Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği

Özet

Bu ölçek, aslen İngilizce olan Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği (CDAS) adlı aracın Türkçeye uyarlama çalışmasını temsil etmektedir. Uyarlama, Zeynep Apaydın Demirci ve Esra Arslan tarafından 2020 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5 yaşındaki çocukların gelişim düzeylerini standardize edilmiş bir yapı içinde, öğretmen gözlemleri aracılığıyla kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu adaptasyon çalışması, Türk kültürüne özgü dilsel ve kavramsal farklılıkları dikkate alarak ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemiştir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği, Psikometri, Okul Öncesi Eğitim, 5 Yaş Gelişimi, Uyarlama, CDAS. (Link 1/5: Psikometri)

Yazarlar

Zeynep Apaydın Demirci, Esra Arslan.

[quads id=5]

Amaç

Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği’nin (ÇGDÖ) Türkiye’deki okul öncesi kurumlarında kullanılabilmesi için geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Ölçek, 5 yaş grubu çocukların motor, dil, bilişsel ve sosyal-duygusal gelişim alanlarındaki mevcut yeterliliklerini ve potansiyel gelişim ihtiyaçlarını belirlemeyi amaçlar.

Bu uyarlama, uluslararası alanda kabul görmüş bir değerlendirme aracının Türk eğitim sistemine entegrasyonunu sağlamış, böylece öğretmenlere çocukların gelişimlerini sistematik olarak takip etme imkanı sunmuştur. Çalışma, özellikle 5 yaş grubu çocukların gelişimsel ilerlemelerinin izlenmesi ve gerekli müdahale programlarının planlanması için temel veri sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

ÇGDÖ, erken çocukluk gelişimi alanında çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin orijinal yapısı, genellikle bir çocuğun çeşitli gelişimsel kilometre taşlarına ne ölçüde ulaştığını değerlendiren birden fazla alt boyutu içerir. Bu alt boyutlar tipik olarak büyük motor beceriler, ince motor beceriler, dil gelişimi (alıcı ve ifade edici), bilişsel yetenekler ve sosyal-duygusal uyumu kapsamaktadır.

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal bütünlüğünün Türk örnekleminde de korunduğunu kanıtlamak amacıyla kapsamlı analizler yapılmıştır. Ölçek, çocukların gelişimsel düzeylerinin objektif bir biçimde saptanmasına olanak tanıyan davranışsal göstergeler üzerine kuruludur.

Geçerlik

Uyarlama çalışması (Apaydın Demirci & Arslan, 2020), ölçeğin Türk kültürüne özgü bağlamda geçerliğini sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu kapsamda, çeviri eşdeğerliği (dilsel geçerlik) çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Ayrıca, ölçeğin kuramsal yapıyı doğru bir şekilde temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla yapı geçerliği analizlerine başvurulmuştur.

Geçerlik çalışmaları, maddelerin ölçmek istedikleri gelişim alanlarını gerçekten ölçtüğünü ve 5 yaş grubu çocukların gelişimsel farklılıklarını ayırt etmede yeterli olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, akademik uyarlama makalesi bu verileri detaylıca içermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik incelemesi, Türk örnekleminde ölçümlerin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmeyi içermiştir. Uyarlama sürecinde, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. (Link 2/5: Cronbach Alfa)

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu çalıştığını göstermektedir. Bu güvenirlik verileri, ÇGDÖ’nün 5 yaşındaki çocukların gelişim düzeylerini değerlendirirken zaman içinde veya farklı gözlemciler arasında kararlı sonuçlar verebileceğinin bir kanıtıdır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında, Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği‘nin kültürel adaptasyonunun başarısını test etmek için doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Faktör analizi, ölçek maddelerinin orijinal CDAS’ta belirlenen gelişim alanlarına karşılık gelen alt boyutlar altında toplanıp toplanmadığını kontrol etmiştir.

Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de geçerli olduğunu ve her bir gelişim alanının bağımsız bir faktör olarak ayrıştığını doğrulamak için kritik öneme sahiptir. Faktör yapısının doğrulanması, ölçekten elde edilen puanların yorumlanabilirliği açısından temel bir gerekliliktir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation) (Link 3/5: Ölçek Uyarlama)

Format: Öğretmen Gözlemine Dayalı Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Çocuklar

Age Group: 5 Yaş (5 years old)

Population Details: Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5 yaş grubu çocuklar.

Test Methodology: Öğretmenler tarafından çocukların günlük davranışları ve becerileri gözlemlenerek derecelendirme yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Gelişimi, Okul Öncesi, Gelişim Değerlendirmesi, Öğretmen Gözlemi, Erken Çocukluk Eğitimi, CDAS. (Link 4/5: Erken Çocukluk Eğitimi)

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Zeynep Apaydın Demirci)

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2020 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik veya klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Zeynep Apaydın Demirci ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücreti ve izin detayları, doğrudan yazardan temin edilebilir.

Kaynaklar

Apaydın Demirci, Z., & Arslan, E. (2020). Teacher adaptation of Child Development Assessment Scale (CDAS) into Turkish and evaluation of development of 5-years-old children. Psycho-Educational Research Reviews, 9(2), 48-66.

Makalenin orijinal bağlantısı: journals.lapub.co.uk.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: cocuk-gelisimi-degerlendirme-olcegi-toad.pdf.

[quads id=5]

Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, telif hakları ve akademik kullanım kısıtlamaları nedeniyle bu alanda sunulmamaktadır. Ölçek maddelerine erişim ve uygulama detayları için lütfen sorumlu yazar veya orijinal yayınlanmış makale ile iletişime geçiniz.