Çocuklar için Saldırganlık Ölçeği Anne-Baba Formu

Özet

Çocuklar için Saldırganlık Ölçeği Anne-Baba Formu, çocuklarda gözlemlenen saldırgan davranışların ebeveynler tarafından değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu form, Ercan ve arkadaşları tarafından 2016 yılında Türkçe diline uyarlama ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi çalışmasıyla Türk popülasyonuna kazandırılmıştır. Ölçek, saldırganlığı beş farklı alt boyutta, toplam 33 madde üzerinden değerlendirerek, davranışsal sorunların klinik ve araştırma ortamlarında güvenilir bir şekilde saptanmasına olanak tanır.

Ölçeğin temel amacı, çocukların gösterdiği sözel, fiziksel, nesnelere yönelik ve silah kullanma gibi farklı türdeki saldırganlık eğilimlerini nicel olarak ölçmektir. Bu saldırganlık tiplerini kışkırtılmış ve kışkırtılmamış bağlamlarda ayrıştırması, davranışın altında yatan nedenlerin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olur.

Anahtar Kelimeler

Çocukluk, Saldırganlık, Ebeveyn Değerlendirmesi, Davranış Bozuklukları, Geçerlilik, Güvenilirlik, Psikometrik Özellikler

Yazarlar

Ercan, E., Ercan, E. S., Akyol-Ardıç, Ü., Uçar, S.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, çocuk ve ergenlerdeki saldırgan davranışları ebeveynlerin gözlem ve raporlamaları yoluyla standart bir şekilde ölçmektir. Orijinal ölçeğin Türk kültürüne adaptasyonu, araştırmacılara ve klinisyenlere, Türk çocuklarının saldırganlık düzeylerini kültürel olarak uygun ve güvenilir bir araçla değerlendirme imkanı sunmak için gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, özellikle klinik popülasyonlarda saldırganlık düzeylerini saptamak, tedavi öncesi ve sonrası değişiklikleri izlemek ve genel popülasyonda saldırgan davranışların yaygınlığını araştırmak için tasarlanmıştır. Ebeveyn formu olması, çocuğun davranışlarını en doğal ortamında (evde) gözlemleyen kaynaklardan bilgi alınmasını sağlar.

Yapı

Çocuklar için Saldırganlık Ölçeği Anne-Baba Formu, saldırganlık davranışını çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Ölçek, 33 maddeden oluşmakta ve saldırganlık davranışının beş farklı alt boyutunu ölçmektedir. Bu alt boyutlar, davranışın türüne ve hedefine göre ayrılmıştır:

• Sözel Saldırganlık: Kişiye yönelik sözlü taciz veya tehditleri içerir.
• Nesnelere ve Hayvanlara Yönelik Saldırganlık: Çevreye ve canlı olmayan varlıklara zarar verme eylemlerini kapsar.
• Kışkırtılmış Fiziksel Saldırganlık: Bir uyaran veya kışkırtma sonrası ortaya çıkan fiziksel şiddet eylemleridir.
• Kışkırtılmadan Gerçekleşen Fiziksel Saldırganlık: Kendiliğinden başlayan, genellikle proaktif saldırganlık olarak değerlendirilen fiziksel çatışmaları ifade eder.
• Silah Kullanımı: Saldırganlık eylemi sırasında tehlikeli araçların kullanımını ölçer.

Geçerlik

Ercan ve arkadaşlarının (2016) Türkçe geçerlilik çalışması, ölçeğin yapısal ve içerik geçerliliğini incelemiştir. Yapılan analizler, ölçeğin orijinal yapısını koruduğunu ve Türk popülasyonunda da geçerli bir ölçüm sağladığını göstermiştir. Ölçeğin alt boyutlarının, teorik olarak beklenen saldırganlık türlerini ayırt etme yeteneği, yapı geçerliliğinin güçlü olduğunu işaret etmektedir. Spesifik geçerlilik katsayıları makalede detaylandırılmıştır.

Güvenilirlik

Türkçe adaptasyon çalışmasında ölçeğin iç tutarlılığı ve diğer güvenilirlik ölçütleri değerlendirilmiştir. İç tutarlılık, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışma, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu ve farklı alt boyutların da kabul edilebilir düzeyde güvenilirlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verdiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliliğini test etmek amacıyla yapılan Faktör Analizi (muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi, DFA), ölçeğin orijinal yapısında olduğu gibi beş faktörlü bir yapıyı desteklediğini göstermiştir. Bu beş faktör, ölçeğin 5 alt boyutu ile örtüşmektedir: Sözel Saldırganlık, Nesnelere ve Hayvanlara Yönelik Saldırganlık, Kışkırtılmış Fiziksel Saldırganlık, Kışkırtılmadan Gerçekleşen Fiziksel Saldırganlık ve Silah Kullanımı. Bu sonuçlar, ölçeğin Türkçe formunun da saldırganlık davranışının farklı yönlerini başarılı bir şekilde ayrıştırdığını kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Tipi: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kendinden raporlama (Ebeveyn formu)

Dil Mevcut: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar ve Ergenler (Ebeveynleri tarafından değerlendirilir)

Yaş Grubu: Çalışmanın orijinal hedef kitlesi çocuk ve ergenlerdir.

Popülasyon Detayları: Türkçeye uyarlama çalışması, Türkiye’deki ebeveynler ve çocukları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sözel Saldırganlık, Fiziksel Saldırganlık, Davranışsal Değerlendirme, Psikometri, Faktör Analizi, Likert Ölçeği, Ebeveyn Raporu

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ülkü Akyol-Ardıç

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

İletişim Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2016

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım ve büyük ölçekli araştırmalar için izin gerekebilir.

Derecelendirme: Örnek derecelendirme, 5’li Likert formatındadır (1= hiçbir zaman – 5= çoğu zaman).

Kaynaklar

• Ercan, E., Ercan, E. S., Akyol-Ardıç, Ü. ve Uçar, S. (2016). Çocuklar için Saldırganlık Ölçeği Anne-Baba Formu:Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(Ek1), 77-84.
• Makalenin orijinal bağlantısı için: scopemed.org
• Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: cocuklar-icin-saldirganlik-olcegi-anne-baba-formu-toad.pdf

[quads id=5]

Çocuklar için Saldırganlık Ölçeği Anne-Baba Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 5 alt boyut ve 33 maddeden oluşmaktadır:

• Sözel Saldırganlık (12 m ): Aynı evde yaşadığı çocuklara bağırdı veya onları tersledi.
• Nesnelere ve Hayvanlara Yönelik Saldırganlık (4 m): Kızgın olduğunda kapıyı hızla çarptı, sandalyeyi tekmeledi, nesneleri fırlattı veya kırdı.
• Kışkırtılmış Fiziksel Saldırganlık (6 m): Kışkırtıldığında aynı evde yaşadığı bir yetişkinle kavga etti.
• Kışkırtılmadan Gerçekleşen Fiziksel Saldırganlık (6 m): Aynı evde yaşadığı bir çocukla fiziksel kavgayı başlattı.
• Silah kullanımı (5 m):