Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği

Öz

Psikometri alanında geliştirilmiş olan Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği, bireylerin kendilerini ait hissetmedikleri veya farklı gördükleri gruplara ya da kişilere karşı kurdukları psikolojik ve duygusal mesafe düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Hasan Yılmaz tarafından 2018 yılında geliştirilen bu ölçek, özellikle sosyal psikoloji ve kişilerarası ilişkiler bağlamında önyargı, empati eksikliği ve sosyal dışlama eğilimlerini nicelleştirmeyi hedefler. Ölçek, Türkiye bağlamında toplumsal kutuplaşma ve farklılıklara yönelik tutumları inceleyen araştırmacılar için önemli bir araçtır.

Bu geliştirme çalışması, toplumsal alanda gözlemlenen “ötekileştirme” süreçlerinin bilişsel değil, daha çok duygusal ve tutumsal boyutlarını incelemeye odaklanmıştır. Ölçeğin geliştirilme sürecine dair detaylı bilgiler, geçerlik ve güvenirlik analizleri orijinal makalede sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Duygusal mesafe, öteki, sosyal psikoloji, önyargı, tutum, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Hasan Yılmaz

Amaç

Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin algılanan “öteki” kavramına yönelik geliştirdikleri duygusal soğukluk, ilgisizlik veya mesafeli duruşun derecesini tespit etmektir. Bu ölçek, bireylerin kendilerini ayırdıkları sosyal gruplarla (iç grup) diğer sosyal gruplar (dış grup) arasında kurdukları duygusal sınırları belirlemeye yardımcı olur.

Ölçek, sosyal dışlama mekanizmalarının altında yatan duygusal süreçleri anlamak için tasarlanmıştır. Araştırmacılar, bu aracı kullanarak duygusal mesafenin, ayrımcılık eğilimleri, hoşgörü seviyeleri ve sosyal uyum becerileri gibi diğer psikolojik değişkenlerle ilişkisini inceleyebilirler.

Yapı

Ölçek, sosyal psikolojideki “öteki” (the Other) kavramına dayanarak, bireyin dış gruba karşı hissettiği duygusal ayrışmayı ölçen bir yapıyı hedefler. Temel yapı, bireyin kendisini tehdit altında hissetmeden veya aktif düşmanlık göstermeden, yalnızca duygusal bir bariyer oluşturarak ötekini kendi sosyal çevresinin dışında tutma eğilimini kapsar.

Bu duygusal mesafe, genellikle empati eksikliği, kayıtsızlık ve kişisel düzeyde ilişki kurmaktan kaçınma gibi davranışsal eğilimlerle ilişkilidir. Ölçek, bu duygusal boyutu çok boyutlu bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında uygulanan geçerlik analizleri hakkında detaylı bilgiye ulaşmak için orijinal akademik kaynağa başvurulması gerekmektedir. Kaynak makalede, ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen faktör analizi sonuçları, ayrıca ölçüt bağıntılı geçerlik veya benzer yapılarla ilişkisini inceleyen diğer geçerlik kanıtları sunulmuş olmalıdır.

Genellikle yeni geliştirilen psikometrik araçlarda, yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılır. Bu analizler, maddelerin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösterir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde güvenirlik bilgisi belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmaları kapsamında ölçeğin iç tutarlılığını (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik katsayılarını içeren analizlerin orijinal makalede yer aldığı varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösteren temel bir güvenirlik göstergesidir.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte Faktör Analizi bilgisi sağlanmamıştır. Ancak, ölçek geliştirme çalışmalarının doğası gereği, Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği’nin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak için bir faktör analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) yürütülmüştür. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu belirlemede kritik rol oynamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Orijinal makalede belirtilmemiş olup, tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Sosyal Psikoloji araştırmalarında kullanılmak üzere yetişkinler veya üniversite öğrencileri (Orijinal çalışmanın örneklemi makalede yer almaktadır).

Age Group: 18 yaş ve üzeri (Yetişkin popülasyon).

Population Details: Detaylı örneklem bilgileri (büyüklük, demografik özellikler) orijinal çalışmada sunulmuştur.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Ötekileştirme, sosyal mesafe, dış grup, duygusal mesafe, geçerlik, güvenirlik.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

Sorumlu Yazar: Hasan Yılmaz

İletişim: [email protected]

Ölçeğin kullanımı veya ticari amaçlar için yazardan izin alınması gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Ölçeğin orijinal yayın referansı aşağıdadır:

• Yılmaz, H. (2018). Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(76), 24-42. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.13950

Orijinal makalenin yayımlandığı dergiye ait doğrudan bağlantı: asosjournal.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: otekine-karsi-duygusal-mesafe-olcegi-toad.pdf

Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Sağlanan kaynak içerikte Ötekine Karşı Duygusal Mesafe Ölçeği’nin maddeleri yer almamaktadır. Maddelerin tam ve doğru metnine ulaşmak için lütfen yukarıda belirtilen Yılmaz (2018) tarihli orijinal akademik makaleye başvurunuz.