Çocukların Sosyal Katılım Becerilerini Belirleme Ölçeği (Determining the Social Participation Skills for Children Scale)

Özet

Çocukların Sosyal Katılım Becerilerini Belirleme Ölçeği (ÇSKBBÖ), okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal ortamlara aktif katılımlarını ve bu katılımları sürdürme yeterliliklerini ölçmek amacıyla 2018 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, çocukların oyun gruplarına dahil olma, sorumluluk alma, işbirliği yapma ve sosyal kurallara uyum sağlama gibi temel sosyal davranışlarını değerlendirmeyi hedefler. Geliştirme çalışması, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik özelliklerini analiz ederek, alan yazına nitelikli bir değerlendirme aracı kazandırmıştır. Bu ölçek, özellikle okul öncesi eğitim kurumlarında çocukların sosyal gelişim düzeylerini belirlemede ve gerekli müdahale programlarını tasarlamada önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çocukların Sosyal Katılım Becerileri, Okul Öncesi Eğitim, Psikolojik Ölçme, Gelişim Psikolojisi, Sosyal Uyum, Ölçek Geliştirme

Yazarlar

O. Samanci, E. Ocakci, İ. Secer

Amaç

ÇSKBBÖ’nün temel amacı, 5-6 yaş grubu çocukların sosyal çevreleriyle etkileşimde bulunma, grup faaliyetlerine katılma ve bu süreçlerde sergiledikleri becerilerin düzeyini objektif bir şekilde belirlemektir. Bu belirleme, çocukların sosyal yeterliliklerini artırmaya yönelik eğitimsel stratejilerin planlanmasına olanak tanır.

Ölçek, sosyal katılım becerilerini çok boyutlu olarak ele alarak, sadece davranışsal sonuçları değil, aynı zamanda bu becerilerin altında yatan motivasyon ve adaptasyon yeteneklerini de değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu sayede eğitimciler ve araştırmacılar, çocukların sosyal gelişimindeki güçlü ve zayıf yönleri detaylıca analiz edebilirler.

Yapı

Çocukların Sosyal Katılım Becerilerini Belirleme Ölçeği, çocukların sosyal ortamlarda başarılı bir şekilde işlev görmesini sağlayan temel yeterlilikleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle işbirliği, sosyal etkileşim başlatma ve sürdürme, duygusal düzenleme ve kurallara uyum gibi alt boyutlardan oluşur.

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, çocuğun yaşıtlarıyla ve yetişkinlerle kurduğu ilişkilerde aktif rol alma ve grubun bir parçası olarak kabul görme yeteneğidir. Bu beceriler, ilerleyen akademik ve sosyal başarının temel göstergeleri olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Samanci, Ocakci ve Secer (2018) tarafından kapsamlı bir şekilde yürütülmüştür. İçerik geçerliği, uzman görüşleri alınarak sağlanmış ve maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi belirlenmiştir. Yapı geçerliği ise temel olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak beklenen faktör yapısını doğrulayan iyi uyum indeksleri (örneğin, RMSEA, CFI, TLI değerleri) göstermiştir. Bu bulgular, ÇSKBBÖ’nün sosyal katılım becerileri yapısını başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (içsel güvenirlik) ve zamana bağlı kararlılık (test-tekrar test güvenirliği) yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri, ölçeğin genelinde oldukça yüksek bulunmuştur (Genellikle .90’ın üzerinde). Bu durum, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik katsayıları da yüksek korelasyonlar sergileyerek, ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini doğrulamıştır. Bu güçlü güvenirlik bulguları, ÇSKBBÖ’nün araştırma ve uygulama ortamlarında güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Çocukların Sosyal Katılım Becerilerini Belirleme Ölçeği’nin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Orijinal çalışmada yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), maddelerin anlamlı faktörler altında toplandığını göstermiştir.

Genellikle üç veya dört faktörlü bir yapıya işaret eden bu analizler, sosyal katılım becerilerini; Sosyal Etkileşim Başlatma, İşbirliği ve Sorumluluk Alma, ve Duygusal ve Davranışsal Uyum gibi alt boyutlara ayırmıştır. Bu faktörler, toplam varyansın büyük bir kısmını açıklamaktadır. Faktör yüklerinin yüksek olması, maddelerin ilgili alt boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamıştır.

Araç Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Rating Scale) – Genellikle 5’li Likert Tipi Derecelendirme kullanılmıştır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Çocuklar (Okul Öncesi Dönem)

Age Group: 5-6 Yaş Grubu

Population Details: Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuklar üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: Gözlemci veya öğretmen değerlendirmesi şeklinde uygulanabilir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Gelişim, Sosyal Yeterlilik, Okul Öncesi Çocuklar, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Çocuk Davranışları

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sorumlu Yazar: Ebru Ocakçı

Test Yılı: 2018

İletişim: [email protected]

Ölçek, akademik araştırmalar için genellikle sorumlu yazar ile iletişime geçilerek izin alınması gereken bir geliştirme çalışmasıdır. Ticari kullanım koşulları yazarın inisiyatifindedir.

Kaynaklar

Samanci, O., Ocakci, E., & Secer, İ. (2018). Developing scale for determining the social participation skills for children and analyzing its psychometric characteristics. International Education Studies, 11 (6), 92-98.

Bu çalışmanın tam metnine aşağıdaki bağlantılar aracılığıyla erişilebilir:

• Makalenin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: cocuklarin-sosyal-katilim-becerilerini-belirleme-olcegi-determining-the-social-participation-skills.pdf

• ERIC veri tabanındaki bağlantı: files.eric.ed.gov

Çocukların Sosyal Katılım Becerilerini Belirleme Ölçeği (Determining the Social Participation Skills for Children Scale) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen referans makaleye (Samanci, Ocakci & Secer, 2018) başvurunuz.