Table of Contents
Özet
Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği (TUYÖ), öğretmen adaylarının eğitim ortamlarında teknoloji entegrasyonu süreçlerine yönelik inançlarını ve yeterlilik algılarını değerlendirmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle öğretmenlik mesleğine hazırlanan bireylerin, teknolojik araçları ders materyallerine ve öğretim stratejilerine ne ölçüde başarılı bir şekilde adapte edebileceklerini ölçmeyi hedefler. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu sağlamak üzere gerçekleştirilmiştir.
Uluay, Çalışkaner-Nibat ve Arıkan (2019) tarafından yapılan bu çalışma, eğitim bilimleri alanındaki araştırmacılar ve uygulayıcılar için teknoloji kullanımına yönelik inançları standardize edilmiş bir şekilde ölçme imkânı sunmaktadır. Ölçeğin kullanımı, geleceğin öğretmenlerinin teknolojik pedagojik içerik bilgisi (TPACK) gibi modern yeterliliklere ne kadar hazır olduğunu belirlemede kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Teknoloji uyarlamaları, öğretmen adayları, teknoloji entegrasyonu, inançlar, adaptasyon, psikometrik özellikler, eğitim teknolojisi.
Yazarlar
Gülşah Uluay, Gizem Çalışkaner-Nibat, Nida Arıkan.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının teknolojik araçları ve uygulamaları öğretim süreçlerine dahil etme konusundaki inanç düzeylerini ve kendilerini ne kadar yeterli gördüklerini belirlemektir. Bu inançların ölçülmesi, öğretmen yetiştirme programlarının teknoloji eğitimi bileşenlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek için önemli veriler sunar.
Ölçek, öğretmen adaylarının teknolojiye karşı tutumlarını, engelleri aşma kapasitelerini ve yenilikçi öğretim yöntemlerini uygulama istekliliklerini nicel olarak saptamayı amaçlamaktadır. Böylece, eğitim fakülteleri, mezunlarının dijital çağın gereksinimlerine ne ölçüde cevap verebildiğini analiz edebilir.
Yapı
Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği, bireylerin teknolojik araçları pedagojik amaçlarla kullanma konusundaki öz yeterlik inançları ve algılanan kolaylık/zorluk yapıları üzerine odaklanmaktadır. Bu yapı, genellikle Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve Sosyal Bilişsel Teori’nin öz yeterlik kavramları ile yakından ilişkilidir.
Ölçek, öğretmen adaylarının sınıf içi uygulamalarda karşılaştıkları teknoloji entegrasyonu zorluklarına yönelik tepkilerini ve bu zorluklarla başa çıkma stratejilerine dair inançlarını kapsar. Orijinal ölçeğin faktör yapısı, uyarlama çalışması sırasında Türk örnekleminde de test edilmiş ve doğrulanmaya çalışılmıştır.
Geçerlik
Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Uluay vd., 2019), yapı geçerliğini saptamak için genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmada, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiği rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin kuramsal yapıyı Türk kültüründe de başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.
Ek olarak, kapsam geçerliği için dilsel eşdeğerlik çalışmaları ve uzman görüşleri alınmıştır. Maddelerin kültürel uygunluğu ve dilsel netliği sağlanarak, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğüne dair kanıtlar elde edilmiştir.
Güvenirlik
Uyarlama çalışmasında ölçeğin güvenirliği, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak incelenmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.
Uluay ve arkadaşları (2019), ölçeğin genel ve alt boyutlar bazında yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu rapor etmişlerdir. Bu yüksek güvenirlik sonuçları, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde tutarlı sonuçlar verebileceğini ve hata payının düşük olduğunu işaret etmektedir.
Faktör Analizi
Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği’nin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi sürecinde, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin orijinal yapısının (muhtemel alt boyutlarının) Türk kültüründeki öğretmen adayları popülasyonunda da geçerli olup olmadığını test etmiştir.
DFA sonuçları, incelenen modelin uyum indekslerinin (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ve bu durumun ölçeğin yapısal geçerliğini desteklediğini göstermiştir. Bu, ölçeğin teknoloji entegrasyonu inançlarını çok boyutlu olarak ölçme yeteneğini pekiştirmektedir.
Araç
Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Orijinali İngilizce olan bir ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi).
Format: Derecelendirme formatında maddeler içermektedir (Detaylı derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak Likert tipi bir derecelendirme kullanılır).
Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan dil).
Popülasyon Grubu: Eğitim Fakültesi öğrencileri (Öğretmen Adayları).
Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi yaş grubu (Genellikle 18-25 yaş aralığı).
Popülasyon Detayları: Çalışma, eğitim fakültelerinin farklı bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları üzerinde yürütülmüştür.
Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, kendilerine sunulan maddelere ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.
Anahtar Kelimeler
Eğitim teknolojileri, teknoloji entegrasyonu, öz yeterlik, pedagojik inançlar, psikometri, uyarlama çalışması.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Gülşah Uluay
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Çalışmada belirtilmemiştir.
İletişim E-posta Adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi (Çalışma tarihindeki kurum bilgisi).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2019 yılında Türkçe’ye uyarlanmıştır. Akademik amaçlı kullanım için izin ve telif durumları, sorumlu yazar Gülşah Uluay ile iletişime geçilerek netleştirilmelidir.
Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik özellikler için aşağıdaki linkler kullanılabilir. Orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: teknoloji-uyarlamalari-uygulama-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Uluay, G., Çalışkaner-Nibat, G. ve Arıkan, N. (2019). Öğretmen adaylarının teknoloji entegrasyonuna yönelik inançları: Teknoloji uyarlamaları uygulama ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1529-1540. doi: 10.24106/kefdergi.3124
Makalenin tam metnine erişim linki: dergipark.org.tr
Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Bu ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde (Source Content) açıkça listelenmemiştir. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen Uluay vd. (2019) makalesine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-uyarlamalari-uygulama-olcegi/
memjavad. "Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-uyarlamalari-uygulama-olcegi/.
memjavad. "Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-uyarlamalari-uygulama-olcegi/.
memjavad (2025) 'Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/teknoloji-uyarlamalari-uygulama-olcegi/.
[1] memjavad, "Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Teknoloji Uyarlamaları Uygulama Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.