Canlandırıcı Liderlik Göstergeleri (CLG) Ölçüm Aracı

Özet

Canlandırıcı Liderlik Göstergeleri (CLG) Ölçüm Aracı, eğitim kurumları bağlamında canlandırıcı liderlik davranışlarının ve etkilerinin göstergelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Serdar Özçetin tarafından 2017 yılında tamamlanan doktora tezi kapsamında, liderlik alanındaki teorik çerçeveler temel alınarak oluşturulmuştur. Ölçek geliştirme çalışması, liderin okuldaki yenilenme, enerji ve motivasyon üzerindeki etkilerini belirlemeyi hedeflemektedir. CLG, toplamda 31 maddeden oluşmakta olup, liderlik göstergelerini beş noktalı Likert tipi ölçek üzerinde değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Canlandırıcı liderlik, liderlik göstergeleri, eğitim kurumları, örgütsel yenilenme, ölçek geliştirme, psikometri.

Yazarlar

Serdar ÖZÇETİN

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitim kurumlarında görev yapan yöneticilerin (okul müdürleri, müdür yardımcıları) sergilediği canlandırıcı liderlik davranışlarının somut göstergelerini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu araç, liderlik tarzlarının kurum kültürü, çalışan motivasyonu ve örgütsel canlılık üzerindeki potansiyel etkilerini akademik olarak incelemeye olanak sağlamaktadır.

CLG Ölçüm Aracı, özellikle eğitim yönetimi ve psikolojisi alanındaki araştırmacılar için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, liderlik teorisine uygulamalı bir katkı sunarak, liderlik etkinliğinin ölçülmesinde standartlaştırılmış bir araç sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, temel olarak Canlandırıcı Liderlik (Revitalizing Leadership) yapısını ölçmektedir. Canlandırıcı liderlik, mevcut liderlik yaklaşımlarının ötesine geçerek, örgüt üyelerine enerji veren, yenilikçiliği teşvik eden ve kurumu sürekli bir gelişim döngüsünde tutan liderlik davranışlarını ifade eder. Bu yapı, genellikle vizyon oluşturma, ilham verme, değişimi yönetme ve çalışanların duygusal enerjisini artırma gibi alt boyutları içermektedir.

Ölçek, liderlik faaliyetlerinin sonuçlarını değil, bu liderlik tarzının somut ve gözlemlenebilir göstergelerini ele almaktadır. Bu göstergeler, liderin astları ile olan etkileşimlerinde ne sıklıkta yenileyici ve canlandırıcı eylemlerde bulunduğuna odaklanır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik değerlerine ilişkin doğrudan bir istatistiksel bilgi (“-“) sunulmamış olsa da, ölçek bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Bu durum, ölçeğin geliştirme sürecinde kapsamlı içerik geçerliği, yapı geçerliği ve muhtemelen ölçüt bağımlı geçerlik çalışmalarının yürütüldüğünü düşündürmektedir.

Yapı geçerliğinin incelenmesi için genellikle faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğine dair detaylı bulgular, Serdar Özçetin’in Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan 2017 tarihli yayımlanmamış tezinde bulunmaktadır.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik değerlerine ilişkin doğrudan bir istatistiksel bilgi (“-“) sunulmamıştır. Ancak, bir akademik ölçek geliştirme çalışması olarak, CLG Ölçüm Aracının iç tutarlılık (Cronbach’s Alpha) katsayısının hesaplanmış olması beklenmektedir.

İç tutarlılık analizleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. İlgili güvenirlik katsayıları ve test-tekrar test güvenirlik sonuçları gibi detaylı istatistiksel veriler, ölçeğin orijinal kaynak referansında yer alan akademik çalışmada incelenmelidir.

Faktör Analizi

CLG Ölçüm Aracının yapı geçerliğini test etmek ve ölçeğin alt boyutlarını belirlemek amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Ölçek 31 maddeden oluştuğu için, bu maddelerin Canlandırıcı Liderlik yapısının hangi spesifik alt boyutlarını temsil ettiğini ortaya koymak amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Faktör yapısı, canlandırıcı liderliğin çok boyutlu bir yapı olduğunu destekleyecek şekilde birden fazla faktörden oluşabilir. Bu faktörlerin isimlendirilmesi ve maddelerin hangi faktörlere yüklendiği bilgisi, ölçeğin kullanım kılavuzu niteliğindeki doktora tezinde detaylı olarak açıklanmıştır.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme (Araştırma amaçlı geliştirilmiş psikometrik araç)

Format: Kağıt tabanlı veya dijital ortamda uygulanabilir öz bildirim aracıdır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Kurumları çalışanları (Öğretmenler, yöneticiler ve diğer personel).

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitim kurumlarında çalışan profesyoneller).

Popülasyon Detayları: Ölçek, özellikle Türkiye’deki eğitim kurumları bünyesinde görev yapan personelin, yöneticilerinin canlandırıcı liderlik davranışlarına ilişkin algılarını ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Veri toplama aracında beş noktalı Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılar, her bir maddeye ilişkin algılarını aşağıdaki seçenekler üzerinden belirtirler:

• Hiçbir zaman (1)
• Nadiren (2)
• Ara sıra (3)
• Sık sık (4)
• Her zaman (5)

Ölçek toplam 31 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Liderlik, canlandırıcı liderlik, okul yönetimi, eğitim kurumları, Likert tipi ölçek, 31 madde, 2017.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Ölçeğin geliştirildiği doktora tezinin tamamlanma yılıdır.)

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirildiği için, ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için yazar Serdar Özçetin’den resmi izin alınması zorunludur.

Kaynaklar

Bu ölçeğin geliştirilmesine esas teşkil eden akademik çalışma aşağıda listelenmiştir. Çalışmanın orijinal PDF dosyası da mevcuttur.

Özçetin, S. (2017). Eğitim kurumlarında canlandırıcı liderlik:. Etmenleri, göstergeleri, etkileri [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: canlandirici-liderlik-gostergeleri-clg-olcum-araci-toad.pdf

[quads id=5]

Canlandırıcı Liderlik Göstergeleri (CLG) Ölçüm Aracı Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu bölümde yer alması gereken 31 adet ölçek maddesi, sağlanan kaynak içerikte listelenmemiştir. Detaylı maddelere ulaşmak için yukarıda belirtilen doktora tezine başvurulması gerekmektedir.