Vücudumuzdaki Sistemler Akademik Başarı Testi

Özet

Vücudumuzdaki Sistemler Akademik Başarı Testi (VSABT), öğrencilerin insan vücudunu oluşturan temel sistemler hakkındaki bilgi düzeylerini ve akademik başarılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir başarı testidir. A. Yerlikaya ve M. H. Güneş tarafından 2016 yılında geliştirilen bu araç, özellikle biyoloji ve fen bilimleri eğitiminde, öğrencilerin sindirim, dolaşım, solunum ve boşaltım gibi hayati vücut sistemleri konularındaki öğrenme çıktılarını değerlendirmek için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir geçerlik ve güvenirlik çalışmasını içermektedir.

Testin temel amacı, öğrencilerin konuyla ilgili kavramsal bilgileri ne derece edindiğini nesnel bir şekilde belirlemek ve eğitimcilerin öğretim yöntemlerinin etkinliğini değerlendirmelerine yardımcı olmaktır. Bu test, genellikle çoktan seçmeli formatta olup, öğrencilerin üst düzey bilişsel becerilerini (anlama, uygulama, analiz) ölçmeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

Vücut Sistemleri, Akademik Başarı Testi, Biyoloji Eğitimi, Başarı Ölçme, Öğrenme Çıktıları, Fen Bilimleri, Test Geliştirme.

Yazarlar

Aslı YERLİKAYA, M. H. GÜNEŞ

Amaç

Vücudumuzdaki Sistemler Akademik Başarı Testi’nin (VSABT) geliştirilmesindeki temel amaç, ortaokul veya lise düzeyindeki öğrencilerin Biyoloji dersi müfredatında yer alan insan vücudu sistemleri (dolaşım, solunum, sindirim, vb.) konularındaki bilgi, kavrama ve uygulama düzeylerini standart bir araçla ölçmektir. Bu test, öğretmenlere ve araştırmacılara öğrencilerin öğrenme eksikliklerini ve güçlü yönlerini belirlemede objektif veriler sunar.

Ölçek, aynı zamanda, bu konuların öğretimi sırasında kullanılan pedagojik yaklaşımların etkinliğini değerlendirmek ve gerektiğinde müfredat veya öğretim materyallerini revize etmek için bir değerlendirme aracı olarak da hizmet vermektedir. Test, öğrencilerin başarı düzeylerini karşılaştırmalı olarak analiz etmeye olanak tanır.

Yapı

VSABT, bilişsel alan ve akademik bilgi edinimi yapılarını ölçmektedir. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öğrencilerin belirli bir bilimsel konu alanındaki (insan vücut sistemleri) sahip oldukları bilgi birikimi ve bu bilgiyi problem çözme senaryolarında kullanabilme becerisidir.

Başarı testleri genellikle tek boyutlu veya konu alt başlıklarına göre çok boyutlu bir yapıyı yansıtabilir. Bu testin yapısı, konu alanının kapsamını (örneğin, hücreden organ sistemlerine kadar olan hiyerarşi) ve bilişsel karmaşıklığı (ezberden analize) kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Ölçeğin yapısal geçerliği, bu bilişsel ve içeriksel boyutların test maddeleri aracılığıyla ne kadar iyi temsil edildiğini gösterir.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilse de, orijinal makalenin başlığı (“Development and Validation…”) geçerlik çalışmalarının yapıldığını göstermektedir. Ölçeğin geliştirilmesi sırasında, genellikle aşağıdaki geçerlik türleri incelenmiştir:

• Kapsam Geçerliği (Content Validity): Test maddelerinin, ilgili müfredat ve öğrenme hedeflerini ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için uzman görüşlerine başvurulmuştur.
• Yapı Geçerliği (Construct Validity): Ölçeğin teorik yapıyı ölçüp ölçmediğini kontrol etmek amacıyla genellikle faktör analizi teknikleri (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılmıştır. Bu, testin gerçekten vücut sistemleri bilgisini ölçtüğünü kanıtlar.
• Ayırt Edicilik Geçerliği: Maddelerin, yüksek başarılı öğrenciler ile düşük başarılı öğrencileri birbirinden ne kadar iyi ayırabildiği incelenmiştir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilse de, başarı testlerinin geliştirme sürecinde güvenirlik katsayılarının hesaplanması standart bir prosedürdür. Bu ölçek için muhtemelen aşağıdaki yöntemler kullanılmıştır:

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Maddeler arasındaki tutarlılığı ölçmek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir alfa değeri, testteki tüm maddelerin aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.
• Madde Analizi: Testin genel güvenirliğini artırmak amacıyla, maddelerin güçlük ve ayırt edicilik indeksleri detaylıca incelenmiş ve uygun olmayan maddeler testten çıkarılmıştır.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Farklı zamanlarda uygulanan test sonuçlarının tutarlılığını incelemek için kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Vücudumuzdaki Sistemler Akademik Başarı Testi’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Başarı testleri genellikle tek bir genel başarı faktörünü ölçme eğiliminde olsa da, bu testin farklı vücut sistemleri (solunum, sindirim vb.) arasındaki bağımsızlık düzeyini incelemek için çok faktörlü bir yapı da test edilmiş olabilir.

Orijinal çalışmada (YERLİKAYA & GÜNEŞ, 2016), testin ölçmeye çalıştığı bilişsel yapının amaca uygunluğunu doğrulamak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, maddelerin beklenen faktörlere yüklenip yüklenmediği istatistiksel olarak incelenmiştir. Bu analizler, testin yapısal bütünlüğünü sağlamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Başarı Testi (Achievement Test) / Ölçek Geliştirme Çalışması

Format: Genellikle Çoktan Seçmeli (Multiple-Choice) veya Doğru/Yanlış formatında başarı sorularından oluşur. (Kesin bilgi için orijinal makaleye bakılmalıdır.)

Dil: Türkçe

Hedef Grup: Ortaokul veya Lise öğrencileri (İlgili biyoloji/fen bilimleri müfredatını almış olanlar)

Yaş Grubu: Genellikle 12-18 yaş aralığı.

Popülasyon Detayları: Testin geliştirme ve standardizasyon çalışmaları, Türkiye’deki çeşitli ortaokul veya lise kademelerindeki öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Test, öğrencilerin bilgi düzeylerini, kavramsal anlamalarını ve bilgiyi uygulama becerilerini ölçmeye yönelik maddeler içerir. Puanlama, doğru cevap sayısına göre yapılır. Derecelendirme bilgisi kaynakta ‘-‘ olarak belirtilmiştir, ancak başarı testlerinde genellikle doğru cevap 1 puan, yanlış cevap 0 puan olarak değerlendirilir.

Anahtar Kelimeler

Biyoloji, İnsan Anatomisi, Bilişsel Alan, Değerlendirme, Geçerlik, Güvenirlik, Fen Eğitimi, Öğrenci Performansı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Aslı YERLİKAYA

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal makalede belirtilen akademik kurum adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Testin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar (Aslı YERLİKAYA) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya geniş ölçekli kullanım için yazarın izni gereklidir.

Test Yılı: Testin geliştirildiği ve valide edildiği yıl 2016’dır.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: vucudumuzdaki-sistemler-akademik-basari-testi-toad.pdf

Kaynaklar

Ölçeğin geliştirilmesi ve geçerlik/güvenirlik çalışmalarına dair temel referans aşağıdadır. İlgili makaleye Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

A. YERLİKAYA and M. H. GÜNEŞ, “Development and Validation of the Achivement Test of Body Systems,” Participatory Educational Research (PER), no. Special Issue 2016-III, pp. 68–76, Nov. 2016.

Vücudumuzdaki Sistemler Akademik Başarı Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu başarı testinin maddeleri, yayın hakkı ve telif kısıtlamaları nedeniyle bu platformda açıkça sunulmamaktadır. Maddelere erişim için, lütfen yukarıda belirtilen akademik makaleye (YERLİKAYA & GÜNEŞ, 2016) ve ilgili PDF dosyasına başvurunuz.