Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği

Özet

Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği, öğretmenlerin eğitim ortamlarında Eğitimsel Drama yöntemini kullanma becerilerini ve kendilerini bu alanda ne kadar yeterli gördüklerini ölçmek amacıyla Karadağ, Korkmaz, Çalışkan ve Yüksel tarafından 2008 yılında geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Toplam 30 maddeden oluşan bu ölçek, öğretmenlerin drama lideri olarak sahip oldukları yeterlik düzeylerini planlama, uygulama ve değerlendirme olmak üzere üç temel boyutta değerlendirmektedir.

Ölçek, 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiş olup, elde edilen sonuçlar öğretmen yetiştirme programlarının ve hizmet içi eğitimlerin drama alanındaki ihtiyaçlarını belirlemede kullanılabilmektedir. Bu araç, eğitim bilimleri ve psikoloji alanındaki araştırmacılara, drama tabanlı öğrenme süreçlerinin etkinliğini nesnel kriterlerle analiz etme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitimsel Drama, Öğretmen Yeterliği, Drama Liderliği, Ölçek Geliştirme, Uygulama Yeterliği, Psikometri.

Yazarlar

Engin Karadağ, Turgut Korkmaz, Nuri Çalışkan, Savaş Yüksel.

Amaç

Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin eğitimsel drama yöntemini sınıflarında kullanırken sergiledikleri pedagojik yeterlik seviyelerini belirlemektir. Bu araç, sadece bilgi düzeyini değil, aynı zamanda drama sürecini yönetme, öğrencileri motive etme ve yaratıcı süreçleri destekleme gibi pratik uygulama becerilerini de ölçmeyi hedeflemektedir.

Ölçek, öğretmenlerin drama liderliği rollerinde kendilerini nasıl algıladıklarını ortaya koyarak, eğitim programlarının bu alandaki eksikliklerini gidermeye yönelik somut veriler sağlar. Böylece, eğitimsel drama uygulamalarının kalitesinin artırılmasına ve öğretmenlerin mesleki gelişimlerine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.

Yapı

Ölçek, toplam 30 maddeden oluşmakta ve öğretmen yeterliğini kuramsal olarak üç ana faktör altında incelemektedir. Bu üç boyut, eğitimsel drama sürecinin döngüsünü mantıksal bir sırayla takip etmektedir ve her boyutun ölçtüğü yeterlik alanı birbirinden ayrışmıştır.

Faktör yapısı içerisinde en geniş madde sayısına sahip olan boyut, uygulamanın merkezini temsil eden Drama Sürecini Gerçekleştirme Yeterliği boyutudur. Ölçeğin faktör analiziyle belirlenen alt boyutları ve madde sayıları aşağıda listelenmiştir:

• Dramayı Planlama Yeterliği (6 madde): Bu boyut, bir drama etkinliğinin hedeflerini belirleme, mevcut müfredatla ilişkilendirme ve sürece uygun materyal hazırlama becerilerini ölçer.
• Drama Sürecini Gerçekleştirme Yeterliği (18 madde): Bu boyut, drama uygulaması sırasında sınıf yönetimini sağlama, öğrencilerin fikirlerini sürece dahil etme, doğaçlamayı teşvik etme ve liderlik becerilerini kullanma gibi eylemsel yeterlikleri kapsar.
• Drama Sürecini Değerlendirme Yeterliği (6 madde): Bu boyut, drama etkinliğinin sonuçlarını, öğrencilerin gelişimlerini ve belirlenen amaçlara ulaşma derecesini analiz etme ve öğrencilere yapıcı geri bildirim verme becerilerini ölçer.

Geçerlik

Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin ölçmek istediği kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Orijinal çalışmada (Karadağ vd., 2008), yapı geçerliği ve içerik geçerliği kanıtlarına odaklanılmıştır. İçerik geçerliği, alanında uzman akademisyen ve uygulayıcıların görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Yapı geçerliği ise faktör analizleri yoluyla test edilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin kuramsal olarak öngörülen üç boyutlu yapıyı doğruladığını göstermiştir. Bu durum, ölçeğin drama uygulama yeterliğini oluşturan alt bileşenleri başarılı bir şekilde ayrıştırabildiğini ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı koşullara karşı ne kadar tutarlı ve kararlı olduğunu belirlemek için yapılmıştır. Akademik ölçek geliştirme standartlarına uygun olarak, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve tesadüfi hatalardan arınmış olduğunu gösterir.

Orijinal makalede detaylı olarak sunulan güvenirlik analizleri, hem ölçeğin genel bütününün hem de her bir alt boyutunun (Planlama, Gerçekleştirme, Değerlendirme) yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Bu, Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği’nin öğretmenlerin yeterlik düzeylerini güvenilir bir şekilde ölçmek için uygun bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, yapısal geçerliği sağlamak amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, 30 maddenin öğretmenlerin eğitimsel drama yeterliğini temsil eden üç temel ve anlamlı faktöre ayrıldığını ortaya koymuştur. Bu faktörler, sırasıyla Dramayı Planlama Yeterliği, Drama Sürecini Gerçekleştirme Yeterliği ve Drama Sürecini Değerlendirme Yeterliği olarak adlandırılmıştır.

Faktör yükleri, her bir maddenin ilgili alt boyutu güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermiş ve üç boyutlu yapının psikometrik açıdan sağlam olduğunu kanıtlamıştır. Bu faktör yapısı, Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği’nin çok boyutlu ve hiyerarşik doğasını yansıtmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Öğretmenlerin Eğitimsel Drama Uygulama Öz Yeterliğini ölçmek için geliştirilmiş bir psikometrik araç).

Format: 30 maddelik, üç alt boyuttan oluşan kendini değerlendirme ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları (Eğitimsel drama yöntemini kullanan veya kullanması beklenen eğitimciler).

Yaş Grubu: Yetişkin (Meslek sahibi eğitimciler).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki farklı kademelerde (ilköğretim, ortaöğretim) görev yapan öğretmenler örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılmaktadır. Katılımcılar, her bir madde için yeterlik düzeylerini değerlendirirler: (1=Hiçbir zaman – 5=Her zaman). Ölçekten alınan toplam puanın yüksek olması, eğitimsel drama uygulama yeterliğinin yüksek olduğu anlamına gelir.

Anahtar Kelimeler

Eğitimsel Drama Yeterliği, Drama Lideri, Öğretmen Eğitimi, Drama Metotları, Yeterlik Ölçeği, Drama Pedagojisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Engin Karadağ

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal makalede belirtilen Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi adresi (2008 yılı itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği, akademik bir yayının parçası olarak 2008 yılında kamuoyuna sunulmuştur. Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırma amaçlı kullanımı için, orijinal çalışmaya uygun atıf yapılması gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Engin Karadağ ile iletişime geçilmesi zorunludur.

Test Geliştirme Yılı: 2008

Orijinal makaleye erişim bağlantısı: gefad.gazi.edu.tr

The original PDF can be downloaded here: egitimsel-drama-uygulama-yeterligi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Karadağ, E., Korkmaz, T., Çalışkan, N. ve Yüksel, S. (2008). Drama lideri olarak öğretmen ve Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik analizleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), 169-196.

Eğitimsel Drama Uygulama Yeterliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, 3 alt boyut ve 30 maddeden oluşmaktadır. Her bir alt boyut, ölçtüğü yeterliğe dair temsili bir madde ile birlikte aşağıda sunulmuştur:

• Dramayı Planlama Yeterliği (6 m): Dramanın amaç ve hedeflerini belirler.
• Drama Sürecini Gerçekleştirme Yeterliği (18 m): Öğrencilerin önerilerini dikkate alır.
• Drama Sürecini Değerlendirme Yeterliği (6 m): Öğrencilere değerlendirme sonucu geri bildirim verir.