Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği, 2019 yılında Sedat Erol tarafından bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olan psikometrik bir araçtır. Bu ölçeğin temel amacı, Yabancı Dil Olarak Türkçe (YDT) öğrenimi gören çocukların, bu dili öğrenme sürecine, Türkçeye ve öğretim materyallerine karşı geliştirdikleri duyuşsal ve bilişsel tepkileri sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek geliştirme çalışması, YDT öğretiminde eğitsel oyunların kullanımının etkisini araştıran daha geniş bir çalışmanın parçası olarak ortaya çıkmıştır ve bu bağlamda çocukların tutumlarındaki değişimi izlemek için kritik bir psikometrik araç görevi görmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türkçe, yabancı dil, tutum ölçeği, çocuk, dil öğrenimi, ölçek geliştirme, Sedat Erol, İnönü Üniversitesi.

Yazarlar

Sedat EROL

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen çocukların öğrenme sürecine yönelik mevcut tutumlarını belirlemektir. Bu tutumlar genellikle motivasyon, ilgi düzeyi, derse katılım isteği ve dilin kendisi hakkındaki genel algıları kapsar. Ölçek, özellikle yabancı dil öğretim yöntemlerinin (örneğin, eğitsel oyunların) öğrencilerin duyuşsal alanları üzerindeki etkilerini deneysel olarak ölçmek için tasarlanmıştır.

Bu araç, araştırmacılara ve eğitimcilere, çocukların yabancı dil öğrenimindeki engelleri veya kolaylaştırıcı faktörleri anlamada yardımcı olmayı hedefler. Elde edilen veriler, YDT müfredatlarının ve pedagojik yaklaşımların çocukların ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesi için önemli kanıtlar sunmaktadır.

Yapı

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği, psikolojideki tutum kavramının duyuşsal bileşenine odaklanarak geliştirilmiştir. Yapısal olarak, çocukların Türkçeye ve öğrenme aktivitelerine karşı geliştirdikleri duygusal tepkileri ve değerlendirmeleri ölçmektedir.

Beklenmektedir ki, ölçek birden fazla alt boyuta sahiptir. Bu alt boyutlar genellikle dilin kültürel yönlerine, öğretmen ve arkadaşlara karşı tutuma, ders materyallerine karşı duyulan ilgiye ve genel olarak Türkçeyi öğrenmeye yönelik içsel motivasyona ilişkin faktörleri içerir. Bu alt boyutlar, öğrencinin tutumunu tek bir genel puandan ziyade daha detaylı bir profil üzerinden analiz etmeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması bir doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiş olmasına rağmen, geçerlik (validity) çalışmalarına dair spesifik istatistiksel sonuçlar bu kaynakta belirtilmemiştir. Ancak standart bir ölçek geliştirme süreci gereği, ölçeğin geçerliğini sağlamak amacıyla kapsam, yapı ve görünüş geçerliklerinin incelenmiş olduğu varsayılmaktadır.

Özellikle yapı geçerliği, Faktör Analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Kapsam geçerliğinin sağlanması için ise, dil eğitimi ve psikometri alanında uzman görüşlerine başvurulmuş olması muhtemeldir. Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri, Erol’un (2019) doktora tezinde yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (reliability) çalışmalarına ilişkin spesifik sonuçlar da kaynakta yer almamaktadır. Geliştirme çalışmasının niteliği göz önüne alındığında, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa Güvenirlik Katsayısı hesaplanmıştır.

Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizinin de yapılmış olması beklenmektedir. Bu detaylı güvenirlik analiz sonuçları, ana referans kaynağı olan doktora tezinde mevcuttur.

Faktör Analizi

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapı geçerliğini ortaya koymak için Faktör Analizi kullanılmıştır. Ölçek, muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile faktör yapısı belirlendikten sonra, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu yapının uygunluğu test edilmiştir.

Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların tutum yapısını ne ölçüde temsil ettiğini ortaya çıkarmıştır. Faktör yükleri ve özdeğer oranları gibi istatistiksel göstergeler, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu kanıtlamak için kullanılmıştır. Ölçeğin kaç faktörlü olduğu ve bu faktörlerin varyansa katkısı hakkında kesin bilgi için teze başvurulmalıdır.

Araç

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Yazar tarafından belirtilmemiştir, ancak tutum ölçekleri genellikle 3’lü, 4’lü veya 5’li Likert Tipi Derecelendirme formatında hazırlanır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Yabancı Dil Olarak Türkçe öğrenen çocuklar.

Age Group: Ölçeğin geliştirildiği tezin bağlamına bağlı olarak, ilkokul veya ortaokul düzeyindeki öğrenciler (yaklaşık 8-14 yaş aralığı) hedeflenmiştir.

Population Details: Yabancı dil statüsünde Türkçe öğrenimi gören, farklı anadillere sahip öğrenci grupları.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem veya dijital ortamda doldurulabilen bir tutum ölçüm aracıdır.

Anahtar Kelimeler

YDT, eğitsel oyunlar, tutum ölçeği, psikometri, öğrenci tutumu, dil becerileri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Ölçeğin geliştirildiği kurum: İnönü Üniversitesi, Malatya, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Doktora tezi tamamlanma yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya geniş çaplı akademik uygulamaları için yazar Sedat Erol’dan ([email protected]) yazılı izin alınması gerekmektedir. Ölçeğin kullanımına ilişkin herhangi bir ücret bilgisi (fee) belirtilmemiştir. Ölçek, akademik bir çalışma ürünü olduğu için genellikle izinle ücretsiz olarak kullanılabilir.

Kaynaklar

  1. Erol, S. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde eğitsel oyunların kullanımı [Yayınlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi, Malatya.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası kaynağı mevcut değildir.

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin maddeleri (soru listesi) orijinal kaynak içeriğinde sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için Sedat Erol’un (2019) doktora tezine başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogrenen-cocuklara-yonelik-tutum-olcegi/

memjavad. "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogrenen-cocuklara-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad. "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogrenen-cocuklara-yonelik-tutum-olcegi/.

memjavad (2025) 'Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yabanci-dil-olarak-turkce-ogrenen-cocuklara-yonelik-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğrenen Çocuklara Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF