Dart Tutum Ölçeği

Özet

Dart Tutum Ölçeği (DTÖ), bireylerin dart sporuna yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Ölçek, F. Ç. Kayapınar ve E. Mutlu tarafından 2021 yılında, spor psikolojisi alanındaki eksikliği gidermek üzere tasarlanmıştır. 30 maddeden oluşan bu geliştirme ölçeği, 5’li Likert Ölçeği formatını kullanır ve sporcuların tutumlarını kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi hedefler.

Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu (Genel güvenirlik katsayısı: 0,873) ve yapısal geçerliğinin Faktör Analizi ile desteklendiğini göstermiştir. DTÖ, sporcuların dart sporuna olan bağlılıklarını, motivasyonlarını ve sosyal etkileşimlerini ölçmeye yönelik önemli bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Dart Tutum Ölçeği, Dart Sporu, Spor Psikolojisi, Tutum Ölçeği, Güvenirlik, Geçerlik, Psikometri.

Yazarlar

F. Çiğdem Kayapınar, Ergün Mutlu

[quads id=5]

Amaç

Dart Tutum Ölçeği’nin (DTÖ) temel amacı, dart sporu ile ilgilenen bireylerin bu spora karşı geliştirdikleri tutumları (olumlu veya olumsuz eğilimleri) güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu tutumlar, sporcuların motivasyon seviyelerini, bağlılıklarını ve spor performanslarını etkileyen temel psikolojik faktörler arasında yer almaktadır.

Ölçek, spor bilimleri araştırmacılarına, antrenörlere ve spor psikologlarına, sporcuların dart sporuna yönelik algılarını, duygusal tepkilerini ve sosyal etkileşimlerini değerlendirme imkanı sunarak, eğitim programlarının ve müdahale stratejilerinin geliştirilmesine bilimsel bir zemin hazırlamaktadır.

Yapı

DTÖ, sporcuların dart sporuna yönelik çok boyutlu tutumlarını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bilişsel (düşünceler, inançlar), duyuşsal (duygular, heyecan) ve davranışsal (eylemlere yönelik eğilimler) bileşenleri içerir. Ölçek maddeleri incelendiğinde, özgüven, sosyal etkileşim, başarı motivasyonu, heyecan ve stres gibi dart sporunun doğasına özgü psikolojik değişkenlerin ölçüldüğü anlaşılmaktadır.

Ölçek, bireylerin dart sporunu kişisel gelişim aracı olarak görme, sosyal kabul görme, rekabetten keyif alma ve olumsuz durumlara (gerginlik, başarısızlık) karşı verdikleri tepkileri kapsayan geniş bir yelpazede tutumları belirlemek üzere tasarlanmıştır.

Geçerlik

Dart Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliği, Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizde elde edilen Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,875 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, değişkenler arasındaki korelasyonun yüksek olduğunu ve verinin faktör analizi için son derece uygun olduğunu göstermektedir.

Faktör yük değerleri, maddelerin ilgili faktörleri ne kadar iyi temsil ettiğini gösterir ve bu değerler 0,254 ile 0,748 arasında değişmektedir. Bu aralık, maddelerin faktör yükünü yeterince açıkladığını kanıtlamaktadır. Ölçeğin toplam varyansı %41,452 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, maddeler arası görüntü karşıtı korelasyon değerleri 0,622 ile 0,933 arasında değişerek yapısal tutarlılığa katkıda bulunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, hem iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hem de test-tekrar test yöntemi kullanılarak kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen güvenirlik katsayılarının kabul edilebilir psikometrik sınırlar içerisinde olduğu tespit edilmiştir.

Boyut bazında incelendiğinde, güvenirlik katsayıları 0,565 ile 0,910 arasında geniş bir aralıkta değişmektedir. Ölçeğin tamamı için hesaplanan genel iç tutarlılık katsayısı ise 0,873 olarak belirlenmiştir. Bu yüksek katsayı, Dart Tutum Ölçeği‘nin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Dart Tutum Ölçeği’nin faktör yapısının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı temsil ettiğini ortaya koymuştur. Analiz öncesinde örneklem yeterliliğini gösteren KMO Değeri 0,875 olarak bulunmuştur.

Maddelerin faktörlere yüklenme değerlerinin 0,254 ile 0,748 arasında olması, her bir maddenin ilgili faktöre güçlü bir katkı sağladığını göstermektedir. Elde edilen %41,452‘lik açıklanan toplam varyans, ölçeğin ölçülen tutum yapısını tatmin edici düzeyde temsil ettiğini göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: 30 maddeden oluşan öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Dart sporu ile ilgilenen sporcular ve bireyler.

Age Group: Belirtilmemiştir (Genellikle ergen ve yetişkin sporcular).

Population Details: Çalışma örneği detayları kaynakta tam olarak belirtilmemiştir, ancak dart sporuyla aktif olarak ilgilenen bir örneklem üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme şu şekildedir: 1= Kesinlikle Katılmıyorum, 3= Kararsızım, 5= Her Zaman.

Anahtar Kelimeler

Spor Tutumu, Dart Tutum Ölçeği (DTÖ), Psikometrik Geliştirme, Cronbach Alfa, Test-Tekrar Test.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Ergün Mutlu (Sorumlu Yazar) için: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Geliştirme Yılı: 2021

Sorumlu Yazar: Ergün Mutlu

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımına dair spesifik ücret bilgisi bulunmamaktadır. Kullanım için sorumlu yazar ile iletişim kurulması önerilir. Lisanslama ve kullanım izinleri için Ergün Mutlu ile iletişime geçilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantılardan indirilebilir:

• dart-tutum-olcegi-toad.pdf
• d9a37cb4-d16e-470d-8cba-a4a75e5fb189.filesusr.com

Kaynaklar

Kayapınar, F. Ç., ve Mutlu, E. (2021). 4th International Healt Sciences and Innovation Congress Book, I. Hüseynova (Ed.), Dart Tutum Ölçeği (DTÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması içinde (54-59. ss.). New York; Liberty Publications.

[quads id=5]

Dart Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

1. Dart sporu yapmak bana kendimi özel hissettirir.
2. Dart sporunda başarılı olmaya yönelik hayaller kurarım.
3. Dart özgüvenimi geliştirdi.
4. Dart sporu bana huzur verir.
5. Dart sporu bana bir şeyleri başarabildiğimi hissettirir.
6. Dart sayesinde hızlı düşünebiliyorum.
7. Dart tanınırlığımı artırıyor.
8. Dart esnasında kendimi güçlü hissediyorum.
9. Dart sayesinde sorumluluk duygum gelişti.
10. Türkiye’deki üst düzey dart sporcularını takip ederim.
11. Medyada Dart ile ilgili haberleri takip ederim.
12. Dart oynarken takım arkadaşlarımın yanımda olması bana güven verir.
13. Dart organizasyonlarında yeni kişilerle tanışmak beni mutlu eder.
14. Dart sporu ile ilgili bilgi ve gelişmeleri yakın çevremle paylaşırım.
15. Ailemin dart kariyerimi desteklemesi beni motive ediyor.
16. Dart sporu sayesinde daha sabırlı biriyim.
17. Dart sporunda takımdaşlık-kardeşlik duyguları hissederim.
18. Dart sporu yapmak beni dinlendiriyor.
19. Dart puan hesaplamaları bana keyif veriyor.
20. Dart oynamayı seviyorum.
21. Dart esnasında zaman hızla akıp gider.
22. Kendimden güçlü rakipleri mağlup edince keyif alıyorum.
23. Dart maçı esnasında gergin olurum.
24. Tanımadığım kişilerle dart maçı yapmak beni strese sokar.
25. Kalabalık ortamlarda dart sporu yapmak beni rahatsız eder.
26. Dartta istediğim sonucu alamayınca sinirleniyorum.
27. Ailem şehir dışı müsabakaları olduğunda tedirgin oluyor.
28. Uzun saatler dart antrenmanı yapmak bana acı verir.
29. Dart sporu bende merak uyandırır.
30. Dart sporu yaparken heyecanlanırım.