Table of Contents
Özet
Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi, Nesrin Türkmen tarafından 2005 yılında tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu test, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin fen bilimleri dersi müfredatında yer alan “Canlılar ve Doğayla Etkileşimler” ünitesine dair akademik başarılarını ve kavramsal bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme süreci, Çoklu Zeka Kuramı (Multiple Intelligence Theory) tabanlı rehber materyal geliştirme ve bu materyalin öğretim sürecindeki etkinliğini değerlendirme çalışmasının bir parçasıdır.
Test, öğrencilerin ünite hedeflerine ne ölçüde ulaştığını belirlemeyi amaçlar ve bu doğrultuda geliştirilen materyallerin etkisinin somut verilerle değerlendirilmesine olanak tanır.
Anahtar Kelimeler
Başarı Testi, Çoklu Zeka Kuramı, Canlılar ve Doğa, Etkileşimler, Fen Eğitimi, Başarı Testi, Ölçme ve Değerlendirme.
Yazarlar
Türkmen, N.
Amaç
Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi’nin temel amacı, öğrencilerin ilgili fen bilimleri ünitesine yönelik kazanımları ne derece edindiğini ve bu ünitedeki kavramları ne kadar doğru anladığını belirlemektir. Test, özel olarak geliştirilen Çoklu Zeka Kuramı temelli öğretim materyallerinin öğrencilerin öğrenme çıktıları üzerindeki etkisini ölçmek için bir araç olarak kullanılmıştır.
Bu amaç doğrultusunda, test maddeleri ünite hedeflerini yeterince temsil edecek şekilde titizlikle hazırlanmış ve öğrencilerin başarı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir biçimde ortaya koyması hedeflenmiştir.
Yapı
Testin ölçtüğü psikolojik yapı, öğrencilerin “Canlılar ve Doğayla Etkileşimler” ünitesine ait bilgi, anlama ve uygulama düzeyleridir; yani akademik başarıdır. Bu, standart bir başarı testinin ölçtüğü bilişsel yapıyla uyumludur. Başarı testleri genellikle tek boyutlu (unidimensional) olarak kabul edilir ve belirli bir müfredat alanındaki bilgi hakimiyetini değerlendirir.
Ölçme aracı, öğrencilerin doğa bilimlerine yönelik temel kavramları hatırlama, yorumlama ve problem çözme becerilerini yansıtacak şekilde yapılandırılmıştır.
Geçerlik
Geçerlik, ölçülmek istenen özelliğin, başka özelliklerle karıştırılmadan, ölçülebilmiş olma derecesidir. Başarı testlerinde yüksek geçerlik sağlanması için, test maddelerinin belirlenen hedef davranışları yeterli düzeyde temsil etmesi esastır.
Bu testin geçerliliğinin saptanmasında özellikle kapsam geçerliliği üzerinde durulmuştur. Kapsam geçerliliği, ölçme aracının kapsamına bakılarak varılan yargılardır ve testin ölçmeyi amaçladığı bilgi evrenini ne ölçüde temsil ettiğini gösterir. Bu yargıların saptanmasında madde analizleri yapılmış ve testin ölçülmek istenen davranışı başka davranışlarla karıştırmaması sağlanmıştır.
Güvenirlik
Güvenirlik, aynı şeyin bağımsız ölçümleri arasındaki kararlılığı ifade eder; yani ölçmenin tesadüfi yanılgılardan arınık olma derecesidir. Bir ölçme aracının güvenirliği, aynı süreçler izlenerek ve aynı ölçütler kullanılarak aynı sonuçların alınmasıyla ilişkilidir. Güvenirliğin temel ölçütlerinden biri tutarlılıktır.
Güvenirliğin saptanmasında kullanılan temel teknikler şunlardır:
- Aynı test formunun iki ayrı zamanda uygulanması (Test-Tekrar Test Yöntemi).
- Bölünmüş test çözümlemeleri (Split-Half Yöntemi).
- Eş formlu araçların kullanılması (Paralel Formlar Yöntemi).
Bu tekniklerin uygulanmasıyla, Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi’nin ölçümlerindeki kararlılık ve iç tutarlılık düzeyleri belirlenmiştir.
Faktör Analizi
Kaynak verilerde, Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi için gerçekleştirilen spesifik Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (EFA/CFA) sonuçlarına dair detaylı bilgi bulunmamaktadır. Başarı testleri genellikle müfredat hedeflerine dayalı olarak geliştirildiği için, yapı geçerliliği genellikle uzman görüşü ve kapsam geçerliliği yoluyla sağlanır. Testin tek bir akademik başarı boyutunu ölçtüğü varsayılmaktadır.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Yüksek Lisans Tezi Kapsamında Geliştirilmiştir) ve Başarı Testi.
Format: Başarı test maddelerinden oluşmakla birlikte, kaynakta derecelendirme için 5’li Likert tipi bir ölçek sunulmuştur. Bu derecelendirme, test maddelerine verilen yanıtların kesinlik veya güven düzeyini ölçmek için kullanılmış olabilir veya tezin parçası olan ilişkili bir tutum ölçeğine aittir.
Derecelendirme Detayları:
- hiç katılmıyorum = 1
- katılmıyorum = 2
- kararsızım = 3
- katılıyorum = 4
- kesinlikle katılıyorum = 5
Mevcut Dil: Türkçe.
Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri.
Yaş Grubu: Çalışmanın yapıldığı müfredat düzeyine bağlı olarak ilköğretim çağındaki öğrenciler (Genellikle 4-8. Sınıf aralığı).
Popülasyon Detayları: “Canlılar ve Doğayla Etkileşimler” ünitesini gören öğrenciler.
Test Metodolojisi: Çoklu Zeka Kuramı tabanlı rehber materyal geliştirme ve bu materyalin öğretim sürecindeki etkinliğini ölçme çalışması kapsamında kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Ekolojik Kavramlar, Öğrenme Çıktıları, Güvenirlik, Geçerlik, Ölçme Aracı Geliştirme, Kapsam Geçerliliği.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor.
Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (Tezin yapıldığı tarihte farklı bir kuruma bağlı olabilir).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Testin geliştirildiği yıl 2005‘tir. Test, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiğinden, akademik ve eğitim amaçlı kullanımlar için izin alınması gerekebilir. Ticari kullanım ücretleri hakkında bilgi mevcut değildir. Orijinal PDF dosyası bilgisi bulunmamaktadır.
Orijinal PDF bilgisi: –
Kaynaklar
- Türkmen, N. (2005). Canlılar ve doğayla etkileşimler” ünitesine yönelik çoklu zeka kuramı tabanlı rehber materyal geliştirilmesi ve öğretim sürecindeki etkililiği Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
- Tez Referansı Linki: tez.yok.gov.tr
Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi Maddeleri
ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta testin maddeleri (soru içerikleri) mevcut değildir. Bu nedenle maddeler buraya eklenememiştir. Maddelerin tamamına, tezin orijinal metni üzerinden erişilmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/canlilar-ve-dogayla-etkilesimleri-basari-testi/
memjavad. "Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 3 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/canlilar-ve-dogayla-etkilesimleri-basari-testi/.
memjavad. "Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/canlilar-ve-dogayla-etkilesimleri-basari-testi/.
memjavad (2025) 'Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/canlilar-ve-dogayla-etkilesimleri-basari-testi/.
[1] memjavad, "Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Canlılar ve Doğayla Etkileşimleri Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.