CE İşareti Duyarlılık ve Bilgi Düzeyi Ölçümlenmesi Ölçeği

Özet

CE İşareti Duyarlılık ve Bilgi Düzeyi Ölçümlenmesi Ölçeği, Ferdi Güner tarafından 2017 yılında yayımlanmamış yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle ithalatçı firmalar nezdinde CE İşareti‘nin önemi, bilinirliği ve bu konudaki genel bilgi düzeyini sistematik bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, ithalat süreçlerinde CE işaretine verilen önemi ve yasal gerekliliklere uyum konusundaki farkındalığı ölçmek için tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirme aşamasında güvenirlik ve geçerlik çalışmaları detaylıca incelenmiş; elde edilen yüksek istatistiksel veriler (KMO=0.796, Cronbach Alfa=0.876), aracın ithalatçı firmaların CE İşareti hakkındaki tutum ve bilgi seviyelerini ölçme konusunda yüksek düzeyde tutarlılığa ve geçerliliğe sahip olduğunu göstermektedir. Bu araç, ilgili sektörlerdeki eğitim ihtiyaçlarını belirlemek ve farkındalık kampanyalarının etkinliğini ölçmek için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

CE İşareti, Duyarlılık, Bilgi Düzeyi, İthalatçı Firmalar, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik, KMO, Faktör Analizi, Lisansüstü Tez.

Yazarlar

Ferdi Güner

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ithalat yapan firmaların CE İşareti‘ne verdikleri önemi (duyarlılık) ve bu işaretin yasal, teknik ve ticari anlamlarına dair sahip oldukları bilgi düzeyini ölçmek ve değerlendirmektir. Bu, özellikle Avrupa Ekonomik Alanı’na (AEA) ürün sunan veya bu alandan ürün ithal eden firmaların uyum seviyelerini belirlemede kritik bir rol oynamaktadır.

Araştırma, ithalatçı firmaların CE işareti hakkındaki bilinç seviyelerindeki eksiklikleri tespit ederek, gelecekteki politika ve eğitim stratejilerine ışık tutmayı hedeflemiştir. Bu ölçek, sektörel araştırmacılar ve düzenleyici kurumlar için nicel veri toplama imkanı sunmaktadır.

Yapı (Ölçeğin Ölçtüğü Yapı)

Bu ölçme aracı, temel olarak iki ana psikometrik yapıyı hedeflemektedir: Bilişsel Bilgi Düzeyi ve Duyuşsal Duyarlılık Düzeyi. Bilgi Düzeyi, ithalatçıların CE işaretinin ne anlama geldiği, hangi ürünlere uygulanması gerektiği ve bu işaretin ithalat süreçlerindeki yasal zorunlulukları hakkındaki somut bilgilerini kapsar.

Duyarlılık Düzeyi ise, firmaların CE işaretine uyum sağlama konusundaki motivasyonlarını, bu uyumun ticari önemi hakkındaki algılarını ve yasal risklere karşı gösterdikleri hassasiyeti ifade eder. Ölçek, bu iki yapının birleşiminden hareketle, ithalatçı firmaların CE işareti konusundaki genel yetkinliğini tek bir çerçevede değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla Temel Bileşenler Analizi (TBA) gerçekleştirilmiştir. Faktör analizi öncesinde, verilerin analiz için uygunluğunu belirlemek üzere Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett’s küresellik testleri uygulanmıştır.

Yapılan analizde, KMO değeri 0,796 olarak bulunmuştur. Literatürde (Tavşancıl, 2010), 0,70’ler ve 0,80’ler aralığındaki KMO değerlerinin faktör analizi için “çok iyi” veya “çok iyiye yakın” bir uygunluğu işaret ettiği belirtilmektedir. Bu sonuç, kısmi korelasyonların yeterince küçük olduğunu ve verilerin faktörleştirme için uygun olduğunu göstermektedir.

Ayrıca, Bartlett’s testi sonucu 853,621 (p < 0,001) olarak hesaplanmıştır. Bu anlamlılık değeri, verilerin çok değişkenli normal dağılımdan geldiği hipotezini desteklemekte ve değişkenler arasında faktör analizi yapılabilecek düzeyde anlamlı ilişkiler bulunduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizleri yapılmıştır. Ölçeğin bütünü için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı değeri 0,876 olarak tespit edilmiştir.

Genel kabul gören psikometrik standartlara göre, 0,80 ve üzeri Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin maddeleri arasında yüksek düzeyde bir iç tutarlılık olduğunu ve aracın ölçmek istediği yapıyı güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu sonuç, CE İşareti Duyarlılık ve Bilgi Düzeyi Ölçümlenmesi Ölçeği’nin yüksek düzeyde güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, veri yapısını ve ölçeğin boyutluluğunu ortaya çıkarmak amacıyla Temel Bileşenler Analizi (TBA) kullanılmıştır. Analiz, ölçeğin teorik yapısına uygun faktörlerin ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemek için kritik öneme sahiptir.

Faktör analizinin ön koşulları olan KMO ve Bartlett’s testlerinin sonuçları, verilerin faktör yapısının incelenmesi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu kanıtlamıştır (KMO=0.796). Bu uygunluk, varyansın yeterli sayıda faktör tarafından açıklanabileceği hipotezini güçlendirmiştir.

Araç Bilgileri

Test Tipi: Geliştirme (Yüksek Lisans Tezi Kapsamında Geliştirilmiştir)

Format: Beşli Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe

Population Group: İthalatçı Firmalar (İthalat süreçlerinden sorumlu profesyoneller veya yöneticiler).

Age Group: Yetişkin (Profesyonel İş Yaşamı)

Population Details: Türkiye’deki ithalatçı firmalarda görev yapan çalışanlar.

Test Methodology: Anketin birinci bölümü, katılımcıların her bir ifade için 1’den 5’e kadar (1-Kesinlikle katılmıyorum, 5-Kesinlikle Katılıyorum) kendilerine en uygun olan seçeneği işaretlemelerini gerektiren Likert tipi bir derecelendirme kullanmaktadır.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ce-isareti-duyarlilik-ve-bilgi-duzeyi-olcumlenmesi-olcegi-toad.pdf

Anahtar Kelimeler

İthalat, Ticaret, Uyum, Yasal Gereklilikler, Cronbach Alfa, KMO değeri, Bartlett’s testi, İstanbul Arel Üniversitesi, Lisansüstü Araştırma.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

İzinler ve Ücret: Ölçek, yayımlanmamış bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Akademik ve eğitim amaçlı kullanımlar için yazarın ve üniversitenin iznine tabi olabilir. Ticari kullanım için yazar Ferdi Güner ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

1. Güner, F. (2017). CE işaretinin önemi ve ithalatçı firmalar nezdinde bilinirliğinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
2. Tavşancıl, E. (2010). Tutumlardan Ölçek Geliştirme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım. (Bu referans, KMO yorumlaması için kaynak metinde belirtilmiştir).

Tezin orijinal bağlantısı için: tez.yok.gov.tr

Ölçek Maddeleri (CE İşareti Duyarlılık ve Bilgi Düzeyi Ölçümlenmesi Ölçeği)

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ancak derecelendirme sistemi aşağıdaki gibidir:

• 1-Kesinlikle katılmıyorum
• 2- Katılmıyorum
• 3- Ne Katılıyorum Ne Katılmıyorum
• 4- Katılıyorum
• 5- Kesinlikle Katılıyorum