Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği

Özet

Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇRTÖ), bireylerin çocukluk dönemlerinde (18 yaş öncesi) yaşadıkları ruhsal ve fiziksel travmatik deneyimleri retrospektif olarak değerlendirmek amacıyla kullanılan psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında kullanılmak üzere uyarlama çalışması yapılmış bir ölçektir. Uyarlama ve psikometrik geçerlilik analizleri, Vedat Şar ve arkadaşları tarafından 2012 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, çocukluk çağı travmalarının yaygınlığını ve şiddetini standart bir yöntemle ölçmeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

Çocukluk travması, ruhsal travma, psikometri, ölçek uyarlama, Vedat Şar, Türkiye Klinikleri.

Yazarlar

Vedat Şar, Ece Öztürk, Engin İkikardeş

Amaç

Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği’nin temel amacı, çocukluk çağı travması deneyimlerinin türünü ve ciddiyetini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu araç, özellikle disosiyatif bozukluklar, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ve diğer psikopatolojik durumlarla çocukluk çağı deneyimleri arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalarda kritik bir öneme sahiptir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonun kültürel ve dilsel yapısına uygunluğunu sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı

Ölçek, bireyin 18 yaşından önce maruz kaldığı çeşitli travma türlerini değerlendiren retrospektif bir araçtır. Ölçülen temel psikolojik yapı, duygusal, fiziksel ve cinsel istismar ile duygusal ve fiziksel ihmal gibi boyutları içerebilen genel çocukluk çağı travmatik yaşantılarının birikimidir. Bu yapı, genellikle dissosiyasyon ve diğer psikiyatrik semptomların gelişiminde önemli bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Şar, Öztürk ve İkikardeş (2012) tarafından yürütülen Türkçe uyarlama çalışmasında ölçeğin yapısal ve eş zamanlı geçerliliği incelenmiştir. Yapı geçerliliği, genellikle Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu göstermeyi amaçlar. Geçerlilik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçtüğünü kanıtlamak için diğer ilgili klinik ölçütlerle korelasyon analizlerini de içermektedir.

Güvenirlik

ÇÇRTÖ’nün güvenirlik analizi, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmeyi içerir. Bu, genellikle Cronbach Alpha katsayıları aracılığıyla rapor edilir. Yüksek Cronbach Alpha değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek amacıyla test-tekrar test güvenilirliğini de içerebilir, ancak kaynakta bu detaylar belirtilmemiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının kilit bir bileşeni olan faktör analizi, ölçeğin alt boyutlarını ve yapısal bütünlüğünü doğrulamak için yapılmıştır. Bu analiz, çocukluk çağı travmasının farklı boyutlarının (örneğin, ihmal ve istismar) birbirinden ayrılabilir yapılar olduğunu desteklemeyi hedefler. Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin klinik uygulamalarda alt ölçek puanlarının ayrı ayrı kullanılıp kullanılamayacağını belirlemek açısından önemlidir.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Questionnaire)

Mevcut Diller: Türkçe (Turkish)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Çocukluk çağı deneyimlerini retrospektif olarak değerlendirir)

Yaş Grubu: 18 yaş ve üstü (değerlendirilen deneyimler 18 yaş altıdır)

Popülasyon Detayları: Ölçeğin uyarlama çalışması, klinik ve genel popülasyon örneklemlerini içerebilir. Detaylı örneklem bilgileri referans makalede mevcuttur.

Test Metodolojisi: Bireylerin çocukluk döneminde yaşadıkları olayların sıklığını ve yoğunluğunu ölçen, Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılan bir testtir.

Anahtar Kelimeler

Travma, çocukluk dönemi, ölçme ve değerlendirme, psikopatoloji, geçerlilik, güvenirliği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Vedat Şar)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması 2012 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya klinik amaçlarla kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretler hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Vedat Şar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Referanslar

1. Şar, V., Öztürk, E., ve İkikardeş, E. (2012). Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeğinin Türkçe uyarlamasının geçerlilik ve güvenirliği. Türkiye Klinikleri, 32(4), 1054-1063. doi: 10.5336/medsci.2011-26947

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cocukluk-cagi-ruhsal-travma-olcegi-toad.pdf

Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tam listesi için Şar, Öztürk ve İkikardeş (2012) tarafından yayımlanan orijinal makaleye başvurulmalıdır.