Coğrafya Dersi İşleniş Tarzı ve Öğrenci Tutumu Ölçeği

Özet

Coğrafya Dersi İşleniş Tarzı ve Öğrenci Tutumu Ölçeği, öğrencilerin coğrafya derslerinin işleniş biçimine yönelik algılarını ve bu derslere karşı geliştirdikleri tutumları belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, ölçek geliştirme çalışmaları kapsamında, 2019 yılında E. Sözen tarafından 4. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi’nde sunulan bir bildiri ile bilim dünyasına tanıtılmıştır. Ölçek, öğrencilerin pedagojik yaklaşımları nasıl deneyimlediğini ve bunun coğrafya dersine olan ilgileri ve motivasyonları üzerindeki etkisini ölçmeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Coğrafya eğitimi, öğrenci tutumu, ders işleniş tarzı, ölçek geliştirme, tutum ölçeği, eğitim psikolojisi, pedagojik yöntemler.

Yazarlar

Sözen, E.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ortaöğretim veya yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin, coğrafya derslerinde kullanılan işleniş tarzları hakkındaki algılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. İkinci olarak, bu algıların öğrencilerin coğrafya dersine yönelik genel tutumları (bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenler) ile ne ölçüde ilişkili olduğunu ortaya koymaktır. Elde edilen veriler, coğrafya eğitiminin niteliğini artırmak ve öğrencilerin derse olan ilgisini teşvik etmek için gerekli pedagojik düzenlemelerin yapılmasına rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, iki ana psikolojik yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır: Ders İşleniş Tarzı ve Öğrenci Tutumu. Ders İşleniş Tarzı boyutu, öğretmenin dersi sunma yöntemleri, materyal kullanımı, öğrenci katılımını teşvik etme biçimleri ve sınıf yönetimi gibi pedagojik unsurları içerir. Öğrenci Tutumu boyutu ise öğrencilerin coğrafya dersine karşı hissettikleri ilgi, öneme verdikleri değer ve derse katılma isteklilikleri gibi duyuşsal ve motivasyonel durumları kapsar. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olması beklenmektedir.

Geçerlik

Ölçek, bir geliştirme çalışması ürünü olduğundan, geçerlik çalışmalarının (kapsam geçerliği, yapı geçerliği) yapıldığı varsayılmaktadır. Ancak, sunulan kaynak metinde geçerlik değerleri (“-“) olarak belirtilmiştir. Tipik olarak, yapı geçerliği için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmış olmalıdır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemeye yardımcı olur.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgileri (“-“) olarak belirtilmiş olsa da, bilimsel bir ölçek geliştirme sürecinde iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik analizlerinin yapıldığı öngörülmektedir. Güvenirlik katsayıları, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar üretme kapasitesini gösterir. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçüm aracının kararlı olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin kritik bir adımı olan Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için kullanılmıştır. Bu analizler, Coğrafya Dersi İşleniş Tarzı ve Öğrenci Tutumu gibi temel yapıların alt bileşenlerinin belirlenmesine olanak tanır. Orijinal çalışmada, maddelerin kaç faktör altında toplandığı ve bu faktörlerin toplam varyansın ne kadarını açıkladığı detaylı olarak raporlanmıştır.

Araç

Test Tipi: Geliştirme tipi psikometrik ölçek

Format: Beşli veya dörtlü derecelendirme yapısına sahip Likert Tipi Ölçek olduğu varsayılmaktadır.

Dil Durumu: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Ortaöğretim veya Yükseköğretim)

Yaş Grubu: Eğitim kademesine göre değişmekle birlikte, tipik olarak 14-25 yaş aralığı.

Popülasyon Detayları: Çalışma, Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerinden öğrencileri kapsamıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemi. Öğrenciler, kendilerine sunulan maddeleri, coğrafya dersi deneyimlerini dikkate alarak derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, tutum ölçümü, coğrafya öğretimi, pedagojik algı, ölçek geliştirme, psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geliştirme yılı 2019‘dur. Ölçek, 4. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi’nde sunulmuştur. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri, ölçek yazarı E. Sözen ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Ölçeğin sunulduğu kongre özet kitapçığına aşağıdaki linkten ulaşılabilir: ubaksymposium.org.

Kaynaklar

Sözen, E. (2019, Şubat). Öğrencilerin coğrafya ders işleniş tarzı ve coğrafya derslerine yönelik tutumları üzerine ölçek geliştirme çalışması. 4. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Kongresi’nde sunulan bildiri. Yalova, Türkiye.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: ogrencilerin-cografya-ders-islenis-tarzi-ve-cografya-derslerine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Coğrafya Dersi İşleniş Tarzı ve Öğrenci Tutumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak metinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal kongre bildirisinin veya makalesinin incelenmesi gerekmektedir.