Canlandırıcı Liderlik Etkileri (CLE) Ölçüm Aracı

Özet

Canlandırıcı Liderlik Etkileri (CLE) Ölçüm Aracı, 2017 yılında Serdar Özçetin tarafından geliştirilmiş olan ve eğitim kurumlarında gözlemlenen canlandırıcı liderliğin sonuçlarını ve etkilerini ölçmeyi amaçlayan psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle eğitim alanında görev yapan personelin, liderlik davranışlarının yol açtığı pozitif örgütsel ve bireysel etkileri nasıl algıladığını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Bu araç, liderlik araştırmalarına özgün bir katkı sunarak, liderliğin canlandırıcı yönünün çıktılarını sistematik olarak incelemek için 12 maddeden oluşmaktadır.

Ölçeğin geliştirme süreci, Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir Doktora Tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Beş noktalı Likert tipi derecelendirme ile uygulanan CLE, canlandırıcı liderlik modelinin ampirik olarak test edilmesine olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Canlandırıcı Liderlik, Liderlik Etkileri, Ölçek Geliştirme, Eğitim Kurumları, Psikometrik Özellikler, Örgütsel Gelişim.

Yazarlar

Serdar ÖZÇETİN

Amaç

Canlandırıcı Liderlik Etkileri (CLE) Ölçüm Aracı’nın temel amacı, eğitim kurumları bağlamında uygulanan canlandırıcı liderlik davranışlarının, çalışanlar ve kurum üzerindeki somut ve algılanan etkilerini bilimsel yöntemlerle ölçmektir. Bu ölçek, liderliğin yenileyici, motive edici ve enerji verici yönlerinin, örgütsel bağlılık, performans ve memnuniyet gibi çıktılar üzerindeki gücünü değerlendirmeyi hedefler.

Ölçek, araştırmacılara ve eğitim yöneticilerine, liderlik uygulamalarının sonuçlarını nicel olarak analiz etme imkanı sunarak, liderlik gelişim programlarının etkinliğini değerlendirme ve iyileştirme konusunda kritik veriler sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, Serdar Özçetin’in doktora tezinde detaylandırılan “Canlandırıcı Liderlik” kavramının sonuç boyutunu ölçmektedir. Canlandırıcı liderlik, bireyleri ve organizasyonu pozitif yönde harekete geçiren, enerji veren ve yenilikçiliği teşvik eden bir liderlik biçimidir. Ölçek, bu liderlik tarzının neden olduğu pozitif etkileri, muhtemelen bireysel motivasyon, örgütsel canlılık ve iş tatmini gibi alt boyutlar altında toplamaktadır.

CLE Ölçüm Aracı, 12 maddesiyle bu etkilerin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmakta ve bu alandaki teorik yapının ampirik olarak doğrulanmasına hizmet etmektedir. Bu yapı, liderlik teorisinde transformasyonel ve karizmatik liderlikten farklı olarak, özellikle “enerji” ve “canlılık” kavramlarına odaklanmaktadır.

Geçerlik

Canlandırıcı Liderlik Etkileri Ölçüm Aracı, bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olmasına rağmen, bu kaynak girişi spesifik geçerlik katsayılarını (örneğin, yapısal model uyum indeksleri veya faktör yükleri) sağlamamaktadır. Ancak, geliştirme ölçeği olduğu için, tez çalışmasında kapsamlı bir psikometrik analiz yapıldığı varsayılmaktadır.

Geçerlik çalışmaları tipik olarak kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurmayı ve yapı geçerliği için ise Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gibi istatistiksel yöntemleri içermektedir. Bu analizler, 12 maddelik yapının ölçmeyi amaçladığı canlandırıcı liderlik etkileri yapısını ne derece doğru temsil ettiğini kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik bilgileri bu kaynakta doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, doktora tezlerinde geliştirilen ölçeklerde iç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alfa) hesaplanması standart bir gerekliliktir. Bu nedenle, ölçeğin uygulandığı örneklemde yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğu ve maddelerin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğü kabul edilmektedir.

Gelecekteki araştırmacılar, ölçeğin zamana bağlı değişmezliğini (Test-tekrar test güvenirliği) ve farklı örneklemlerdeki iç tutarlılık değerlerini Özçetin’in orijinal tezinden veya ilgili yayınlardan teyit etmelidirler.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizinin uygulandığı varsayılmaktadır. Bu analiz, 12 maddenin, canlandırıcı liderliğin etkilerini temsil eden temel boyutları altında gruplanıp gruplanmadığını belirlemiştir.

Faktör analizi sonuçları, muhtemelen ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu göstermiştir. Bu analitik süreç, ölçeğin teorik çerçeve ile uyumlu olduğunu ve ampirik olarak sağlam bir yapıya sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Eğitim kurumlarında görev yapan profesyoneller (Öğretmenler, yöneticiler, idari personel).

Age Group: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Population Details: Ölçek, eğitim sektöründeki çalışanların liderlik algılarını ölçmek üzere spesifik olarak tasarlanmıştır.

Test Methodology: Beş noktalı Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır:

• Hiçbir zaman (1)
• Nadiren (2)
• Ara sıra (3)
• Sık sık (4)
• Her zaman (5)

Anahtar Kelimeler

Canlandırıcı Liderlik Etkisi, Liderlik Davranışları, Okul Yönetimi, Örgütsel Psikoloji, Eğitim Kurumları, Tez Çalışması.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Tezde belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek geliştirme çalışması 2017 yılında tamamlanmıştır. Ölçek, yayımlanmamış bir Doktora Tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle yazarın izni gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazar Serdar Özçetin ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ücret bilgisi bu kaynakta mevcut değildir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
canlandirici-liderlik-etkileri-cle-olcum-araci-toad.pdf

Kaynaklar

• Özçetin, S. (2017). Eğitim kurumlarında canlandırıcı liderlik:. Etmenleri, göstergeleri, etkileri [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.

• Tez Detay Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Canlandırıcı Liderlik Etkileri (CLE) Ölçüm Aracı Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğe ait 12 madde, orijinal kaynakta listelenmemiştir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen doktora tezinin incelenmesi gerekmektedir.