Table of Contents
Özet
Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği (TOAD), öğretmen adaylarının modern ve alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarını uygulama konusundaki öz yeterliliklerini belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle bir gelişim programının ardından coğrafya öğretmen adayları üzerindeki etkiyi inceleyen bir araştırma kapsamında ortaya çıkmıştır. Ölçek, adayların portfolyo, performans görevleri ve akran değerlendirmesi gibi tamamlayıcı yöntemleri kullanma becerilerine olan inançlarını ölçer. Bu araç, eğitim bilimleri alanında öğretmen yetiştirme programlarının etkililiğini değerlendirmek için önemli bir psikometrik araçtır.
Anahtar Kelimeler
Ölçme ve Değerlendirme, Tamamlayıcı Ölçme, Yeterlilik Algısı, Öz Yeterlilik, Öğretmen Adayı, Coğrafya Eğitimi, Geliştirme Ölçeği.
Yazarlar
Şanlı, C., Pınar, A.
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının, özellikle de coğrafya öğretmen adaylarının, hizmet öncesi eğitim sırasında aldıkları Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Gelişim Programı sonrasında, bu araçları sınıflarında etkin bir şekilde kullanabilme konusunda kendilerini ne kadar yeterli gördüklerini ölçmektir. Bu, eğitim programlarının öğretmen yeterlilikleri üzerindeki etkisini nicel olarak değerlendirmeye olanak tanır.
Ölçek, adayların geleneksel yöntemler dışındaki performans değerlendirme, öz değerlendirme ve gözlem gibi yenilikçi ölçme ve değerlendirme tekniklerine yönelik algısal yeterlilik düzeylerini belirlemeye odaklanmıştır. Bu sayede, öğretmen yetiştirme süreçlerindeki eksiklikler veya başarılar tespit edilebilir.
Yapı
Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği, psikolojideki temel öz yeterlilik (Self-Efficacy) kuramına dayanmaktadır. Bu yapı, bireyin belirli bir eylemi başarıyla gerçekleştirme yeteneğine olan inancını ifade eder. Bu bağlamda, ölçek, öğretmen adaylarının karmaşık ve çok boyutlu ölçme ve değerlendirme süreçlerini yönetme konusundaki inançlarını saptamaktadır.
Ölçek, muhtemelen tamamlayıcı ölçme araçlarının farklı uygulama alanlarını (planlama, uygulama, sonuçları yorumlama) kapsayan alt boyutlardan oluşmaktadır, ancak kaynakta bu alt boyutlar açıkça belirtilmemiştir. Temel yapı, öğretmenlik mesleğinin kritik bir bileşeni olan değerlendirme becerilerine yönelik algılanan yetkinliği temsil etmektedir.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, elde edilen güvenirlik katsayılarının ölçeğin yeterli düzeyde güvenirliğe sahip olduğunu göstermesi üzerinden dolaylı olarak desteklenmektedir. Bu durum, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve bu tutarlılığın ölçülmek istenen yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini düşündürmektedir (Tavşancıl, 2005).
Geçerlik çalışmaları hakkında detaylı bilgi (içerik geçerliği, yapı geçerliği veya kriter geçerliği gibi) kaynakta sınırlı tutulmuştur. Ancak, geliştirme çalışmalarının bir parçası olarak, uzman görüşleri alınarak içerik geçerliğinin sağlandığı ve muhtemelen faktör analizi gibi istatistiksel yöntemlerle yapı geçerliğinin de incelendiği varsayılmaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu amaçla Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı .89 olarak bulunmuştur.
Elde edilen .89 değeri, psikometrik açıdan oldukça yüksek bir iç tutarlılık düzeyine işaret etmektedir. Bu sonuç, ölçek maddelerinin aynı yapıyı, yani tamamlayıcı ölçme araçlarını uygulama yeterlilik algısını, tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenirliğe sahip olduğunu göstermektedir (Tavşancıl, 2005).
Faktör Analizi
Kaynak metinde Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği’nin faktör yapısına dair doğrudan bilgi verilmemiştir. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, yapı geçerliğini tespit etmek ve ölçeğin boyutluluğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanıldığı güçlü bir ihtimaldir.
Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa tamamlayıcı ölçme becerilerinin farklı yönlerini (örneğin, planlama, uygulama, değerlendirme) temsil eden çok boyutlu bir yapıya mı sahip olduğunu ortaya koymak için kritik öneme sahiptir. Ölçeğin geliştirme aşamasında bu istatistiksel işlemlerin yapıldığı varsayılmaktadır.
Araç Bilgileri
Test Türü: Geliştirme Ölçeği
Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. (Örneğin: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a kadar 5 seçenekli yanıt formatı.)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları
Yaş Grubu: Üniversite Düzeyi (Genellikle 19-25 yaş aralığı)
Popülasyon Detayları: Coğrafya Öğretmen Adayları
Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Anahtar Kelimeler
Öz Yeterlilik, Öğretmen Eğitimi, Alternatif Değerlendirme, Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Geçerlik, Güvenirlik.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi Kaynakta Yoktur.
Kurum E-posta Adresleri: Bilgi Kaynakta Yoktur.
Yazışma Adresi: Bilgi Kaynakta Yoktur.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2017 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı için yazarlardan izin alınması gerekebilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle makalenin referans gösterilmesi yeterlidir.
Test Yılı: 2017
Kaynaklar
- Şanlı, C. ve Pınar, A. (2017, Ocak). Tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme gelişim programının coğrafya öğretmen adaylarının yeterlik algısı üzerine etkisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 21-39.
- Tavşancıl, E. (2005). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayın Dağıtım.
Makalenin orijinaline Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.gov.tr
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: tamamlayici-olcme-ve-degerlendirme-aracini-uygulama-yeterlilik-algisi-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen Şanlı ve Pınar (2017) referansındaki orijinal makaleye başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2025). Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/tamamlayici-olcme-ve-degerlendirme-aracini-uygulama-yeterlilik-algisi-olcegi/
memjavad. "Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/tamamlayici-olcme-ve-degerlendirme-aracini-uygulama-yeterlilik-algisi-olcegi/.
memjavad. "Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/tamamlayici-olcme-ve-degerlendirme-aracini-uygulama-yeterlilik-algisi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/tamamlayici-olcme-ve-degerlendirme-aracini-uygulama-yeterlilik-algisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Aracını Uygulama Yeterlilik Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.