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren içerik ve yapı geçerliği çalışmalarının detaylı olarak yer alması beklenmektedir. Geçerlik çalışmalarının, ölçeğin amaçlanan denetim stillerini doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlaması gerekmektedir.

Güvenirlik

Bu ölçeğe ait güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı veya test-tekrar test güvenilirliği) bu kaynak özetinde doğrudan belirtilmemiştir.

Yeni geliştirilen psikometrik araçlarda yüksek iç tutarlılık katsayılarının (genellikle 0.70 ve üzeri) rapor edilmesi esastır. Güvenirlik bilgileri, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler yapabilme yeteneğini göstermesi açısından kritik öneme sahiptir ve bu detayların Balcı’nın (2012) orijinal tez çalışmasında mevcut olduğu varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Denetim Stilleri Ölçeği, bir geliştirme ölçeği olduğundan, ölçmek istediği denetim stilleri boyutlarını ortaya çıkarmak için faktör analizine tabi tutulmuştur. Bu analiz, muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile başlamış, ardından ölçeğin kuramsal yapısının uygunluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile desteklenmiştir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin farklı denetim stillerini (örneğin, Yönlendirici Denetim, İşbirlikçi Denetim, Destekleyici Denetim) temsil eden belirgin ve birbirinden ayrışan alt boyutlara sahip olduğunu göstermelidir. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliğinin temelini oluşturur ve maddelerin hangi faktörlere yüklendiğini netleştirir.

Araç

Test Type:

Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format:

Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Öğretmenler (Eğitim alanında çalışan profesyoneller)

Age Group:

Yetişkin

Population Details:

Niğde Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü kapsamında yapılan tez çalışmasının örneklemini oluşturan öğretmenler.

Test Methodology:

5’li Likert Ölçeği kullanılarak derecelendirme yapılmıştır. Cevap seçenekleri: 1 – Hiçbir Zaman, 2 – Nadiren, 3 – Bazen, 4 – Sık sık, 5 – Her zaman.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Yönetimi, Psikometri, Okul Denetimi, Müfettiş Algısı, Öğretmen Güven Düzeyi, Balcı, Eğitim Müfettişleri.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında 2012 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için yasal izinler ve potansiyel ücretlendirme bilgileri konusunda doğrudan sorumlu yazar Suphi BALCI ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Balcı, S. (2012). Öğretmenlerin eğitim müfettişlerinin denetim stillerine ilişkin algıları ile güven düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Niğde Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Niğde.

Orijinal tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: denetim-stilleri-olcegi-toad.pdf

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses:

[email protected]

Correspondence Address:

Yazarın 2012 yılındaki kurumsal adresi Niğde Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü’dür.

Denetim Stilleri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri bu kaynak özetinde belirtilmemiştir. Maddelerin tam listesi için lütfen Suphi Balcı’nın (2012) Niğde Üniversitesi’nde hazırladığı orijinal yüksek lisans tezine başvurunuz.