Çevre Eğitimine Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği

Özet

Çevre Eğitimine Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği, 2008 yılında N. Aydın tarafından kaleme alınan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, sınıf öğretmeni adaylarının ve halihazırda görev yapmakta olan öğretmenlerin çevre eğitimi konularını öğretme ve bu alandaki etkinlikleri başarıyla uygulama yeteneklerine dair algıladıkları öz-yeterlik inançlarını değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle eğitimcilerin çevre bilinci oluşturma ve sürdürülebilirlik konularını müfredata entegre etme konusundaki algılanan yeterliliklerini nicel olarak ölçmeye odaklanmaktadır.

Ölçek, geliştirme aşamasına ait detaylı psikometrik verileri (geçerlik, güvenirlik ve faktör yapısı) tezin orijinal metninde sunmaktadır. Bu çalışma, eğitim alanında çevre eğitimi yeterliliklerinin araştırılması için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çevre eğitimi, öz-yeterlik, öğretmen yeterlikleri, ölçek geliştirme, sınıf öğretmenleri, çevresel tutum, sürdürülebilirlik eğitimi.

Yazarlar

N. Aydın

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının ve görev yapan öğretmenlerin çevre eğitimi ile ilgili görevleri yerine getirme kapasitelerine yönelik kişisel inançlarını ölçmektir. Ölçek, eğitimcilerin çevre konularını etkili bir şekilde öğretebilme, öğrencilerin çevresel farkındalığını artırabilme ve sınıf içi/dışı çevre etkinliklerini organize edebilme becerilerine dair sahip oldukları inanç düzeyini ortaya koymayı hedefler.

Ölçek, eğitim programlarının ve hizmet içi eğitimlerin çevre eğitimi yeterlikleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek, aynı zamanda öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını belirlemek için kullanışlı bir araç sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, Öz-yeterlik teorisine dayanmaktadır. Öz-yeterlik, bireyin belirli bir görevi veya hedefi başarıyla gerçekleştirmek için gerekli eylemleri organize etme ve yürütme yeteneğine olan inancıdır. Bu ölçek bağlamında yapı, öğretmenlerin çevre konularını işleme, öğretim stratejilerini uygulama ve çevresel sorunlara yönelik öğrenci ilgisini teşvik etme yeteneklerine dair bilişsel değerlendirmelerini kapsamaktadır. Ölçeğin alt boyutları, çevre eğitimi müfredatının farklı yönlerini yansıtacak şekilde yapılandırılmıştır (örneğin, içerik bilgisi öz-yeterliği, pedagojik öz-yeterlik).

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, tezin orijinal içeriğinde detaylı olarak sunulmuştur. Kaynak bilgide geçerlik verisi belirtilmemiş olsa da, geliştirme sürecinde genellikle içerik geçerliği için uzman görüşleri alınmış ve yapı geçerliği için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini ve ölçülmek istenen psikolojik yapıyı başarıyla ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, orijinal yüksek lisans tezi içerisinde yer almaktadır. Geliştirme çalışmalarında tipik olarak, ölçeğin iç tutarlılığını (Cronbach Alfa katsayısı) belirlemek için analizler yapılmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçme aracının kararlı sonuçlar verdiğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Çevre Eğitimine Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu olup olmadığını ve eğer öyleyse, öz-yeterlik inancının çevre eğitimi bağlamında hangi alt faktörlere ayrıldığını belirlemeyi amaçlamıştır. Faktör yapısı, genellikle içerik bilgisi, öğretim yöntemleri ve sınıf yönetimi gibi öğretmenlik yeterliklerinin çevresel konulara özgü bileşenlerini yansıtmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamasına rağmen, öz-yeterlik ölçekleri tipik olarak Likert tipi derecelendirme kullanır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen adayları ve görev yapan öğretmenler

Yaş Grubu: Yetişkin (Üniversite öğrencileri ve meslek sahibi bireyler)

Popülasyon Detayları: Sınıf öğretmeni adayları ve yüksek lisans tezi kapsamında belirlenen örneklem grubu.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, çevre eğitimine yönelik belirli görevleri yerine getirme yeteneklerine dair inançlarını derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, mesleki öz-yeterlik, geçerlik, güvenirlik, Adnan Menderes Üniversitesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (2008 tezi bağlamında).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2008 yılında bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için tezin yazarı (N. Aydın) ve ilgili enstitüden izin alınması önerilir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarın izni zorunludur. Ölçeğin kullanımına dair bir ücret bilgisi mevcut değildir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cevre-egitimine-yonelik-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Aydın, N. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının ve öğretmenlerinin çevre eğitimine yönelik öz-yeterlik inançları üzerine sınıf düzeyi, kıdem ve değer yönelimlerinin etkisi (Yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.

• Tez Merkezi Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

• Ölçek PDF Bağlantısı: cevre-egitimine-yonelik-oz-yeterlik-olcegi-toad.pdf

Çevre Eğitimine Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte detaylı olarak yer almamaktadır. Maddelerin tam ve orijinal listesi için yazarın 2008 tarihli yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.