Dağıtımcı Liderlik Ölçeği

Özet

Dağıtımcı Liderlik Ölçeği (Dağıtımcı Liderlik), eğitim kurumlarında liderliğin tek bir kişiden ziyade kurum içindeki çeşitli paydaşlar arasında paylaşıldığı felsefeyi ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, Şahin, Uğur, Dinçel, Balıkçı ve Karadağ tarafından 2014 yılında Türkçe’ye uyarlanmış ve dil geçerliği ile ön psikometrik incelemesi yapılmıştır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu (Cronbach’s Alpha = .95) göstermiştir. Ancak, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin orijinal yedi boyutlu yapısının Türkçe formda yeterli geçerlik değerlerine sahip olmadığını ortaya koymuştur. Bu nedenle, ölçeğin Türkçe formunun 37 madde ile tek boyutlu bir yapı olarak kullanılması uygun görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Dağıtımcı Liderlik, Liderlik, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Okul Yönetimi, Eğitim Politikası.

Yazarlar

Mehmet Şahin, Cihan Uğur, Seçil Dinçel, Ayşe Balıkçı, Engin Karadağ.

[quads id=5]

Amaç

Dağıtımcı Liderlik Ölçeği’nin temel amacı, eğitim ortamlarında Dağıtımcı Liderlik uygulamalarının ve algılanan yayılım düzeyinin belirlenmesidir. Bu liderlik modeli, okul başarısı ve örgütsel değişim süreçleri açısından kritik öneme sahiptir.

Türkçe uyarlama çalışması, uluslararası alanda kabul görmüş bu yapıyı Türkiye eğitim sistemi bağlamında geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir araç sağlamayı hedeflemiştir. Bu araç, akademisyenlere ve uygulayıcılara dağıtımcı liderlik pratiklerini değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, liderlik görevlerinin ve sorumluluklarının okul içerisindeki çeşitli rollerde bulunan bireyler arasında paylaşıldığı, etkileşimli ve bağlama duyarlı bir süreç olan Dağıtımcı Liderlik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, liderliğin bir pozisyondan ziyade bir eylem bütünü olarak ele alınmasını gerektirir.

Orijinal ölçek çok boyutlu bir yapıyı temsil etse de, Türkçe formunun psikometrik incelemeleri sonucunda, ölçeğin tek bir genel Dağıtımcı Liderlik faktörünü ölçmek üzere tek boyutlu olarak kullanılması uygun görülmüştür. Bu tek boyut, okulun genel liderlik dağıtım seviyesini yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak test edilmiştir. DFA sonuçları, Türkçe formun orijinal ölçeğin önerdiği yedi boyutlu yapısına yönelik yeterli uyum indekslerini sağlayamadığını göstermiştir. Bu durum, Türkçe formun çok boyutlu yapısının geçerliliğini problemli kılmıştır.

Araştırmacılar, bu yapısal sorunlara rağmen, ölçeğin yüksek iç tutarlılığı dikkate alınarak, DLÖ Türkçe formunun pratik uygulamalarda tek boyutlu bir ölçüm aracı olarak kullanılmasını kabul edilebilir bir çözüm olarak önermişlerdir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığına dayalı güvenirlik analizi, Cronbach’s Alpha katsayısı ile belirlenmiştir. Yapılan analizde Dağıtımcı Liderlik Ölçeği için Cronbach’s Alpha değeri .95 olarak bulunmuştur.

Bu değer, psikometrik standartlara göre mükemmel bir iç tutarlılık düzeyine işaret etmektedir. Maddelerin yüksek derecede homojen olduğu ve ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiği kabul edilmektedir.

Faktör Analizi

Dağıtımcı Liderlik Ölçeği’nin Türkçe formunun faktör yapısı, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Orijinal ölçek 7 boyuttan oluşsa da, DFA sonuçları bu çok boyutlu yapının Türkiye bağlamında yeterli model uyumu sağlamadığını göstermiştir.

Bu kısıtlamalar sonucunda, araştırmacılar ölçeğin 37 maddesinin tamamını kapsayan ve genel Dağıtımcı Liderlik seviyesini ölçen tek boyutlu bir faktör yapısını benimsemiştir. Ölçek, toplam 37 maddeden oluşmaktadır.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: 37 madde ve tek boyuttan oluşmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Eğitim Çalışanları (Öğretmenler ve Okul Yöneticileri)

Age Group: Yetişkin

Population Details: Eğitim kurumlarında görev yapan profesyoneller.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiç katılmıyorum- 5= tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Dağıtımcı Liderlik, Cronbach’s Alpha, Psikometri, Eğitim Yönetimi, Likert Ölçeği, Faktör Yapısı.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: Sorumlu Yazar: Mehmet Şahin (İletişim bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Correspondence Address: Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2014 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumluluk yazar Mehmet Şahin’e aittir. Akademik çalışmalarda kullanım için referans gösterilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Şahin, M., Uğur, C., Dinçel, S., Balıkçı, A. ve Karadağ, E. (2014). Dağıtımcı Liderlik Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması, dil geçerliği ve ön psikometrik incelenmesi. Eğitimde Politika Analizi Dergisi, 3(2), 19-30.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: dagitimci-liderlik-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Dağıtımcı Liderlik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Okulumuzun günlük ve haftalık programları, eğitim konularında işbirliği yapmak için öğretmenlere zaman sağlar.