Table of Contents
Özet
Cebire Yönelik Tutum Ölçeği, Gülçin Oflaz tarafından 2018 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin cebir konusuna karşı sahip oldukları tutum düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Ölçek geliştirme çalışması, cebirin matematik eğitimindeki merkezi rolü göz önüne alınarak, öğrencilerin başarılarını etkileyen duygusal ve motivasyonel faktörleri anlamaya odaklanmıştır. Çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerini inceleyerek alanda kullanıma uygunluğunu kanıtlamayı hedeflemiştir.
Anahtar Kelimeler
Cebir, Tutum Ölçeği, matematik eğitimi, ölçek geliştirme, psikometri, algoritmik düşünme.
Yazarlar
Gülçin Oflaz.
Amaç
Ölçeğin geliştirilme amacı, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin cebire karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri sistematik bir biçimde ölçebilecek standart bir araç sunmaktır. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin cebir öğrenimine yönelik olumlu veya olumsuz tutumlarını tespit etmelerine, böylece öğrenme engellerini belirleyip uygun müdahale stratejileri geliştirmelerine olanak tanımaktadır.
Ölçek, özellikle öğrencilerin cebiri ne kadar önemli, faydalı veya zorlu gördüklerini, bu konuya çalışmaktan ne kadar keyif aldıklarını veya kaçındıklarını ölçmeyi hedefleyerek, matematik başarısının altında yatan tutumsal değişkenleri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
Yapı
Cebire Yönelik Tutum Ölçeği, öğrencilerin cebire yönelik genel tutumunu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, genellikle üç ana bileşen etrafında şekillenir:
- Duygusal Bileşen (Affektif): Cebir derslerine karşı hissedilen kaygı, ilgi, zevk veya korku gibi duygusal tepkileri ifade eder.
- Bilişsel Bileşen (Kognitif): Cebirin zorluğu, faydası, önemi ve öğrenilebilirliği hakkındaki inanç ve düşünceleri içerir.
- Davranışsal Eğilim Bileşeni (Konatif): Cebirle ilgili görevlere yaklaşma veya kaçınma eğilimini, ödev yapma motivasyonunu ve derse katılım istekliliğini gösterir.
Bu ölçek, öğrencilerin cebire dair karmaşık tutum setini analiz ederek, sadece akademik yeterliliği değil, aynı zamanda motivasyonel profili de ortaya koymayı hedefler.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışması, ölçeğin gerçekten cebire yönelik tutumu ölçtüğünden emin olmak için yapılmıştır. Ölçeğin geliştirildiği orijinal makalede (Oflaz, 2018), yapı geçerliğini sağlamak amacıyla istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir.
Yapı geçerliği, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak öngörülen boyutlar altında toplanıp toplanmadığını gösterir. Elde edilen sonuçlar, ölçek yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve ölçeğin cebire yönelik tutumun alt boyutlarını başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik çalışması, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı koşullara karşı tutarlılığını değerlendirmiştir. Güvenirlik analizleri kapsamında, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır.
Genellikle psikometrik çalışmalarda kabul edilebilir güvenirlik düzeyi 0.70 ve üzeri olarak kabul edilir. Bu ölçek için yapılan analizler sonucunda elde edilen Cronbach Alfa katsayısının yüksek olduğu ve ölçeğin maddelerinin birbiriyle tutarlı bir bütün oluşturduğu raporlanmıştır. Bu durum, Cebire Yönelik Tutum Ölçeği’nin kararlı ve güvenilir ölçümler sağladığını göstermektedir.
Faktör Analizi
Cebire Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin tek bir genel tutum puanı mı yoksa birden fazla alt boyutu mu ölçtüğünü belirlemek için kritik öneme sahiptir.
Geliştirme sürecinde uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), maddelerin faktör yüklerini inceleyerek ölçeğin temel boyutlarını ortaya çıkarmıştır. Bunu takiben, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak bu boyut yapısının farklı bir örneklemde de doğrulandığı ve iyi uyum indekslerine (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) sahip olduğu gösterilmiştir. Bu prosedür, ölçeğin çok boyutlu ve sağlam bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamıştır.
Araç
Test Çeşidi: Geliştirme (Yeni geliştirilmiş bir tutum ölçeği)
Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Ortaokul ve lise öğrencileri olduğu varsayılmaktadır)
Yaş Grubu: 12-18 yaş arası (Okul seviyesine bağlı olarak tahmini)
Popülasyon Detayları: Matematik dersi alan ve cebir konularına maruz kalmış okul öğrencileri.
Test Metodolojisi: Öz bildirim. Katılımcılar, cebire yönelik ifadeleri belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden değerlendirirler.
Anahtar Kelimeler
Matematik tutumu, Cebir kaygısı, ölçekleme, psikometri, Geçerlik, Güvenirlik.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanmamıştır.
Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Bu ölçek, Gülçin Oflaz tarafından 2018 yılında yayımlanan akademik bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, sorumlu yazar ile doğrudan iletişime geçilerek alınmalıdır. Kullanım ücreti bilgisi sağlanmamıştır, ancak akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarın izni yeterli olmaktadır.
Test Yılı: 2018
Kaynaklar
Oflaz, G. (2018). Cebire Yönelik Geliştirilen Tutum Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 1960-1970. doi: 10.17218/hititsosbil.444718
Makalenin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: cebire-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
Makalenin Dergipark üzerindeki bağlantısı: dergipark.org.tr
Cebire Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Cebire Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/cebire-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Cebire Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/cebire-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Cebire Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/cebire-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Cebire Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/cebire-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Cebire Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Cebire Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.