Demokratik Olmayan Öğretmen İnanç Ölçeği

Özet

Demokratik Olmayan Öğretmen İnanç Ölçeği, öğretmenlerin eğitim ortamlarındaki temel demokratik değerlere (eşitlik, özgürlük ve adalet) yönelik sahip oldukları inançların demokratik olmayan boyutlarını ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikolojik araçtır. Şahin Kesici (2006) tarafından Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Ölçek, toplam 29 maddeden ve üç ana faktörden oluşmaktadır. Bu ölçek, öğretmenlerin öğrenci ve okul yönetimiyle ilgili tutumlarının altında yatan anti-demokratik eğilimleri belirlemede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Demokratik Olmayan Öğretmen İnançları, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Tutumları, Demokrasi, Eşitlik, Özgürlük, Adalet, Ölçek Uyarlama

Yazarlar

Şahin Kesici

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmenlerin sınıf içi uygulamaları ve eğitime bakış açıları bağlamında sahip oldukları demokratik olmayan inanç düzeylerini nicel olarak saptamaktır. Ölçek, öğretmenlerin öğrencilere ve eğitim süreçlerine yönelik tutumlarının, evrensel demokratik değerler olan eşitlik, özgürlük ve adalet ilkelerine ne ölçüde aykırı olduğunu belirlemeye odaklanmaktadır. Bu sayede, öğretmen eğitim programlarının ve mesleki gelişim çalışmalarının planlanmasına yönelik önemli veriler sunulması hedeflenmiştir.

Yapı

Demokratik Olmayan Öğretmen İnanç Ölçeği, öğretmenlerin sahip olduğu anti-demokratik eğilimleri üç temel alt boyutta ele almaktadır. Bu yapı, öğretmenlerin mesleki kararlarını ve sınıf yönetimini etkileyen temel felsefi dayanakları ortaya çıkarmayı amaçlar. Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, öğretmenlerin otoriter veya dışlayıcı tutumlara ne kadar yatkın olduğunu değerlendirir.

Yapısal olarak, ölçek aşağıdaki üç temel demokratik ilkenin reddi veya kısıtlanması ile ilgili inançları kapsamaktadır:

• Eşitlik: Tüm öğrencilere eşit muamele etme ve fırsat eşitliği sunma inancına karşıtlık.
• Özgürlük: Öğrencilerin düşünce, ifade ve seçim özgürlüklerini destekleme inancına karşıtlık.
• Adalet: Okul ve sınıf ortamında hakkaniyetli ve tarafsız karar verme inancına karşıtlık.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe formunun yapı geçerliği, Şahin Kesici (2006) tarafından gerçekleştirilen faktör analizi çalışmaları ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak 29 maddelik ve üç faktörlü bir yapının doğrulandığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı Demokratik Olmayan Öğretmen İnançları yapısını başarıyla temsil ettiğini göstermektedir. Yapılan faktör yükleri ve madde-toplam korelasyonları, maddelerin ilgili faktörler altında tutarlı bir dağılım sergilediğini ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında, içsel tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı için hesaplanan içsel tutarlılık katsayısı oldukça yüksek bulunmuştur: 0,81. Bu değer, ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve güvenilir ölçümler sağladığını işaret etmektedir.

Ayrıca, ölçeği oluşturan üç alt boyutun kendi içlerindeki güvenirlik düzeyleri de ayrı ayrı incelenmiştir:

• Eşitlik alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı: 0,77
• Özgürlük alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı: 0,72
• Adalet alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı: 0,72

Tüm alt boyutlar için elde edilen katsayılar (0.70 ve üzeri), psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeyde iyi bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Demokratik Olmayan Öğretmen İnanç Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü incelemek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi, ölçeğin 29 maddeden oluşan ve üç faktörlü bir yapıya sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu üç faktör, ölçeğin teorik çerçevesine paralel olarak eşitlik, özgürlük ve adalet inançlarının demokratik olmayan yönlerini temsil etmektedir. Faktör analizi sonuçları, ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliğini destekleyen güçlü kanıtlar sunmaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Öz Bildirimli Derecelendirme Ölçeği (Likert tipi olması muhtemeldir, ancak derecelendirme bilgisi kaynakta eksiktir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Öğretmenlik mesleğini icra edenler)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerinde görev yapan öğretmenler.

Test Metodolojisi: 29 maddelik, üç faktörlü bir yapıya sahiptir. Katılımcılar, maddelere ne ölçüde katıldıklarını belirterek yanıt verirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen İnançları, Demokrasi Eğitimi, Psikometri, Yapısal Eşitlik, Ahlaki Gelişim, Eğitim Felsefesi

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan kaynakta mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

İletişim Adresi: Selçuk Üniversitesi (Doğrudan adres sağlanmamıştır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe uyarlama çalışması 2006 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Şahin Kesici ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle izin talep edilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: demokratik-olmayan-ogretmen-inanc-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kesici, Ş. (2006). Demokratik Olmayan Öğretmen İnanç Ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eurasian Journal of Educational Research, 24, 143-152.

Demokratik Olmayan Öğretmen İnanç Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Kaynak içerikte maddeler listelenmemiştir, bu nedenle bu bölüm boş bırakılmıştır.)

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte listelenmemiştir. Maddelere erişim için ilgili makaleye (Kesici, 2006) başvurulması gerekmektedir.