Table of Contents
Özet
Bu ölçek, Türkiye bağlamında öğretmen adaylarının çokkültürlü deneyimlerini ve ülkedeki çeşitli kültürel ve sosyal gruplara yönelik düşüncelerini değerlendirmek amacıyla uyarlanmıştır. Çokkültürlü Deneyimler Anketi (ÇDA), bireylerin farklı kültürlerle kurdukları etkileşimlerin derinliğini ve çeşitliliğini ölçmeyi hedefler.
Ölçek, Karakaş ve Erbaş (2018) tarafından yürütülen ve öğretmen adaylarının çokkültürlülükle ilgili bilgi, etkileşim ve farkındalık düzeylerini inceleyen kapsamlı bir akademik araştırmanın parçası olarak kullanılmıştır. Bu uyarlama, Türk eğitim sisteminin çokkültürlülük dinamiklerine uygun geçerli bir araç sunmayı amaçlamıştır.
Anahtar Kelimeler
Çokkültürlü deneyim, öğretmen adayları, uyarlama, kültürel gruplar, sosyal gruplar, eğitim psikolojisi.
Yazarlar
Hamdi Karakaş, Y. H. Erbaş.
Amaç
Çokkültürlü Deneyimler Anketi’nin temel amacı, öğretmen adaylarının çokkültürlü ortamlarda edindikleri tecrübe çeşitliliğini ve derinliğini sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu deneyimler, farklı kültürel arka planlara sahip bireylerle doğrudan iletişim kurma, seyahat etme, yabancı dil öğrenme ve kültürel çeşitliliğe aktif olarak maruz kalma gibi boyutları içerir.
Ölçeğin uyarlanması, özellikle Türkiye’deki öğretmen adaylarının mesleki yeterliliklerini geliştirmek ve kapsayıcı eğitim uygulamalarına hazırlanmak için gerekli olan kültürel duyarlılık düzeylerini belirlemeye yardımcı olmayı hedeflemektedir. Elde edilen veriler, öğretmen eğitim programlarının bu alandaki eksikliklerini gidermekte kullanılabilir.
Yapı
Ölçek, temel olarak Çokkültürlü Deneyimler ve Kültürel ve Sosyal Gruplara Yönelik Düşünceler olmak üzere iki ana psikolojik yapıyı ölçmektedir. Çokkültürlü deneyimler yapısı, bireyin farklı kültürlerle doğrudan temasını, seyahatlerini ve kültürel çeşitliliğe olan açıklığını değerlendirir.
İkinci yapı ise, Türkiye’deki spesifik sosyal gruplara ve etnik azınlıklara yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri kapsar. Bu yapı, öğretmen adaylarının önyargı düzeylerini ve kültürel farklılıklara karşı gösterdikleri hoşgörü ve kabul düzeylerini anlamak için kritik öneme sahiptir.
Geçerlik
Karakaş ve Erbaş (2018) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin geçerlik analizlerine dair spesifik katsayılar kaynakta doğrudan belirtilmemiştir. Ancak uyarlama çalışmalarının doğası gereği, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek amacıyla içerik geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının yürütüldüğü varsayılmaktadır.
Yapı geçerliğinin incelenmesinde, ölçeğin maddelerinin teorik olarak beklenen alt boyutları doğru bir şekilde temsil edip etmediği kontrol edilir. Detaylı geçerlik analizleri ve bulguları için, araştırmacıların yayımladığı makalenin tamamının incelenmesi gerekmektedir. Makalenin tam metnine erişim bağlantısı Kaynaklar bölümünde sunulmuştur.
Güvenirlik
Çokkültürlü Deneyimler Anketi’nin güvenirlik analizlerine dair kesin katsayılar (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) kaynak içerikte belirtilmemiştir. Psikometrik açıdan sağlam bir uyarlama çalışmasında, ölçeğin maddelerinin iç tutarlılığının yeterli düzeyde olması beklenir.
İç tutarlılık analizlerinin yanı sıra, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenilirliği de hesaplanmış olabilir. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını gösterir. İlgili tüm güvenirlik istatistikleri, Karakaş ve Erbaş (2018) makalesinin Metot bölümünde bulunabilir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal geçerliliğini desteklemek amacıyla, uyarlama sürecinde faktör analizi yönteminin kullanıldığı düşünülmektedir. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyutlu yapısının Türkiye’deki öğretmen adayı örnekleminde de sürdürülüp sürdürülmediğini doğrular.
Genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin çokkültürlü deneyimlerin farklı boyutlarını (örneğin, kişisel etkileşim, kültürel farkındalık) teorik beklentilere uygun olarak ayırdığını test etmek için kullanılır. Başarılı bir faktör yapısı, ölçeğin ölçtüğü yapının kültürel bağlamda geçerli olduğunu gösterir.
Araç
Test Type: Uyarlama
Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Orijinal ölçeğin tipik olarak Likert ölçeği formatında (örneğin, 5’li veya 7’li derecelendirme) olduğu varsayılmaktadır.
Language Available: Türkçe
Population Group: Öğretmen Adayları
Age Group: Üniversite öğrencisi yaş grubu (Genellikle genç yetişkinlik dönemi)
Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören lisans öğrencileri.
Test Methodology: Öz bildirim anketi (Self-report questionnaire).
Anahtar Kelimeler
Eğitim, psikometri, sosyal psikoloji, kültürel yeterlilik, öğretmen eğitimi, kültürel etkileşim.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Hamdi Karakaş)
Correspondence Address: Bilinmiyor
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Bu ölçek, Karakaş ve Erbaş tarafından 2018 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında uyarlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Hamdi Karakaş ile iletişime geçilmesi önerilir.
Testin yayınlandığı yıl: 2018.
Kaynaklar
Karakaş, H. ve Erbaş, Y. H. (2018). Öğretmen adaylarının çokkültürlü deneyimleri ve (Türkiye’deki) kültürel ve sosyal gruplara yönelik düşünceleri. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(9), 59-81. Makalenin tam metnine dergipark.org.tr adresinden ulaşılabilir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: cokkultur-deneyimler-anketi-multicultural-experiences-questionnaire-meq-toad.pdf
Çokkültürlü Deneyimler Anketinin Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
DİKKAT: Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamı, puanlama yönergeleri ve alt boyut bilgileri için Karakaş ve Erbaş (2018) tarafından yayımlanan orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Çokkültürlü Deneyimler Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/cokkulturlu-deneyimler-anketi/
memjavad. "Çokkültürlü Deneyimler Anketi." Turkish Psychological Scales, 1 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/cokkulturlu-deneyimler-anketi/.
memjavad. "Çokkültürlü Deneyimler Anketi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/cokkulturlu-deneyimler-anketi/.
memjavad (2025) 'Çokkültürlü Deneyimler Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/cokkulturlu-deneyimler-anketi/.
[1] memjavad, "Çokkültürlü Deneyimler Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Çokkültürlü Deneyimler Anketi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.