De Jong Gierveld Yalnızlık Ölçeği

Özet

De Jong Gierveld Yalnızlık Ölçeği, bireylerin yaşadığı öznel yalnızlık duygusunu ve sosyal izolasyonu değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş standart bir psikometrik araçtır. Ölçeğin orijinali Hollandalı sosyolog Jenny De Jong Gierveld tarafından geliştirilmiştir. Sunulan bu giriş, ölçeğin Derya Çavdar ve arkadaşları tarafından 2015 yılında Türkçe konuşan popülasyonda kullanılmak üzere yapılan adaptasyon çalışmasını temel almaktadır. Bu adaptasyon, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türkiye’deki akademik araştırmalarda ve klinik uygulamalarda yalnızlık düzeylerinin geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçülmesini amaçlamıştır.

Ölçek, tipik olarak 11 maddeden oluşur ve bireyin hem sosyal hem de duygusal yalnızlık boyutlarını kapsamaktadır. Türkçeye uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını test ederek, psikolojik araştırmalar için sağlam bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

De Jong Gierveld Yalnızlık Ölçeği, yalnızlık, psikometri, ölçek uyarlaması, sosyal izolasyon, duygusal yalnızlık, Likert ölçeği.

Yazarlar

Orijinal Ölçek Yazarı: Jenny De Jong Gierveld.

Türkçe Adaptasyon Yazarları: Derya Çavdar, Vefa Bağcı, Emrah Cem Çorbacı, Serap Sarıtaş, M. Kazım Taşdelen.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireyin deneyimlediği yalnızlık düzeyini, özellikle sosyal ve duygusal boyutları ayırt ederek nicel olarak ölçmektir. Sosyal yalnızlık, bireyin sosyal ağının eksikliğinden veya yetersizliğinden kaynaklanırken; duygusal yalnızlık, yakın ve samimi bir ilişkinin yokluğundan doğan boşluk hissini ifade eder.

Türkçe adaptasyonun özel amacı, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini Türk kültürü ve dili bağlamında doğrulamak ve böylece Türkiye’de yalnızlık araştırmalarına standart, geçerli bir araç sunmaktır. Bu sayede, yalnızlık müdahalelerinin etkinliği ölçülebilir ve risk altındaki popülasyonlar belirlenebilir.

Yapı

De Jong Gierveld Yalnızlık Ölçeği, yalnızlık kavramını tek boyutlu bir eksiklikten ziyade, iki temel boyutu içeren çok boyutlu bir yapı olarak ele alır:

• Sosyal Yalnızlık: Bireyin kendini ait hissettiği, geniş sosyal ilişkiler ağının (arkadaşlar, komşular, grup üyeleri) algılanan eksikliğini veya kalitesizliğini ölçer.
• Duygusal Yalnızlık: Bireyin, yakınlık, güven ve samimiyet sağlayan tek bir kişiye (örneğin eş veya en iyi arkadaş) sahip olmaması nedeniyle hissettiği derin boşluk ve terk edilmişlik duygusunu ölçer.

Ölçek, bu iki bileşeni 11 madde aracılığıyla değerlendirir ve yüksek puanlar, yüksek düzeyde yalnızlık deneyimini işaret eder. Ölçek, bu iki alt boyutu ölçerek yalnızlığa yönelik daha hedeflenmiş müdahalelerin geliştirilmesine olanak tanır.

Geçerlik

Çavdar ve arkadaşlarının 2015 tarihli adaptasyon çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliğini değerlendirmek için çeşitli analizler yapılmıştır. Yapılan analizler, orijinal ölçeğin teorik yapısını (iki faktörlü yapıyı) Türkçe örneklemde destekleyip desteklemediğini kontrol etmeyi içerir.

Genellikle, yapı geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır. Bu analizler, 11 maddenin iki faktör altında (Sosyal ve Duygusal Yalnızlık) toplanıp toplanmadığını gösterir. Adaptasyon çalışmasının sonuçları, ölçeğin Türkçe formunun yeterli düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını ve içsel bütünlüğünü ifade eder. Türkçe adaptasyon çalışmasında iç tutarlılık güvenirlik katsayısı, yani Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır.

Yüksek bir Cronbach Alfa katsayısı (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Adaptasyon çalışmasında bildirilen Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin Türkçe formunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu teyit etmektedir. Ek olarak, test-tekrar test güvenirliği de ölçeğin zaman içinde kararlı ölçümler sağladığını kanıtlamak için kullanılan bir yöntemdir.

Faktör Analizi

De Jong Gierveld Yalnızlık Ölçeği’nin temel teorik varsayımı, yalnızlığın sosyal ve duygusal boyutlar olarak iki ayrı faktörden oluştuğudur. Türkçe adaptasyon sürecinde, bu iki faktörlü yapının Türk popülasyonunda da geçerli olup olmadığını belirlemek için Faktör Analizi (genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi) uygulanmıştır.

Analiz sonuçları, ölçeğin 11 maddesinin, beklenen şekilde sosyal yalnızlık ve duygusal yalnızlık olmak üzere iki ayrı ancak ilişkili boyutta toplandığını doğrulamıştır. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin yalnızlığın çok boyutlu yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kağıt tabanlı veya dijital öz bildirim formu.

Maddeler: 11 madde.

Derecelendirme: 4’lü Likert Ölçeği (Örn: Kesinlikle Katılıyorum, Katılıyorum, Katılmıyorum, Kesinlikle Katılmıyorum).

Dil Seçenekleri: Türkçe (Uyarlama); Orijinal (Hollandaca/İngilizce).

Popülasyon Grubu: Genel popülasyon, özellikle yetişkinler ve üniversite öğrencileri.

Yaş Grubu: Ergenlik sonrası ve yetişkinlik dönemi.

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir, ancak ölçek yetişkin popülasyonun genel yalnızlık düzeyini ölçmek için tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Bireylerin kendilerini en iyi ifade eden seçeneği işaretlediği öz bildirim yöntemi kullanılır. Toplam puan, yalnızlık düzeyinin genel bir göstergesidir, ayrıca alt boyut puanları da hesaplanabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe adaptasyonu 2015 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle sorumlu yazara (Derya Çavdar) ulaşılması tavsiye edilir. Ticari kullanım ve büyük ölçekli uygulamalar için izin ve ücret koşulları, yazar ve yayıncı kurum (International Journal of Humanities and Social Science) ile iletişime geçilerek belirlenmelidir.

Sorumlu Yazar İletişim Bilgisi: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF’i burada indirilebilir: de-jong-gierveld-yalnizlik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Aşağıda, ölçeğin Türkçe uyarlamasına ilişkin temel referans bilgileri sunulmuştur:

• Çavdar, D., Bağcı, V., Çorbacı, E. C., Sarıtaş, S. & Taşdelen, M. K. (2015). Adaptation of De Jong Gierveld Loneliness Scale into Turkish. International Journal of Humanities and Social Science, 5(9).
• Makalenin çevrimiçi bağlantısı: ijhssnet.com

De Jong Gierveld Yalnızlık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ancak kaynak içerikte ölçek maddeleri sağlanmamıştır. Bu nedenle, maddelerin mevcut olmadığı belirtilmiştir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Ölçek 11 maddeden oluşmaktadır.