Davranışsal Duygu Düzenleme Anketi

Özet

Davranışsal Duygu Düzenleme Anketi (DEDA), İngilizce orijinali Behavioral Emotion Regulation Questionnaire (BERQ) olan psikolojik bir ölçüm aracının Türkçe’ye uyarlanmış versiyonudur. Ölçek, bireylerin yoğun duygusal deneyimlerle karşılaştıklarında kullandıkları çeşitli açık davranışsal stratejileri ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Türkiye bağlamında yapılan uyarlama çalışması, ölçeğin psikometrik özelliklerinin incelenmesini ve Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabilirliğini sağlamayı hedeflemiştir. Bu uyarlama çalışması, duygu düzenleme alanındaki araştırmalara önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Davranışsal Duygu Düzenleme Anketi, BERQ, duygu düzenleme, davranışsal stratejiler, psikometrik özellikler, Türkçe uyarlama, psikoloji.

Yazarlar

Ezgi Tuna (Sorumlu Yazar)

Amaç

Davranışsal Duygu Düzenleme Anketinin temel amacı, bireylerin olumsuz ya da yoğun duyguları yönetmek için kullandıkları gözlemlenebilir davranışsal tepkileri sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle kaçınma, dikkat dağıtma, destek arama veya kendine zarar verme gibi belirli davranışsal stratejilerin sıklığını ve yoğunluğunu nicel olarak belirlemeyi amaçlar. Türkçe uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin kültürel ve dilbilimsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda klinik ve araştırma amaçlı kullanımına olanak tanımaktır.

Yapı

Ölçek, duygu düzenleme sürecinin davranışsal yönlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Orijinal BERQ, genellikle uyumsuz (maladaptif) ve uyumlu (adaptif) davranışsal düzenleme stratejilerini kapsayan faktörlerden oluşur. Uyumsuz stratejiler arasında duygusal kaçınma veya kendine zarar verme davranışları bulunabilirken, uyumlu stratejiler sosyal destek arama veya dikkat dağıtma gibi daha yapıcı davranışları içerir. Tuna (2020) tarafından yapılan uyarlama çalışması, bu orijinal faktör yapısının Türkçe örneklemde de doğrulanıp doğrulanmadığını test etmiştir.

Geçerlik

Davranışsal Duygu Düzenleme Anketinin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, genellikle yapı geçerliği ve ölçüt bağımlı geçerlik yöntemlerini içermiştir. Yapı geçerliği, Faktör Analizi (Doğrulayıcı Faktör Analizi – DFA) kullanılarak test edilmiştir. Tuna (2020) çalışmasında, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de kabul edilebilir uyum indeksleri ile doğrulandığı bildirilmektedir. Ayrıca, ölçüt bağımlı geçerlik kapsamında, DEDA puanlarının diğer duygu düzenleme ölçekleri veya psikopatoloji belirtileri ile beklenen yönde ilişkiler gösterdiği tespit edilmiştir (yakınsak ve ıraksak geçerlik).

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (Cronbach alfa katsayısı) ve genellikle test-tekrar test güvenilirliği yöntemlerini kapsamıştır. Tuna (2020) tarafından yürütülen psikometrik özellikler çalışmasında, DEDA’nın alt boyutları ve toplam puanı için yüksek düzeyde iç tutarlılık katsayıları elde edilmiştir. Bu bulgular, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Test-tekrar test güvenilirliği, puanların zaman içinde istikrarlı kaldığını doğrulamak için genellikle birkaç haftalık aralıklarla uygulanarak belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin faktör yapısını incelemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Orijinal BERQ’nun teorik yapısına uygun olarak, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin Türk kültürüne uyarlanmış halinin de kabul edilebilir uyum istatistiklerine sahip olduğunu ve orijinal ölçekteki teorik alt boyutları başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir. Bu, ölçeğin yapısal eşdeğerliliğinin sağlandığı anlamına gelmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report)

Dil Mevcut: Türkçe (Orijinal: İngilizce)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, genellikle üniversite öğrencileri veya genel popülasyon örneklemleri.

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Tuna (2020) çalışması için genellikle üniversite öğrencileri örneklemi kullanılmıştır. Detaylı popülasyon bilgisi için kaynak referansa başvurulmalıdır.

Test Metodolojisi: Maddeler, bireylerin yoğun duygulara yanıt olarak bu davranışları ne sıklıkta kullandıklarını belirten bir Likert Ölçeği üzerinde derecelendirilir. Derecelendirme formatı genellikle 5 veya 7 noktalı bir ölçek olabilir (Örneğin: Hiçbir zaman – Her zaman).

Anahtar Kelimeler

BERQ, Psikometri, duygu düzenleme stratejileri, adaptasyon, geçerlik, güvenirlik, psikolojik ölçüm, klinik psikoloji.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil (Kaynakta belirtilmemiştir).

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Çankaya Üniversitesi, Psikoloji Bölümü (Tahmini, e-posta adresine dayanarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışması 2020 yılında yayınlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Ezgi Tuna ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Telif hakları ve akademik kullanım koşulları için ilgili akademik yayın kuralları geçerlidir.

Kaynaklar

• Tuna, E. (2020). Psychometric properties of the Turkish version of the Behavioral Emotion Regulation Questionnaire (BERQ). The Journal of General Psychology, 1–17. DOI: https://doi.org/10.1080/00221309.2020.1752137

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: davranissal-duygu-duzenleme-anketi-toad.pdf

Davranışsal Duygu Düzenleme Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Orijinal kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır.