Yalnızlık Ölçeği

Özet

Yalnızlık Ölçeği, B. Çelikbaş ve A. Tatar tarafından 2021 yılında geliştirilen ve ilk geçerlik çalışmaları yapılan bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin yalnızlık duygusunu, sosyal çevrelerinden algıladıkları yoksunluğu ve sosyal ilişkilerindeki niteliksel eksiklikleri ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle yalnızlık, yalnızlık tercihi ve sosyal izolasyon gibi birbiriyle ilişkili ancak farklı psikolojik yapıları aynı anda inceleyen bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin geliştirilmesi, psikolojik ölçme ve değerlendirme alanında güvenilir ve geçerli bir araç sunarak, yalnızlık fenomeninin Türkiye bağlamında daha derinlemesine anlaşılmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Yalnızlık, Sosyal İzolasyon, Yalnızlık Tercihi, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Çelikbaş, B., Tatar, A. Sorumlu yazar: Behmen Çelikbaş.

Amaç

Yalnızlık Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin yaşadığı öznel yalnızlık deneyiminin yoğunluğunu ve niteliğini güvenilir bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, yalnızlık algısını, sosyal çevredeki yetersizlik hissinden kaynaklanan duygusal durumu kapsayacak şekilde tanımlamayı hedeflemiştir.

Bu araç, klinisyenlere ve araştırmacılara, yalnızlık düzeylerini belirlemede ve yalnızlığın diğer psikososyal değişkenlerle (örneğin, depresyon, anksiyete veya sosyal izolasyon) olan ilişkilerini incelemede standartlaştırılmış bir yöntem sunmak üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, aynı zamanda yalnızlık ile yalnız kalma tercihi arasındaki ayrımı netleştirmeye yönelik kapsamlı bir psikometrik girişimin parçasıdır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel yapılardan biri olan Yalnızlık (Loneliness) yapısını ölçmektedir. Yalnızlık, bireyin arzu ettiği sosyal ilişkiler düzeyi ile mevcut sosyal ilişkiler düzeyi arasındaki algılanan tutarsızlık olarak tanımlanan, rahatsız edici ve öznel bir duygusal durumdur. Bu yapı, genellikle sosyal yoksunluk ve duygusal yoksunluk olmak üzere iki ana bileşen içerir.

Ölçek, yalnızlığı, pasif bir durum olan sosyal izolasyondan ve aktif bir tercih olan yalnız kalma isteğinden ayırmayı amaçlamaktadır. Ölçek maddeleri, bireyin sosyal ağının niceliğinden ziyade, bu ağın kalitesine ve bireyin kendini ne kadar bağlı hissettiğine odaklanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması (Çelikbaş & Tatar, 2021) “ilk geçerlik çalışmaları” yapıldığını belirtmektedir. Standart psikometrik prosedürlere göre, ölçeğin geçerlik çalışmaları muhtemelen yapı geçerliği üzerine odaklanmıştır.

• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır.
• Ölçüt Geçerliği: Yalnızlık Ölçeği puanlarının, teorik olarak ilişkili olması beklenen diğer ölçeklerle (örneğin, UCLA Yalnızlık Ölçeği veya depresyon ölçekleri) korelasyonları incelenmiş olabilir. Bu, ölçeğin yakınsak ve ıraksak geçerliğini sağlamlaştırmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin geliştirme sürecinde güvenirlik analizleri yapılmıştır. Güvenirlik, ölçümün kararlılığını ve tutarlılığını ifade eder.

• İç Tutarlılık: Ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Cronbach’s Alpha katsayısının hesaplanması en yaygın kullanılan yöntemdir. Yüksek bir Alfa değeri, maddelerin aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Bireylerin farklı zamanlarda benzer puanlar alıp almadığını kontrol etmek için test-tekrar test yönteminin de kullanılmış olması muhtemeldir. Bu, ölçeğin zaman içinde kararlılığını gösterir.

Faktör Analizi

Çelikbaş ve Tatar’ın çalışması, üç farklı ölçeğin (Yalnızlık Ölçeği, Yalnızlık Tercihi Ölçeği ve Sosyal İzolasyon Ölçeği) geliştirilmesini ve geçerliğini kapsamaktadır. Yalnızlık Ölçeği’nin psikometrik yapısını belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır.

Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa yalnızlığın farklı yönlerini temsil eden çok boyutlu bir yapıya mı sahip olduğunu ortaya koymuştur. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında ilk olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile faktör yapısı belirlenir ve ardından daha büyük bir örneklemde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu yapının uyumu test edilir.

Araç

Test Type: Uyarlama ve Geliştirme Çalışması (Adaptation and Development Study)

Format: Derecelendirme formatı orijinal kaynakta belirtilmemiş olsa da, psikolojik ölçeklerde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme sistemi kullanıldığı varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Yetişkinler ve genel popülasyon (İlk geçerlik çalışmaları genellikle üniversite öğrencileri veya geniş bir topluluk örneklemi üzerinde yapılır.)

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Orijinal çalışmanın detayları (örneklem büyüklüğü, demografik özellikler) bu kaynakta mevcut değildir.

Test Methodology: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, öz bildirim envanteri (Self-report inventory).

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim, Duygusal Yoksunluk, Sosyal Bağlantı, Psikolojik Ölçüm, Behmen Çelikbaş, Türkiye.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı, telif hakları ve izin prosedürleri için sorumlu yazar Behmen Çelikbaş ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle yazarın iznine tabidir.

PDF Erişimi: Ölçeğin tam metnine ve geliştirme çalışmasına ait bilgilere aşağıdaki PDF dosyası üzerinden ulaşılabilir.

Orijinal makale PDF dosyası buradan indirilebilir: yalnizlik-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Çelikbaş, B. & Tatar, A. (2021). Yalnızlık Ölçeği, Yalnızlık Tercihi Ölçeği ve Sosyal İzolasyon Ölçeği: Geliştirme ve ilk geçerlik çalışmaları. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 7(43), 665-676. DOI: http://dx.doi.org/10.31576/smryj.847

Yalnızlık Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, sağlanan orijinal kaynak içeriğinde mevcut değildir.