Table of Contents
Özet
Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği (SDMÖ), 2017 yılında Kapusuzoğlu ve Dilekçi tarafından geliştirilmiş olan psikometrik bir ölçme aracıdır. Ölçek, eğitim yönetiminde kullanılan Sanatsal Denetim Modeli’nin bileşenlerini ve bu modelin eğitimciler tarafından algılanış biçimini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Bu geliştirme çalışması, denetim süreçlerinde yaratıcılığın ve esnekliğin önemini vurgulayan bu modelin akademik olarak değerlendirilmesine olanak tanır. Ölçek, toplam 58 maddeden ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır.
SDMÖ, yanıtlayıcıların denetim uygulamalarına ilişkin görüşlerini belirlemek üzere 5’li Likert tipi bir derecelendirme kullanır. Bu ölçek, özellikle eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler ve yöneticiler gibi profesyonel grupların denetim modellerine yönelik tutumlarını ve deneyimlerini anlamak için değerli bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sanatsal Denetim Modeli, Ölçek Geliştirme, Eğitim Yönetimi, Eğitimsel Denetim, Denetim Modelleri, Likert Ölçeği.
Yazarlar
S. Kapusuzoğlu, Ümit Dilekçi
[quads id=5]
Amaç
Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği’nin temel amacı, eğitimsel denetim alanında giderek önem kazanan Sanatsal Denetim Modeli’nin uygulayıcılar tarafından ne ölçüde benimsendiğini ve algılandığını ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu model, denetimi sanatsal, esnek ve bağlama duyarlı bir süreç olarak ele almayı amaçlar.
Ölçek, öğretmenlerin ve diğer eğitim personelinin denetim sürecine dair algılarını, denetimin yaratıcı yönlerini ve denetmen-öğretmen arasındaki etkileşimin kalitesini nicel olarak belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara denetim uygulamalarının iyileştirilmesi konusunda somut geri bildirimler sağlamaktadır.
Yapı
Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği, Sanatsal Denetim Modelini temsil eden dört temel alt boyuttan oluşan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu model, geleneksel, hiyerarşik denetim yaklaşımlarının aksine, denetimi bir sanat eseri yaratma sürecine benzetir; yani özgün, yaratıcı ve bağlama özgü olmayı gerektirir.
Ölçek, toplam 58 maddeden oluşur ve bu maddeler, modelin teorik temellerini oluşturan alt boyutlara ayrılmıştır. Bu boyutlar, muhtemelen denetmenin rolünü, denetim ortamının niteliğini, geri bildirimin yapısını ve denetim sonucundaki profesyonel gelişimi kapsamaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, aracın amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, ölçek geliştirme süreci kapsamında içerik geçerliği (uzman görüşleri) ve yapı geçerliği (faktör analizi) yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.
Geliştirme makalesinde (Kapusuzoğlu & Dilekçi, 2017) detayları sunulan yapı geçerliği analizleri, 58 maddenin 4 farklı faktör altında toplanarak Sanatsal Denetim Modeli’nin teorik yapısıyla uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin kavramsal yapıyı başarıyla temsil ettiğini desteklemektedir.
Güvenirlik
Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, ölçeğin geliştirme aşamasında iç tutarlılık katsayısının (Cronbach’s Alpha) hesaplanarak kabul edilebilir düzeyde olduğu varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık, ölçeğin tüm maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunu gösterir.
Ölçeğin güvenilirliği, aynı zamanda alt boyutlar bazında da incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin sadece genel olarak değil, aynı zamanda belirlenen 4 alt boyutun her birinin de tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını teyit etmektedir.
Faktör Analizi
Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, başlangıçta çok sayıda olan madde havuzunun, modelin temelini oluşturan 4 anlamlı ve birbirinden bağımsız alt boyuta indirgenmesini sağlamıştır.
Yapılan analizler sonucunda, 58 maddelik nihai formun belirlendiği ve bu yapının Sanatsal Denetim Modeli’nin teorik çerçevesine güçlü bir şekilde oturduğu görülmüştür. Bu çok boyutlu yapı, denetim sürecindeki farklı bileşenlerin ayrı ayrı değerlendirilmesine olanak tanımaktadır.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Geliştirme
Format: Öz Bildirim Ölçeği
Language Available: Türkçe
Population Group: Eğitimciler (Öğretmenler ve Eğitim Yöneticileri)
Age Group: Yetişkin (Eğitim alanında çalışan profesyoneller)
Population Details: Ölçek, eğitim kurumlarında görev yapan profesyonel personel üzerinde uygulanmak üzere tasarlanmıştır.
Test Methodology: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. (1= hiç – 5= tamamen)
Anahtar Kelimeler
Sanatsal Denetim, Eğitim Yönetimi, Ölçek Geliştirme, Yapı Geçerliği, 58 Madde, 4 Alt Boyut, Ümit Dilekçi.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)
Correspondence Address: Ümit DİLEKÇİ
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2017 yılında yayımlanan akademik bir makale ile sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı için izinler ve telif hakları konusunda sorumlu yazar Ümit Dilekçi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle izin alınması tavsiye edilir.
Kaynaklar
Kapusuzoğlu, S., & Dilekçi, U. (2017). Development of the Artistic Supervision Model Scale (ASMS). Universal Journal of Educational Research, 5(7), 1192–1200. doi: 10.13189/ujer.2017.050712
Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: files.eric.ed.gov
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: sanatsal-denetim-modeli-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal kaynakta belirtilen yapısı 4 Alt Boyut ve 58 Madde şeklindedir. Maddelerin tam metni bu veri kaynağında bulunmamaktadır. Maddelerin içeriği için yukarıda belirtilen referans makaleye (Kapusuzoğlu & Dilekçi, 2017) başvurulmalıdır.
Alt Boyutlar ve Madde Sayıları:
- Alt Boyut 1: [Madde Sayısı Belirtilmemiş, Toplam 58 Madde]
- Alt Boyut 2: [Madde Sayısı Belirtilmemiş, Toplam 58 Madde]
- Alt Boyut 3: [Madde Sayısı Belirtilmemiş, Toplam 58 Madde]
- Alt Boyut 4: [Madde Sayısı Belirtilmemiş, Toplam 58 Madde]
Derecelendirme sistemi 5’li Likert tipindedir: 1= Hiç uygun değil / Hiç katılmıyorum; 5= Tamamen uygun / Tamamen katılıyorum.
Cite this article
memjavad (2025). Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sanatsal-denetim-modeli-olcegi/
memjavad. "Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sanatsal-denetim-modeli-olcegi/.
memjavad. "Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sanatsal-denetim-modeli-olcegi/.
memjavad (2025) 'Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sanatsal-denetim-modeli-olcegi/.
[1] memjavad, "Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Sanatsal Denetim Modeli Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.