Table of Contents
Özet
Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği (ÇYDÖEÖ), Süleyman Nihat Şad (2011) tarafından geliştirilmiş, yabancı dil derslerinde uygulanan etkinliklerin niteliğini ve sıklığını öğrenci görüşleri doğrultusunda saptamayı amaçlayan bir ölçektir. Ölçek, özellikle ilköğretim kademesindeki öğrencilerin yaş ve gelişim düzeylerine uygun olan Öğrenci Merkezli Etkinlikler ile pedagojik açıdan daha az uygun olan Öğretmen Merkezli Etkinlikler arasındaki dengeyi ölçmektedir. Toplam 21 maddeden oluşan ölçek, iki faktörlü bir yapıya sahiptir ve 4. ve 5. sınıf öğrencileri üzerinde yapılan kapsamlı faktör analizi çalışmalarıyla yapı geçerliliği kanıtlanmıştır. Bu araç, yabancı dil programlarının duyuşsal hedeflere ulaşma düzeyini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yabancı dil öğretimi, öğrenci merkezli etkinlikler, öğretmen merkezli etkinlikler, ilköğretim İngilizce, Likert tipi ölçek, ölçek geliştirme.
Yazarlar
Süleyman Nihat Şad
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, yabancı dil derslerinde uygulanan pedagojik yaklaşımların sıklığını öğrencilerin bakış açısıyla belirlemektir. Bu belirleme, iki ana etkinlik türü üzerinden yapılır: öğrencilerin yaş, gelişim özellikleri, ilgi ve ihtiyaçlarıyla uyumlu olan öğrenci merkezli etkinliklerin ne kadar sık kullanıldığını saptamak; ve öğrencilerin zihinsel, duyuşsal ve sosyal gelişimlerine yeterince uygun olmayan, geleneksel kabul edilen öğretmen merkezli etkinliklerin uygulama sıklığını tespit etmektir.
Ölçek, bu sayede yabancı dil ders içeriklerinin ve uygulama metotlarının güncel öğretim prensipleriyle ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koyarak program değerlendirmesine katkı sağlamaktadır.
Yapı
Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği, yabancı dil öğretiminde kullanılan pedagojik yaklaşımları temsil eden iki temel boyutu ölçmektedir:
- Öğrenci Merkezli Etkinlikler (15 Madde): Bu faktör, alanyazında çocuklara yabancı dil öğretiminin etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi için önerilen, öğrencinin aktif katılımını gerektiren uygulamaları içerir. Örnek maddeler arasında oyun oynama, bilmece ve bulmaca çözme gibi etkileşimli ve duyuşsal gelişimi destekleyen faaliyetler bulunmaktadır.
- Öğretmen Merkezli Etkinlikler (6 Madde): Bu faktör, öğrencilerin gelişim özelliklerine ve öğrenme ihtiyaçlarına genellikle uygun görülmeyen, daha pasif öğrenme gerektiren ve geleneksel ezberciliği temel alan uygulamaları sorgular. Örnek maddeler arasında kelime ezberleme ve diyalogları ezberleme gibi aktiviteler yer almaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerliliği, ilköğretim 4. ve 5. sınıflarda öğrenim gören öğrencilerle yürütülen bağımsız iki pilot çalışma ile test edilmiştir. Bu çalışmalar, hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerini kapsamıştır. AFA çalışması n=203 örneklem üzerinde gerçekleştirilirken, DFA n=391 örneklem üzerinde uygulanmıştır.
DFA sonuçları, ölçeğin kuramsal olarak öngörülen iki faktörlü yapısının model-veri uyumunun yeterli olduğunu göstermiştir. Elde edilen uyum iyiliği değerleri şunlardır: X²/sd=1.854 (mükemmel uyum için 3’ün altı hedeflenir); RMSEA=0.047; RMR=0.028; Standardize Edilmiş RMR= 0.050; GFI=0.92; AGFI=0.90; NNFI=0.96; CFI=0.97. Bu değerler, ölçeğin yapısal modelinin verilerle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu kanıtlamaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç-tutarlılık ve kararlılık (test-tekrar test) açısından incelenmiştir. İç-tutarlılık için hesaplanan Cronbach Alfa katsayıları faktör bazında şu şekildedir:
- Öğrenci Merkezli Etkinlikler Faktörü: .859
- Öğretmen Merkezli Etkinlikler Faktörü: .611
Düzeltilmiş madde-toplam korelasyon katsayıları .337 ile .611 arasında değişmektedir. Ölçeğin kararlılık güvenilirliğini belirlemek amacıyla kullanılan test-tekrar test güvenilirlik katsayıları (Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi kullanılarak) ise şöyledir: Öğrenci Merkezli Etkinlikler alt ölçeği için .826 ve Öğretmen Merkezli Etkinlikler alt ölçeği için .864. Bu sonuçlar, ölçeğin zaman içinde tutarlı ölçümler yapabildiğini göstermektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirme sürecinde hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin iki faktörlü kuramsal yapısını destekleyen bulgular sunmuştur. Ardından uygulanan DFA, bu iki faktörlü yapının (Öğrenci Merkezli Etkinlikler ve Öğretmen Merkezli Etkinlikler) verilerle uyumlu olduğunu kesinleştirmiştir.
DFA sonucunda hesaplanan standart yük değerleri 21 madde için 0,35 ile 0,66 arasında değişmektedir. Öğrenci Merkezli Etkinlikler faktöründeki 15 madde, yabancı dil öğretiminde modern yaklaşımları temsil ederken; Öğretmen Merkezli Etkinlikler faktöründeki 6 madde (tabloda yıldız işaretiyle belirtilenler), daha geleneksel ve ezberci yöntemlerin sıklığını ölçmektedir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Ölçek)
Format: 21 maddeden oluşan üçlü-derecelendirmeli Likert tipi ölçek
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: İlköğretim öğrencileri
Yaş Grubu: İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencileri (yaklaşık 9-11 yaş)
Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ilköğretim 4. ve 5. sınıflarda öğrenim gören toplam 594 öğrenci (AFA için n=203, DFA için n=391) üzerinde yapılmıştır.
Test Metodolojisi: Öğrencinin yabancı dil derslerinde uygulanan etkinliklerin sıklığını 3’lü Likert tipi ölçek üzerinde (Her zaman, Bazen, Hiçbir zaman) işaretlemesi esasına dayanır.
Anahtar Kelimeler
Yabancı dil eğitimi, eğitim psikolojisi, ölçek geliştirme, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alfa, öğretim programı.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.
Kurum E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya, Türkiye (2011 Tez dönemi itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Süleyman Nihat Şad’ın 2011 yılında İnönü Üniversitesi’nde tamamladığı doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal tezi ve detaylı metodolojisine bu bağlantı üzerinden erişilebilir: openaccess.inonu.edu.tr.
Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: cocuklara-yabanci-dil-ogretimi-etkinlikleri-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Şad, S.N. (2011). İİlköğretim birinci kademe ingilizce öğretim programının çocuklara yabancı il öğretiminin duyuşsal hedeflerini gerçekleştirme düzeyi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, EPÖ Bilim Dalı, Malatya.
[quads id=5]
Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
- Öğrenci Merkezli Etkinlikler (15 madde) Örneği: “İngilizce dersinde arkadaşımızla eşli çalışmalar yaparız.”
- Öğretmen Merkezli Etkinlikler (6 madde) Örneği: “Ders kitabındaki İngilizce diyalogları ezberleriz.”
Cite this article
memjavad (2025). Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretimi-etkinlikleri-olcegi/
memjavad. "Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretimi-etkinlikleri-olcegi/.
memjavad. "Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretimi-etkinlikleri-olcegi/.
memjavad (2025) 'Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/cocuklara-yabanci-dil-ogretimi-etkinlikleri-olcegi/.
[1] memjavad, "Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Çocuklara Yabancı Dil Öğretimi Etkinlikleri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.