Covid-19 Döneminde Sosyal Mesafe Ölçeği

Öz

Covid-19 Döneminde Sosyal Mesafe Ölçeği, Sosyal Mesafe davranışlarına uyumu ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Ölçek, Türkiye bağlamında T. Oral ve A. Günlü (2021) tarafından COVID-19 pandemisi döneminde Türk örneklemine uyarlanmış ve psikometrik özellikleri test edilmiştir. Çalışma, sosyal mesafe tutumlarının depresyon, kaygı, stres ve psikolojik sağlamlık gibi zihinsel sağlık değişkenleriyle olan ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. Bu uyarlama çalışması, salgın döneminde halk sağlığı önlemlerine uyumun psikolojik etkileşimini anlamak için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Covid-19, Sosyal Mesafe, Uyarlama, Türkiye, Psikometrik Özellikler, Depresyon, Kaygı, Stres, Psikolojik Sağlamlık, Likert.

Yazarlar

T. Oral, A. Günlü

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin sosyal mesafe kurallarına ne ölçüde uyum gösterdiğini ve bu uyum düzeyinin salgın dönemindeki psikolojik iyilik halleriyle nasıl bir ilişki içinde olduğunu belirlemektir. Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel geçerliliğini Türk popülasyonunda sağlamayı hedeflemiştir.

Bu araç, özellikle pandemi gibi kriz dönemlerinde uygulanan halk sağlığı önlemlerine karşı bireysel davranışsal tepkileri ve bu tepkilerin potansiyel zihinsel sağlık sonuçlarını araştırmacılar için ölçülebilir kılmaktadır.

Yapı

Ölçek, katılımcıların COVID-19 salgını süresince resmi makamlarca belirlenen kişisel ve sosyal mesafeyi koruma davranışlarını ölçen tek boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı, enfeksiyon riskini azaltmaya yönelik proaktif davranışsal adaptasyonları kapsamaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, sosyal temasın sınırlandırılması ve fiziksel güvenliğin sağlanması gibi halk sağlığı yönergelerine yönelik tutum ve davranışların gücüdür. Toplamda 4 maddeden oluşmaktadır.

Geçerlik

Geçerlik çalışmaları, ölçeğin yapısal uygunluğunu değerlendirmek üzere Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, tek faktörlü yapının Türk örnekleminde mükemmel bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Uygunluk indeksleri, ölçeğin teorik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini teyit etmektedir. Bu yüksek uyum değerleri, ölçeğin sosyal mesafe yapısını geçerli bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin güvenirlik katsayısı 0.70 olarak belirlenmiştir.

0.70 değeri, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilebilir bir iç tutarlılık seviyesine işaret etmektedir ve ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Geçerlik çalışmaları kapsamında uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin tek faktörlü yapısının mükemmel uyum sağladığını göstermiştir. Elde edilen uyum indeksleri aşağıdaki gibidir:

• Ki-kare / serbestlik derecesi oranı (X2/sd): 0.65

• Yaklaşık Karesel Hata Kökü Ortalaması (RMSEA): 0.00

• Standardize Edilmiş Kök Ortalama Kalıntı (SRMR): 0.00

• Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI): 1.00

• İyilik Uyum İndeksi (GFI): 0.99

• Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi (AGFI): 0.99

Bu indeksler (özellikle RMSEA ve SRMR değerlerinin sıfıra yakın olması ve CFI değerinin 1.00 olması), tek boyutlu yapının verilerle son derece iyi örtüştüğünü ve ölçeğin yapısal geçerliliğinin güçlü olduğunu ortaya koymaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Kağıt veya dijital ortamda uygulanabilir anket formatı.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel yetişkin popülasyonu.

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki COVID-19 pandemisi döneminde bulunan bireyler. Çalışma, ölçeğin zihinsel sağlık değişkenleriyle ilişkisini incelemiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılarak yanıtlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Mesafe Ölçeği, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alfa, Psikometri, Davranışsal Uyum, Halk Sağlığı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar: Aykut Günlü)

Yazışma Adresi: Yazışma adresi kaynakta belirtilmemiştir, ancak sorumlu yazar Aykut Günlü’dür.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021 (Uyarlama çalışmasının yayınlandığı yıl).

İzinler: Ölçeğin kullanım izinleri ve telif hakları için sorumlu yazar Aykut Günlü ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Ek Bilgi: Ölçek maddelerinin tamamını içeren orijinal Word belgesi buradan indirilebilir: covid-19-doneminde-sosyal-mesafe-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

Oral, T. & Gunlu, A. (2021). Adaptation of the Social Distancing Scale in the covid-19 era: Its association with depression, anxiety, stress and resilience in Turkey. International Journal of Mental Health and Addiction, Online First, 1-18. DOI: 10.1007/s11469-020-00447-1

Covid-19 Döneminde Sosyal Mesafe Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Ölçek toplam 4 maddeden oluşmaktadır.

Madde1- Aynı evde yaşadığım insanlar dışındakilerle yüz yüze görüşüyorum*
Madde2-Aynı evde yaşadığım insanlar dışındakilerle güvenli bir mesafede duruyorum
Toplam 4 madde bulunmaktadır. Maddeler ekteki Word belgesinde sunulmuştur.