Çiftçiliği Uygulama Ölçeği (FIS)

Özet

Çiftçiliği Uygulama Ölçeği (FIS), 2005 yılında Handan Akçaöz ve arkadaşları tarafından tarımsal üretim bağlamında çiftçilerin davranışlarını, uygulamalarını ve yönetim yaklaşımlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, çiftçilerin gelir değişimleri, kimyasal ilaç kullanımı ve finansal kayıt tutma gibi kritik uygulama alanlarındaki tutum ve eylemlerini beşli Likert ölçeği üzerinden değerlendirmektedir. Ölçeğin geliştirilme amacı, tarımsal faaliyetlerdeki güncel uygulamaların düzeyini tespit etmek ve çiftçi davranışları üzerine bilimsel veriler sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

Çiftçiliği Uygulama Ölçeği, FIS, Tarımsal üretim, Çiftçi davranışları, Tarım ekonomisi, Tarımsal yönetim, Ölçek geliştirme, Faktör analizi.

Yazarlar

Handan Akçaöz, Burhan Özkan, Halil Kızılay.

Amaç

Çiftçiliği Uygulama Ölçeği (FIS), araştırmacılar tarafından tarımsal üretim süreçlerinde çiftçilerin sergilediği pratikleri ve davranışsal eğilimleri sistematik bir şekilde ölçmek için geliştirilmiştir. Temel amaç, çiftçilerin modern tarım tekniklerini ne ölçüde benimsediğini, finansal yönetim becerilerini ve çevresel etkileri dikkate alan uygulamalarını belirlemektir.

Bu ölçek, tarım politikalarının etkinliğini değerlendirmek, çiftçilere yönelik eğitim ve yayım programlarının içeriğini belirlemek ve tarım sektöründeki davranışsal değişiklikleri izlemek için önemli bir araç sağlamaktadır. Ölçek, özellikle gelir yönetimi, girdi kullanımı ve kayıt tutma gibi tarımsal yönetimin kritik yönlerine odaklanmaktadır.

Yapı

Çiftçiliği Uygulama Ölçeği, çiftçilerin tarımsal faaliyetlerine yönelik uygulamalarını ve davranışsal eğilimlerini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, çiftçinin işine yönelik tutumunu ve uyguladığı pratikleri kapsar. Ölçülen temel yapılar şunları içerir:

• Ekonomik Uygulamalar: Gelirdeki değişimleri takip etme, parasal konularla ilgili kayıt tutma ve finansal planlama becerileri.
• Çevresel ve Girdi Yönetimi: Kimyasal ilaç ve gübre kullanımı gibi tarımsal girdilerin yönetimine ilişkin uygulamalar.
• Yenilikçi Yaklaşım: Yeni tekniklerin ve teknolojilerin benimsenme düzeyi.

Geçerlik

Ölçeğin kaynak referansında geçerlik çalışmalarına dair ayrıntılı bir bilgi sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin bir geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, yapısal geçerliğin sağlanması amacıyla faktör analizi gibi istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin kapsam geçerliği, tarımsal üretimde çiftçi davranışlarını temsil eden 27 madde ile sağlanmıştır.

Güvenilirlik

Çiftçiliği Uygulama Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenilirliği, faktör analizinde kullanılan veriler üzerinden hesaplanmıştır. Yapılan güvenilirlik analizinde, ölçeğin iç tutarlılığını gösteren Cronbach Alpha değeri 0,7530 olarak bulunmuştur.

Genel kabul gören psikometrik standartlara göre, 0,70 ve üzeri Cronbach Alpha değerleri, ölçeğin güvenilir bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. 0,7530 değeri, FIS’in tarımsal uygulamaları tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, maddelerin altında yatan yapıları belirlemek amacıyla faktör analizi yöntemi kullanılmıştır. Güvenilirlik hesaplaması (Cronbach Alpha = 0,7530) bu faktör analizi verilerine dayandırılmıştır. Faktör analizi, 27 maddenin çiftçi davranışlarının farklı boyutlarını ne şekilde temsil ettiğini ortaya koyarak ölçeğin yapısal netliğini desteklemiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme ölçeği (Öz bildirim ölçeği)

Format: Kağıt-kalem formu veya görüşme temelli uygulama için uygun, 27 maddelik Likert tipi ölçek.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Tarımsal üretim faaliyetlerinde aktif olarak bulunan çiftçiler.

Yaş Grubu: Yetişkin (Aktif çiftçilik yapan bireyler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki tarım sektöründe çalışan ve tarımsal kararlar alan bireylerden oluşmaktadır.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerine sunulan 27 maddeyi 5 dereceli Likert tipinde yanıtlamaktadırlar. Derecelendirme formatı şöyledir: 1: Her zaman, 2: Çoğu zaman, 3: Arasıra, 4: Nadiren, 5: Hiç.

Anahtar Kelimeler

Cronbach Alpha, Tarımsal yönetim, Çiftçi uygulamaları, Davranışsal ölçüm, Tarım araştırması, Geliştirilmiş ölçek.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Handan Akçaöz

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected] (Handan Akçaöz)

Yazışma Adresi: Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü (Kaynak makale yayınlandığı tarihteki varsayılan bağlılık).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2005 (Makalenin yayınlandığı yıl esas alınmıştır).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımına dair özel bir ücret bilgisi mevcut değildir. Akademik kullanım için genellikle yazarın izni gerekmektedir. İletişim e-posta adresi üzerinden yazara ulaşılabilir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı uygulama bilgileri aşağıdaki akademik kaynakta bulunabilir. Ek olarak, ölçeğin orijinal PDF dökümanına aşağıdaki bağlantı üzerinden erişim sağlanmaktadır: ciftciligi-uygulama-olcegi-fis-toad.pdf

Referanslar

• Akçaöz, H., Özkan, B. ve Kızılay, H. (2005). Tarımsal üretimde çiftçi davranışları: Çiftçiliği Uygulama Ölçeği (FIS). Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 34(2), 63-71.
• İlgili makalenin ULAKBİM bağlantısı: uvt.ulakbim.gov.tr

Çiftçiliği Uygulama Ölçeği (FIS) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek toplam 27 maddeden oluşur. Örnek maddeler şunlardır:

• Son beş yılda elde ettiğiniz gelir ne gibi değişim göstermiştir?
• Kimyasal ilaç kullanıyor musunuz?
• Parasal konularla ilgili kayıt tutuyor musunuz?