Danstaki Etik Değer Ölçeği-21

Özet

Danstaki Etik Değer Ölçeği-21 (DEVE-21), Yüksek Lisans Tezi çalışması kapsamında 2008 yılında E. Taşkıran tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle elit dansçıların profesyonel dans ortamında sergiledikleri etik değerlere ve bu değerlere yönelik davranış kalıplarına odaklanmaktadır. Ölçek, Dans disiplininde dürüstlük, saygı, sorumluluk ve rekabet etiği gibi temel etik normların ne ölçüde benimsendiğini belirlemeyi amaçlamaktadır. 21 maddeden oluşan bu araç, bir spor bilimi ve psikolojisi bağlamında, dansçıların mesleki ahlak düzeylerini psikometrik olarak değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Dans, etik değerler, spor psikolojisi, ölçme aracı geliştirme, profesyonel dansçılar, etik davranış, psikometrik özellikler.

Yazarlar

E. Taşkıran

Amaç

Danstaki Etik Değer Ölçeği-21’in temel amacı, profesyonel ya da elit düzeyde dans faaliyetlerini sürdüren bireylerin, antrenman ve performans süreçlerinde sergiledikleri etik eğilimleri ve değer sistemlerini objektif bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, dans ortamındaki rekabet, işbirliği, sakatlıklara yaklaşım, antrenöre saygı ve genel mesleki sorumluluk gibi alanlarda etik standartlara ne kadar uyulduğunu belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, dans eğitim programlarının etik eğitim bileşenlerini güçlendirmek ve potansiyel etik sorunları erken tespit etmek için kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, dans camiasına özgü ahlaki muhakeme ve etik uygunluk seviyesini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçülen temel psikolojik yapı, bireyin dans kariyerini sürdürürken benimsediği içsel ve dışsal etik normlardır. Bu normlar genellikle; Adil Oyun (Fair Play), Mesleki Sorumluluk ve Saygı (hem bedene hem de diğer dansçılara/otoritelere yönelik) gibi alt boyutları içerebilir. Ölçeğin 21 maddesi, dansçıların etik ikilemler karşısındaki tutumlarını ve davranışsal niyetlerini değerlendirerek, dans sporunun ahlaki boyutunu kapsamlı bir şekilde incelemektedir.

Geçerlik

Danstaki Etik Değer Ölçeği-21’in geliştirme aşaması, E. Taşkıran’ın 2008 yılındaki tez çalışmasında detaylandırılmıştır. Ancak, kaynak referansta spesifik geçerlik bilgileri (içerik geçerliği, yapı geçerliği veya ölçüt geçerliği) özetlenmemiştir.

Yeni geliştirilen bir ölçek olarak, yapı geçerliğinin sağlanması için genellikle uzman görüşleri alınmış (içerik geçerliği) ve ardından faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Ölçeğin, gerçekten dansa özgü etik değerler yapısını ölçtüğünü kanıtlamak için, ilgili literatürdeki teorik modellerle uyumluluğunun incelenmesi gerekmektedir. Detaylı geçerlik analizleri için orijinal 2008 tezine başvurulması zorunludur.

Güvenirlik

Kaynak verilerde ölçeğin güvenilirliğine dair sayısal bir sonuç bulunmamaktadır. Ancak, psikometrik açıdan sağlam bir araç oluşturmak amacıyla, Taşkıran’ın çalışmasında iç tutarlılık katsayısının (örneğin, Cronbach Alfa değeri) hesaplanmış olması beklenir.

Geliştirme çalışmalarında, genellikle test-tekrar test güvenilirliği de incelenerek ölçek puanlarının zaman içinde tutarlılığı belirlenir. Bu tür bir ölçeğin güvenilirliğinin yüksek olması, dansçıların etik değerlere yönelik tutumlarının ölçümünün kararlı ve hatasız olduğunu göstermesi açısından kritik öneme sahiptir. Güvenirlik katsayılarının detayları, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan tez çalışmasında yer almaktadır.

Faktör Analizi

Danstaki Etik Değer Ölçeği-21, 21 maddeden oluşması nedeniyle, ölçülen etik yapının birden fazla alt boyuta sahip olduğunu düşündürmektedir. Ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla, geliştirme sürecinde muhtemelen Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Bu analizler, 21 maddenin hangi etik boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların dans etiği kavramını ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koyar. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin nihai yapısını (örneğin, üç veya dört faktörlü bir yapı) ve her bir faktörün açıkladığı varyans oranını belirlemiştir. Bu yapısal bilgilerin tamamı, Taşkıran’ın tezinde bulunmaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: Ölçek, büyük olasılıkla 5’li veya 7’li Likert tipi bir derecelendirme formatına sahiptir (örneğin, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a). Kaynakta derecelendirme belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Elit Dansçılar (Elite Dancers)

Age Group: Genç yetişkin ve yetişkin dansçılar (Çalışmanın örneklemine bağlı olarak tahmini olarak 18 yaş ve üstü).

Population Details: Çalışma, elit düzeyde dans eğitimi alan veya profesyonel olarak dans eden bireylerden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu, spor bilimleri ve performans sanatları alanında etik davranışları incelemek için özel bir popülasyondur.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir anket formudur. Katılımcılardan, dans ortamındaki etik durumlara yönelik kendi tutum ve davranışlarını belirtmeleri beklenir.

Anahtar Kelimeler

Etik, dans, spor etik değerler, geçerlik, güvenirlik, psikoloji, ölçme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Ölçeğin geliştirildiği dönemde Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Danstaki Etik Değer Ölçeği-21, E. Taşkıran’ın 2008 yılında tamamladığı Yüksek Lisans Tezi çalışması kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, yazarın kendisine veya tezin yayınlandığı Gazi Üniversitesi’ne danışılarak alınmalıdır. Ölçeğin standart bir kullanım ücreti olup olmadığı bilgisi mevcut değildir.

Test Yılı: 2008.

Referanslar

Taşkıran, E. (2008). Elit dansçıların danstaki etik değerlere yönelik davranışları (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bu tezin Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı şöyledir: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: danstaki-etik-deger-ocegi-21-toad.pdf

Danstaki Etik Değer Ölçeği-21 Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için Taşkıran (2008) tarafından sunulan Yüksek Lisans Tezi’ne başvurulması gerekmektedir.